Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Türkiye'de son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, kontrol altına alınamayan hayat pahalılığı ve temel tüketim maddelerindeki fahiş fiyat artışları, toplumun en kırılgan kesimini oluşturan emeklilerimizi Cumhuriyet tarihinin en ağır geçim kriziyle karşı karşıya bırakmıştır. Açlık sınırının asgari ücreti aştığı, yoksulluk sınırının ise rekor kırdığı mevcut ekonomik tabloda, ömrünü bu ülkenin kalkınmasına adamış milyonlarca emeklimiz insanca yaşama hakkından mahrum bırakılmıştır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa 2019 yılında eklenen ek 19'uncu madde ile en düşük emekli aylığına ilişkin bir alt sınır belirlenmiş ve Hazine desteğiyle tamamlama yöntemi getirilmiştir. Ancak bu uygulama, "kök aylık" sorununu kalıcı hale getirmiş; enflasyon artış dönemlerinde kök aylığı düşük kalan milyonlarca emeklinin fiilen sıfır zam almasına yol açmıştır. Sabit ve keyfi olarak belirlenen taban aylıklar, resmi enflasyonun ve asgari ücretin dahi çok gerisinde kalarak emekliyi sefalet sınırına hapsetmiştir.

Anayasamızın 2'nci maddesinde vurgulanan sosyal hukuk devleti ilkesi ve 60/[okunamadı]'ıncı maddesinde güvence altına alınan "Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar" amir hükmü, emeklilerimize insan onuruna yaraşır bir asgari gelir düzeyi temin etmeyi devlete anayasal bir ödev olarak yüklemektedir. Bir ülkede çalışan için belirlenen en temel asgari yaşam standardı asgari ücret iken, yıllarca prim ödemiş emekliye asgari ücretin yarısı veya üçte biri düzeyinde bir geliri reva görmek sosyal adaletle bağdaşmaz.

Bu Kanun Teklifi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda değişiklik yapılarak; dosya bazında ödenen en düşük malullük, yaşlılık ve ölüm aylığının yürürlükteki net asgari ücretten az olamayacağı hükme bağlanmakta, asgari ücrette yapılan her artışın en düşük emekli aylığına otomatik ve gecikmesiz yansıtılması güvenceye alınmakta, kök aylığı asgari ücretin altında kalan emeklilerimizin intibakı sağlanarak kök maaş adaletsizliği ortadan kaldırılmakta ve yılda iki kez ödenen bayram ikramiyelerinin net asgari ücretin yarısından az olamayacağı yasal kurala bağlanmaktadır.