Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun "yaşlılık aylığı" tanımı "Yaşın ilerlemesi nedeniyle çalışma gücünün azalması sonucu gelir kaybına uğrayan sigortalıların geçimlerini sağlamak amacıyla kurulmuş yaşlılık sigortasından bağlanan aylıktır." şeklindedir. Kurumun tanımında da görüleceği üzere, her ne kadar yaşlılık aylığının amacı çalışma gücünün azalması sonucu gelir kaybına uğrayan sigortalıların geçimlerini sağlamak olsa da günümüzde yaşlılık aylığı bu işlevini yerine getirmekte yetersiz kalmaktadır. Zira emekli vatandaşlarımız kendilerine reva görülen açlık tutarının altındaki aylıklar ile geçimlerini sağlayamamaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumunun Temmuz 2026 Sigortalı İstatistiklerine göre, 4/a, 4/b ve 4/c kapsamında yaşlılık aylığı alanların toplam sayısı 12.321.230 olup, bunların 8.851.920'si 4/a (SSK) kapsamındadır. 5510 sayılı Kanunun ek 19 uncu maddesi uyarınca, Temmuz 2026 ödeme döneminden itibaren ek ödeme dâhil dosya bazında uygulanan en düşük aylık ödeme tutarı 23.552 Türk lirasıdır. TÜRK-İŞ'in Eylül 2026 araştırmasına göre ise Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için gereken aylık gıda harcamasını ifade eden açlık sınırı 37.800,92 Türk lirasına ulaşmıştır. En düşük aylık ödeme tutarının, dört kişilik bir ailenin yalnızca gıda giderleri için gereken tutarın altında kalması, emeklilerin geçim koşullarının iyileştirilmesine yönelik düzenleme ihtiyacını ortaya koymaktadır.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının 9 Ekim 2026 tarihli "Türkiye Ekonomisinde Haftalık Gelişmeler ve Genel Görünüm" raporunda yer alan karşılaştırmalı seriye göre, Aralık 2002'de net asgari ücret 184,3 Türk lirası, en düşük SSK emekli aylığı ise 257 Türk Lirasıdır. Aynı şeride Temmuz 2026 için bu tutarlar sırasıyla 28.075,5 Türk lirası ve 24.325,6 Türk lirası olarak gösterilmiştir. Rapordaki SSK emekli aylığı göstergesi, Aralık 2002'deki aylık düzeyinin sonraki artışlarla güncellenmesine dayanmakta ve ek ödeme tutarlarını içermemektedir. Bu seri üzerinden yapılan hesaplamaya göre, en düşük SSK emekli aylığı Aralık 2002'de net asgari ücretin yaklaşık yüzde 39,4 üzerindeyken, Temmuz 2026'da yaklaşık yüzde 13,4 altında kalmıştır. Ek ödeme dâhil dosya bazında uygulanan 23.552 Türk liralık yasal ödeme alt sınırı ise yürürlükteki aylık net asgari ücretin 4.523,50 Türk lirası altındadır. Bu durum, emeklilikte asgari gelir güvencesinin güçlendirilmesi ve en düşük aylık ödeme tutarının yürürlükteki net asgari ücrete bağlanması ihtiyacını göstermektedir.

Anayasa'nın "Sosyal Güvenlik Bakımından Özel Olarak Korunması Gerekenler" başlıklı 61'inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, "Yaşlılar, Devletçe korunur. Yaşlılara Devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir.". Emekli güvence altına almayı hedefleyen emekli vatandaşlarımızın insan onurdna YER ik yaşamlarını sürdürebilmelerini sağlamak devletin elzem görevleri arasındadır. " Sosyal devlet, bireylere asgari gelir güvencesi vermelidir. Mevcut durumda, emekli vatandaşlarımız asgari gelirin altında kalan aylıklar ile geçinememektedir. Yapılacak olan düzenleme ile, sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak en düşük emekli aylığının, asgari ücret düzeyine yükseltilmesi ve her yıl yürürlüğe girecek asgari ücret düzeyine güncellenmesi amaçlanmaktadır.