19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı Kapsamında Gençlerimizin Korunması ve Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

14/06/1973 tarihli ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"EK MADDE 2- Ortaokul ve lise öğrencilerinin bağımlılık risklerine karşı korunması, bağımlılık konusunda bilinçlendirilmesi, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının geliştirilmesi ve öğrencilerin yaz tatili dönemlerinde sosyal, kültürel, sportif ve eğitsel faaliyetlere yönlendirilmesi amacıyla her yıl haziran, temmuz ve ağustos aylarında "Yaz Dönemi Bağımlılıkla Mücadele Farkındalık Programı" uygulanır.

Program, Milli Eğitim Bakanlığı koordinasyonunda tüm illerde il milli eğitim müdürlükleri tarafından yürütülür. İl milli eğitim müdürlükleri her il ve ilçede programa ilişkin eğitim, seminer ve etkinlik takvimini hazırlamak ve uygulamakla yükümlüdür.

Program kapsamında öğrencilere yönelik olarak;

a) Uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığı,

b) Tütün ve alkol bağımlılığı,

c) Teknoloji, internet ve sosyal medya bağımlılığı,

ç) Dijital oyun, dijital bahis ve kumar bağımlılığı,

d) Akran baskısı, şiddet ve riskli davranışlarla mücadele yöntemleri,

e) Psikososyal dayanıklılık, ruh sağlığı ve sağlıklı yaşam bilinci,

f) Spor, sanat, kültür ve sosyal faaliyetlerin bağımlılığın önlenmesindeki etkileri,

g) Güvenli internet kullanımı ve dijital okuryazarlık konularında eğitim, seminer, atölye çalışması ve rehberlik faaliyetleri düzenlenir.

Program faaliyetlerinde rehber öğretmenler, psikolojik danışmanlar, öğretmenler, sağlık personeli, üniversitelerin ilgili bölümlerinde görev yapan öğretim elemanları ile bağımlılıkla mücadele alanında görev yapan uzman personel görevlendirilir.

Milli Eğitim Bakanlığı; Sağlık Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Yeşilay ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile koordinasyonu sağlar.

Program kapsamında velilere yönelik bilinçlendirme toplantıları düzenlenir. Öğrencilerin spor, sanat, kültür ve sosyal faaliyetlere katılımını sağlamak amacıyla il milli eğitim müdürlüklerince etkinlik programları hazırlanır.

Program kapsamında gerçekleştirilecek eğitim, seminer, ulaşım, konaklama, materyal, kırtasiye, tanıtım, personel görevlendirmesi, sosyal ve sportif faaliyetler ile organizasyona ilişkin tüm giderler Milli Eğitim Bakanlığı bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır.

Programın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Milli Eğitim Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir."

MADDE- 11/11/1983 tarihli ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununa 17 nci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

"MADDE 17/A- Yayın lisansı verilen tüm medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramında ulusal yayın yapan tüm televizyon kanallarında, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatı, Milli Mücadele dönemi, Cumhuriyetin kuruluş süreci, ilke ve inkılapları ile gençliğe verdiği önemi konu alan belgesel, program veya yapımlara yayın akışı içerisinde en az bir saat yer vermekle yükümlüdür. Bu yayınların en az yarısının izlenme oranlarının yüksek olduğu 18:00 - 21:00 saat diliminde yayınlanması esastır.

Bu yayınların usul ve esasları Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünce belirlenir."

MADDE 3- 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

"9. (AV) sayılı listede yer alan 8517.12.00.00.11 G.T.İ.P. numaralı mallardan; 18 yaşını doldurmuş ve 25 yaşını doldurmamış Türk vatandaşları, kendi adlarına kayıtlı hatlarla kullanmak şartıyla ilk iktisabı, bir defaya mahsus olmak üzere,"

MADDE 4- 3/3/2004 tarihli ve 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Yükseköğrenim gören öğrencilere verilecek burs veya öğrenim kredisi tutarları, cari yıl için belirlenen net asgari ücret üzerinden aşağıdaki oranlara göre belirlenir.

Bu tutarlar; a- Önlisans ve lisans öğrencileri için net asgari ücretin dörtte birinden b- Yüksek lisans öğrencileri için net asgari ücretin yarısından, e- Doktora öğrencileri için net asgari ücretin dörtte üçünden az olamaz.

MADDE 5- 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 60 ıncı maddesinin onbirici fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Ana veya babası üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmayan Türk vatandaşları 25 yaşını geçmemek şartıyla gelir tespiti yapılmaksızın birinci fikranın (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır."

MADDE 6- 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 113- Bu kanunun 60 ıncı maddesinin onbirinci fıkrası kapsamında olanların bu maddenin yürürlük tarihinden önceki genel sağlık sigortası prim borçları ve bunların ferilerinin tamamından vazgeçilir."

MADDE 7- 22/11/2023 tarihli ve 7474 sayılı Aile ve Gençlik Fonu Kurulması Hakkında Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"EK MADDE |1- Evlenecek gençlerin desteklenmesi amacıyla gerçekleştirilen projelerde kredi tutarı 500.000 Türk lirasından az olamaz."

MADDE 8- Gençlerin satın alacağı ilk konutta; kullandırılan azami 120 ay vadeli konut kredisi veya finansmanlarında kamu bankaları veya katılım bankaları tarafından faizsiz kredi sağlanır. Bu madde kapsamında satın alınan konut edim tarihinden itibaren beş yıl geçmeden satılamaz.

Birinci fıkrada yer alan haktan yararlanmak için aşağıdaki şartlar aranır.

a) Başvuru tarihinde 30 yaşını doldurmamış olmak.

b) Türk vatandaşı olmak.

c) Daha öncesinde bir taşınmaza malik olmamak. Başvuru sahibinin evli olması hâlinde eşi için de bu şart aranır.

Gençlerin satın alacağı ilk otomobillerde kullandırılan azami 48 ay vadeli taşıt kredisi veya finansmanlarında kamu bankaları veya katılım bankaları tarafından faizsiz kredi sağlanır. Bu madde kapsamında satın alınan taşıt edim tarihinden itibaren beş yıl geçmeden satılamaz. Krediye konu edilecek taşıt için 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinin (c) alt bendi kıyasen uygulanır.

Dördüncü fikrada yer alan haktan yararlanmak için aşağıdaki şartlar aranır.

a) Başvuru tarihinde 30 yaşını doldurmamış olmak.

b) Türk vatandaşı olmak.

c) Daha öncesinde adına kayıt ve tescil edilmiş bir taşıtı bulunmamak. Başvuru sahibinin evli olması hâlinde eşi için de bu şart aranır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

MADDE 9- 15 yaşını doldurmuş ve 25 yaşını doldurmamış Türk vatandaşlarının spor müsabakaları, sinema, tiyatro, konser ve benzeri kültürel ve sanatsal etkinliklere katılımını teşvik etmek amacıyla, etkinlik katılım ücretlerinde kullanılmak üzere yıllık toplam 5.000 Türk lirası Spor, Kültür, Sanat Desteği sağlanır. Bu destek Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesinden sağlanır. Destek miktarı her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.

İlgili ödemeler e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak karekod sistemi aracılığıyla ilgili işletme ve organizasyonlarda kullanılır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

MADDE 10- 15 yaşını doldurmuş ve 25 yaşını doldurmamış Türk vatandaşlarına her yıl 19 Mayıs tarihinde Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kapsamında bir defaya mahsus olmak üzere Gençlere Özel Ekonomik Destek ödenir. Bu destek Gençlik ve Spor Bakanlığı bütçesinden sağlanır.

Gençlere Özel Ekonomik Destek tutarı ödemenin yapılacağı tarihte yürürlükte bulunan net asgari ücretin yarısı kadar olup ilgililerin PTT hesabına yatırılır.

Bu madde kapsamında yapılan ödemelerden vergi veya kesinti yapılamaz ve bu ödemeler haczedilemez.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

MADDE 11- Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki yükseköğretim kurumlarında örgün öğretime devam eden tüm öğrenciler, öğrenim gördükleri ilin mahalli idarelerince sunulan şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanır.

İlgili mahalli idareler, yükseköğrenim öğrencilerine herhangi bir kullanım bedeli veya biniş ücreti yansıtılmayan "Ücretsiz Öğrenci Ulaşım Kartı" tanımlamakla yükümlüdür.

İlgili mahalli idare tarafından belirlenen "Aylık Öğrenci Abonman" tutarı, o ilde bu haktan yararlanan aktif öğrenci sayısı üzerinden hesaplanır. Hesaplanan bu toplam abonman tutarı Hazine tarafından ilgili idareye aktarılır.

Bu madde kapsamındaki ücretsiz ulaşım hakkı; belediyelere ait otobüs, metro, raylı sistemler ve deniz yolu ulaşım araçlarının tamamında geçerlidir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

MADDE 12- 18 yaşını doldurmuş ve 25 yaşını doldurmamış, herhangi bir eğitim kurumuna kayıtlı olmayan veya mezuniyetini takiben Türkiye İş Kurumuna (İŞKUR) iş arayan kaydı yaptıran gençlere; a- Başvuru tarihinden itibaren 6 ay içinde profiline uygun bir iş bulunamaması, b- Kurum tarafından sunulan mesleki eğitim veya işbaşı eğitim programlarından en az birine katılım sağlanması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda 6 ay süreyle ve her ay için cari yıl için belirlenen net asgari ücretin yarısı tutarında Genç İşsizlik Ödeneği ödenir. Bu ödenek İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır.

Bu ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulamaz ve haczedilemez.

Ödenek süresi içerisinde Kurum tarafından teklif edilen, kişinin eğitimine ve yetkinliklerine uygun mücbir bir sebep olmaksızın reddedilen ilk iş teklifi ile birlikte ödeme kesilir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

MADDE 13- Bu kanun kapsamında gerekli olan ödenek Hazine tarafından ilgili idare bütçelerine aktarılır.

MADDE 14- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 15- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Bağımlılık; uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanımı, alkol ve tütün bağımlılığı ile teknoloji, sosyal medya, dijital oyun ve bahis bağımlılığı gibi davranışsal bağımlılık türlerinin çocuklar ve gençler arasında yaygınlaşması nedeniyle toplumsal açıdan giderek büyüyen bir sorun haline gelmiştir. Özellikle ortaokul ve lise çağındaki öğrencilerin yaz tatili dönemlerinde okul ortamından uzak kalmaları, rehberlik ve yönlendirme mekanizmalarının zayıflamasına ve bağımlılık risklerinin artmasına yol açmaktadır. Teklif ile her yıl haziran, temmuz ve ağustos aylarında Milli Eğitim Bakanlığı koordinasyonunda tüm illerde bağımlılıkla mücadele eğitimleri, seminerler ve farkındalık faaliyetleri düzenlenmesi; öğrencilerin bağımlılık risklerine karşı bilinçlendirilmesi, psikososyal dayanıklılıklarının güçlendirilmesi ve spor, sanat ile kültürel faaliyetlere yönlendirilmesi amaçlanmaktadır. Düzenleme ile bağımlılıkla mücadelede koruyucu ve önleyici sosyal politika anlayışının güçlendirilmesi, ülke genelinde standart bir farkındalık programı oluşturulması ve program giderlerinin merkezi bütçeden karşılanarak uygulamada birlik ve sürdürülebilirli ğin sağlanması hedeflenmektedir.