Avukatlık Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 27 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"Stajyer avukatlara ödenecek staj ödeneği ve genç avukatların muafiyeti:

Madde 27 — Avukatlık staj listesine kaydolan stajyer avukatlara, mahkemelerde ve avukat yanında yapılan bir yıllık kanuni staj süresince, her ay net asgari ücret tutarında geri ödemesiz staj ödeneği verilir. Staj ödeneği için gerekli kaynak Adalet Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten Türkiye Barolar Birliği hesabına aktarılır ve stajyerin kayıtlı olduğu baro aracılığıyla her ayın ilk iş günü ödenir. Staj süresince stajyer avukatların 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamındaki iş kazası ve meslek hastalığı ile genel sağlık sigortası primleri Türkiye Barolar Birliği tarafından aynı ödenekten karşılanır.

Avukatlık mesleğine ilk defa kabul edilen avukatlardan, ruhsatname aldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle baro levhasına kayıt ücreti, giriş keseneği ve yıllık baro keseneği tahsil edilmez."

Gerekçe: Madde ile, 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 27 nci maddesi başlığı ile birlikte yeniden düzenlenerek; yargının kurucu unsuru olan savunma mesleğine hazırlanan stâjyer avukatlara, bir yıllık kanuni staj süresince Adalet Bakanlığı bütçesinden Türkiye Barolar Birliği aracılığıyla net asgari ücret tutarında geri ödemesiz aylık staj ödeneği verilmesi ve stajyerlerin genel sağlık sigortası ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primlerinin kamu tarafından karşılanması hükme bağlanmaktadır. Ayrıca mesleğe yeni başlayan genç avukatların mali yükünü hafifletmek amacıyla mesleğin ilk beş yılında baro giriş keseneği ve yıllık baro aidatı alınmaması düzenlenmektedir.

1136 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir:

"Avukat veya stajyer, vekâletname olmaksızın Cumhuriyet başsavcılıkları nezdindeki soruşturma dosyaları ile mahkemeler ve icra dairelerindeki dava ve takip dosyalarını fiziki olarak ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden inceleyebilir. Bu inceleme isteğinin ilgililerce derhal yerine getirilmesi zorunludur. Vekâletname ibraz etmeyen avukata dosyadaki kağıt veya belgelerin örneği verilmez; ancak müdafi veya vekil olarak görevlendirilen ya da vekâletname sunan avukatlar, kanunda açıkça düzenlenen gizlilik kararları saklı kalmak kaydıyla soruşturma ve kovuşturma dosyalarındaki tüm belgelerin örneğini harçsız olarak alabilir."

"Adliye binalarında, Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma bürolarında, mahkeme kalemlerinde ve icra dairelerinde; avukatların Cumhuriyet savcıları, hâkimler ve kalem personeli ile mesleki görevleri kapsamında doğrudan görüşmelerini veya dosyaları incelemelerini engelleyici ya da kısıtlayıcı nitelikte banko, bariyer, turnike, şifreli kapı veya adliye ana girişi dışında mükerrer güvenlik ve cihaz araması uygulaması yapılamaz."

Gerekçe: Madde ile, 1136 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasında değişiklik yapılmakta ve maddeye yeni bir fıkra eklenmektedir. Yapılan düzenlemeyle avukatların ve stajyer avukatların vekâletname ibrazı zorunluluğu olmaksızın yalnızca dava ve takip dosyalarını değil, Cumhuriyet başsavcılıkları nezdindeki soruşturma dosyalarını da fiziki olarak ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden inceleyebileceği netleştirilmektedir. Ayrıca adliye binalarında, Cumhuriyet başsavcılıklarında ve mahkeme kalemlerinde avukatların savcı, hâkim ve kalem personeliyle doğrudan iletişim kurmasını ve dosya incelemesini engelleyen banko, turnike, bariyer ve mükerrer arama gibi fiziki veya idari kısıtlamalar kanunen yasaklanmaktadır.

1136 sayılı Kanunun 168 inci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir:

"4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca soruşturma ve kovuşturma evrelerinde barolar tarafından görevlendirilen zorunlu müdafi ve vekillere ödenecek ücretler, bu madde uyarınca Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde aynı yargı mercileri ve hukuki yardımlar için belirlenen maktu ücretlerden az olamaz. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yapılan güncellemeler, yayımı tarihinden itibaren zorunlu müdafilik ve vekillik ödemelerine doğrudan uygulanır.

Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca yapılan zorunlu müdafilik ve vekillik görevlendirmeleri ile bu Kanunun 176 ila 181 inci maddeleri kapsamında sunulan adli yardım hizmetleri katma değer vergisinden müstesnadır. Bu kapsamda görevlendirilen avukatların hak ettikleri ücretler, görevlendirmenin ve hukuki yardımın başladığının ilgili baro tarafından Cumhuriyet başsavcılığına bildirildiği tarihten itibaren en geç on beş iş günü içinde avukatın banka hesabına tam olarak ödenir."

Gerekçe: Madde ile, 1136 sayılı Kanunun 168 inci maddesine eklenen fıkralar vasıtasıyla; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince barolar tarafından görevlendirilen zorunlu müdafi ve vekillere ödenecek ücretlerin, Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde aynı mahkeme ve işler için öngörülen maktu ücretlerin altında belirlenemeyeceği hüküm altına alınmaktadır. Böylece angarya yasağına ve eşitlik ilkesine aykırı olan çift tarife uygulamasına son verilmekte, zorunlu müdafilik ve adli yardım hizmetlerinde katma değer vergisi istisnası ve on beş iş günü içinde ödeme güvencesi sağlanmaktadır.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.