İlköğretim ve Eğitim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Gereğinin yapılmasını arz ederim.

Milli Eğitim, Kültür, Esas Komisyon Gençlik ve Spor

Tarih: 1-10-2026

Esas No:2/ 3884 gra " VS yesn MZ

FA aml

2 k Eylül 2026

Okulların açılması ile artan yoksulluk ve ekonomik krizin bozduğu dengelerin damga vurduğu belirli eğitim kalemleri gündeme gelmiştir. Parasız eğitim hakkı anayasal güvence altında olduğu halde, velilere yüklenen gider kalemleri, eğitim hakkını ulaşılabilir olmaktan çıkarmıştır.

Bilindiği üzere Anayasanın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin bir "Sosyal Devlet" olduğu açıkça vurgulanmış; 42. maddesinde ise "Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz" ve "İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır" hükümleriyle eğitimde fırsat eşitliği güvence altına alınmıştır.

Eğitim hakkının herkes için eşit ve etkin biçimde kullanılabilmesi, öğrencilerin yalnızca okula kayıtlı olmalarını değil, eğitim ve öğretim faaliyetlerine gerekli koşullara sahip olarak katılabilmelerini de gerektirmektedir. Anayasa'nın 42'nci maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ekonomik nedenlerle fiilen sınırlandırılmasının önlenmesi, sosyal devlet ilkesinin de bir gereğidir.

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ders kitaplarının ücretsiz olarak dağıtılması, eğitim giderlerinin azaltılması bakımından önemli bir uygulamadır. Bununla birlikte öğrencilerin eğitim faaliyetlerine katılımı yalnızca ders kitaplarına erişimle sınırlı değildir. Defter, kalem, silgi, cetvel, pergel, boya ve benzeri yazı, çizim ve ölçüm araçları ile öğrencilerin derslerin niteliğine göre ihtiyaç duyduğu çeşitli eğitim araç-gereçleri ve okul çantası gibi temel ihtiyaçlar da eğitim sürecinin ayrılmaz parçalarını oluşturmaktadır.

Söz konusu ihtiyaçların maliyeti, özellikle düşük gelirli haneler bakımından aile bütçesi üzerinde önemli bir yük oluşturabilmekte; öğrencilerin eğitim faaliyetlerine gerekli araç ve gereçlerle katılabilmeleri bakımından ailelerin ekonomik imkânlarına bağlı farklılıklar ortaya çıkarabilmektedir. Eğitim hakkının kullanılmasında öğrenciler arasında ekonomik durumlarından kaynaklanan farklılıkların azaltılması, fırsat eşitliğinin sağlanması ve eğitimin kamusal niteliğinin güçlendirilmesi bakımından temel kırtasiye ve eğitim araç-gereçlerine ücretsiz erişimin güvence altına alınması gerekmektedir.

Bu düzenleme ile ilköğretim ve ortaöğretim kademesindeki devlet okullarında öğrenim gören öğrencilerin eğitim ve öğretim faaliyetleri için ihtiyaç duyduğu temel kırtasiye ve eğitim araç-gereçlerinin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak karşılanması amaçlanmaktadır. Böylece öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarının ailelerin gelir durumuna bağlı olmaksızın karşılanması, eğitimde firsat ve imkân eşitliğinin güçlendirilmesi ve eğitim hakkının yalnızca biçimsel değil, fiilen kullanılabilir hâle getirilmesi hedeflenmektedir.