Türk Ceza Kanununun Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Yasa Teklifi

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790. 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1,698. 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40, 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312, 2/92, 2/313, 2/59,2/314, 2/93, 2/315, 2/60, 2/316, 2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333, 2/334, 2/103, 2/335, 2/336, 2/104, 2/337, 2/338, 2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210,2/211, 2/212, 2/46. 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venîlivorum.

Tali Komisyon

Esas Komisyon

Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 (| Esas No: 21400

OT Haziran 2025

0.1 baran 2023

26. Dönemde vermiş olduğum;

2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j ( 4/ bi287, 21286 2/285.2/284 2128321282 2/281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/1276,21275,2/274,21273,2/271,21270,21269,21268,2/267,

2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187.

2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60,

2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.

29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali Komisyonlar Esas Adalet Komisyon Tarih'01.10.2018 Esas No:165

K 02 bmv 2018

İ gep 22: Sa Ş6$i

Çam pi liği < CHB) er BE

25. Döneme ait 8112, 8113, 81148115, 8117, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8130, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 8628, 8629, 8630, 8631, 8632, 8634, 8635, 8636, 8637, 8638, 8639, 8641, 10836, 10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10849, 10850, 10851 ' 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10865, 10866, 10867, 10868, 10869, 10870, 10871, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10878, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10892, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10901, 10902, 10903, 10904, 10905, 10906, 10907,10908, 10909, 10910, 10911, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10918, 10920,10921, 10922, 10923, 10924, 10925, (10926, 10927, 10938, 10939, 10941, 21755, 21756,21757, 21758, 21759, 21761, 21764, 21765, 21768, 21769, 21770, 21771, 2177 21 773,21 774, 21776, 21777, 21778 evrak numaralı Kanun Tekliflerimi y ,

Saygılarımla. i

Tali i .

1 Komisyon i

Tarih: o E No: ( ri zalimi M7 BAŞKANI

2k Kasım 2015 ari"

Grup Başkanlı

Tarih -....1.b.İY Lİ...

Sayı m di

24. Dönemde Meclis Başkanlığına verilmiş, 2 / 269 esas numaralı kanun teklifini yeniliyorum.

Dr. M.SEZGİN TANRIKULU

18 yi 2015

TBMM Başkanlığına

Türk Ceza Kanunun 125, 126, 127, 128, 129 ve 130'uncu maddelerini yürürlükten kaldırmayı amaçlayan yasa önerim ilişikte sunulmuştur.

Gereğinin yapılmasına emirlerini dilerim.

Saygılarımla.

Tali Kemisyon

Esas Kömisyön

Yarih:

Yani.Uzmr.

Şrahi

Yanın! ar Ya

YER EŞ e a yerinin iyiki

KÜTÜP LL ie e m N TARİM ARDI. saca

Hakaret eylemi ile ilgili önerinin GENEL GEREKÇESİ

Gerek 765 sayılı eski Ceza Yasamızın gerekse 1 Haziran 2005 tarihinden beri yürürlükte bulunan 5237 sayılı yeni Ceza Yasamızın "Şerefe Karşı Suçlar"ı düzenleyen hükümlerinin koyduğu hapis ve para cezalarının bu suçları azaltıcı bir etki yaratmadığı istatistiklerle sabittir. Nitekim Adalet Bakanlığı verilerine göre:

765 sayılı yasanın "Kamu görevlilerine" hakaret suçuna ilişkin düzenlemeleri içeren 266, 268 ve 483'üncü maddeleriyle ilgili olarak 2005 yılında açılmış ceza davalarının toplam sayısı 12 bin 169'dur.

Bunlardan 6 bin 327'si hakkında "mahkumiyet", 3027'si hakkında "beraat" kararı verilmiştir. X

Buna karşılık 5237 sayılı Ceza Yasasının "hakaret" suçunu düzenleyen ana madde olan 125'nci maddesine göre:

2006 yılında 38 bin 601; 2007 yılında 47 bin 229; 2008 yılında da 59 bin 815 dava açılmıştır.

Eski davalardan 22 bin 354'ü 2005 yılında; 27 bin 168'i 2006 yılında ve 23 bin 731i 2008 yılında "mahkâmiyet"İe sonuçlanmıştır.

Beraatla sonuçlanan davaların sayısı ise 2006 yılında 10 bin 320; 2007 yılında 12 bin 811 ve 2008 yılında 16 bin 310'dur.

Gerek 765 sayılı eski Ceza Yasasının gerek 5237 sayılı yeni yasanın bu eylemle ilgili getirdiği yaptırımlar asgari 3 ay ile (bir istisna hariç) azami 3 yıl hapis cezası arasında değişmektedir. Bunlar genel çizgileriyle birbirinden fazla da farklı olmayan yaptırımlardır. Ama yukarıdaki rakamlar da gösteriyor ki bu yaklaşım, "hakaret" eylemini azaltıcı bir etki yaratmamaktadır.

Öte yandan özellikle gelişmiş demokrasilerde 1995 yılından beri "hakaret" eylemini azaltmayı amaçlayan yeni bir politika uygulanmaktadır. Bu politika ilk bakışta amacının tam tersine hizmet edecekmiş gibi görünse de, sâdece demokrasinin ruhuna uyumu nedeniyle değil, özellikle "medya" dünyasında kalite yükseltici etkisi nedeniyle de daha iyi sonuç vermektedir. "Hakaret" eylemini "ceza" yoluyla azaltmanın mümkün olmadığına yukarıda değinildiği için geriye "öteki seçenek" kalmaktadır. Bu, insan onurunu, insanların kişilik haklarını daha güçlü ve daha işlevsel yoldan koruma seçeneğidir. Onun da yolu "hakaret" eylemini suç olmaktan çıkartırken "hakaret" edeni bir daha bunu yapmayı göze alamayacağı bir yaptırımla karşı karşıya getirmektir. Konu böylece "özel hukuk" alanına aktarılacak, "hakaret eden" de eyleminin yarattığı maddi ve manevi zarar ne ise, o kadar tazminat ödemeye mahkum edilecektir. Ancak "manevi tazminat"ın miktarı hesaplanırken, yerleşik bir içtihat terk edilecek yani tazminatın "mağduru zengin edip etmeyeceğine" değil fakir, zengin ayrımı yerine "herkesin onurunun çok yüksek olduğu" ilkesine göre karar verilmesi gerekecektir.

Önerinin medya dünyasındaki olumlu etkisi şu nedenlere dayanmaktadır:

"Hakaret" eylemi "suç" olmaya devam ettiği taktirde, aynı konuda açılan "hukuk" davasına bakan hakim, ceza davasının sonucunu beklemekte, "ceza" alan fail aleyhine hükmedeceği tazminat miktarını olabildiğince küçük tutmaktadır. Çünkü aynı eylem için iki ayrı yaptırım adalet duygusuna aykırı düşmektedir.

Bu uygulama öte yandan, "hakaret" eyleminin en çok dava konusu olduğu "medya" dünyasında da olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Çünkü "hakaret" eylemi nedeniyle hakkında hem ceza hem de hukuk davası açılan bir medya mensubu eğer mahkum edilirse, bunun işvereni rahatsız etmesi için fazla sebep yoktur.

Ayrıca açılan hukuk davası da "davacı" lehine bitince, yukarda açıklanan nedenlerle "tazminat" miktarının mahkemece küçük tutulması (pratikte bu tazminatı işveren ödediği için) "işverenin" tercih edeceği bir durumdur. Bu da işvereni yüksek kalitede gazeteci çalıştırmaya teşvik etmesi gereken devletin varsayılan amacına ters düşen bir durumdur.

Bilindiği gibi, Batı demokrasilerinde (özellikle ABD'de ve İngiltere'de), siyasetçiler, kamu görevlileri ve devlet adamları hakkında, onları kızdıracak hatta şoke edecek (bazı ölçütlere göre hakaret sayılabilecek) ağırlıktaki yazılar yayınlanır, eleştiriler dile getirilir ama bunlar "ifade özgürlüğü" kapsamında görülür. Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 14 Mart 201! tarihli kararında Kral Juan Carlos'u "işkenceci polisleri korumakla" suçlayan İspanyol gazeteci Arnaldo Otegi'nin "Krala hakaret" ettiği gerekçesiyle "hapse" mahkum edilmesini, "ifade özgürlüğünü ihlal" sayarak İspanya hükümetinin Otegi'ye 23 bin Avro tutarında tazminat ödemesine hükmetti. Buna karşın, kamusal bir sorumluluk üstlenmemiş bir sade vatandaşın şeref, maruz kaldığı bir ağır eleştiri yahut hakaret söz konusu olursa mahkemeler çok yüksek miktarlara (milyonlarca dolarlara) varan tazminata hükmederler. Böylece alelade vatandaşın haysiyet, şeref ve itibarı çok daha güçlü bir şekilde korunmuş olur. i

Bu durum işverenin kalitesi düşük, insan onuruna saygısı olmayan, bilgisiz kişileri değil, "hukuka saygılı", gerçeğe bağlı ve kaliteli gazeteciler çalıştırmasına yol açmaktadır. Çünkü yüksek kalitede (nitelikli) gazetecinin çalıştığı yere maliyeti neticede, kalitesiz gazeteciden çok daha düşük olmaktadır.

O nedenle "hakaret" eyleminin "suç" sayılmasından prensip olarak vazgeçip konunun bir "özel hukuk ihtilafı" halinde değerlendirilmesi, mahkemelerin haklı buldukları davacıya yüksek düzeyde tazminat ödenmesine karar vermesi, hem medyamızın hemi de demokrasimizin kalitesini olumlu yönde etkileyecektir.

Ancak bu yasa önerisinin "hakaret" eylemini tümüyle "suç" olmaktan çıkarmayı amaçlamadığı bilinmelidir. Nitekim sunulan ayrı bir yasa önerisi, aşağıda sayılan kurum ve "değer"lere hakareti "suç" saymakta ancak yürürlükteki yasanın koyduğu yaptırımlara alternatif getirmektedir. O nedenle bu öneriyle diğerinin birlikte değerlendirilmesi doğru olur.

Saygılarımla. ,