İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Küresel iklim krizi, yalnızca çevresel bir sorun olmaktan çıkmış; çalışma yaşamını, halk sağlığını, gıda güvenliğini ve ekonomik yaşamı doğrudan etkileyen çok boyutlu bir krize dönüşmüştür. Artan sıcaklıklar, uzun süren sıcak hava dalgaları ve aşırı hava olayları özellikle açık alanda çalışan emekçiler açısından ciddi sağlık ve yaşam riskleri doğurmaktadır. Bu risklerden en fazla etkilenen kesimlerin başında ise tarım işçileri gelmektedir.

Uluslararası araştırmalar, tarım işçilerinin aşırı sıcaklara bağlı nedenlerle yaşamını kaybetme riskinin diğer sektörlerde çalışanlara göre yaklaşık 35 kat daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Yüksek sıcaklık altında uzun saatler boyunca çalışmak; sıcak çarpması, sıvı kaybı, böbrek hastalıkları, kalp ve damar sistemi rahatsızlıkları ile iş kazalarının artmasına neden olmaktadır. Buna rağmen tarım sektöründe çalışan emekçilerin önemli bir bölümü yeterli koruyucu önlemlerden, düzenli sağlık hizmetlerinden ve etkin iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarından yararlanamamaktadır.

İklim krizinin etkisiyle artan sıcak hava dalgaları, özellikle açık alanda çalışan emekçiler açısından ciddi bir iş sağlığı ve güvenliği sorununa dönüşmüştür. Tarım işçileri başta olmak üzere inşaat, ormancılık, belediye hizmetleri ve benzeri sektörlerde çalışanlar yüksek sıcaklık nedeniyle sıcak çarpması, böbrek hastalıkları, kalp-damar rahatsızlıkları, iş kazaları ve ölümlerle karşı karşıya kalmaktadır.

Mevcut 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenlere genel yükümlülükler getirmekle birlikte aşırı sıcaklar ve iklim değişikliğinin çalışma yaşamına etkilerine ilişkin açık hükümler içermemektedir. Bu durum uygulamada önemli belirsizliklere yol açmakta, çalışanların korunmasını büyük ölçüde işverenin takdirine bırakmaktadır.

Teklif ile iklim krizinin çalışma yaşamına etkilerinin mevzuatta açık biçimde tanımlanması; açık alanda çalışanların aşırı sıcaklardan korunmasına yönelik asgari yükümlülüklerin belirlenmesi; çalışma sürelerinin bilimsel esaslara göre düzenlenmesi ve Bakanlık tarafından ayrıntılı uygulama esaslarının hazırlanması amaçlanmaktadır. Teklif, Anayasa'nın 17'nci maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkı ile 49'uncu ve 56'ncı maddelerinde düzenlenen çalışma hakkı, sağlıklı ve güvenli çalışma ortamı ile sağlık hakkının etkin biçimde korunmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir.