31/5/2006 Tarihli ve 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Hakkında Kanun Teklifi

Türkiye maden çeşitliliği ve rezervi açısından önemli ülkelerden biridir. Madencilik sektörü ulusal ekonomiye ve istihdama önemli katkı sağlamaktadır.

Madencilik sektörü, dünyanın en Zor ve riskli iş kollarından biridir. Bu riskleri en aza indirmek için bilgi, deneyim, uzmanlık ve sürekli denetimin gerekmektedir. Özellikle, teknolojiden uzak, emek yoğun olarak çalışılan ülkemizde; bilgi, deneyim, uzmanlık ve denetim zincirinde var olan zayıflıklar bu zincirde kopmalara yol açmaktadır. Türkiye iş kazaları sıklığı sıralamasında Avrupa'da birinci, dünyada ise üçüncü sırada yer almaktadır.

Almanya, Kanada, Avustralya gibi madencilik kültürünün gelişmiş olduğu ülkelerde mevzuatın yerleşmesi ve buna sıkı bir şekilde uyulması ile iş güvenliği kültürünün tüm çalışanlarca kabul görmesi söz konusu ülkelerde iş kazalarının yok denecek kadar azalmasının nedenleri arasındadır. Bu ülkelerde hem iş kazaları hem de meslek hastalıkları en alt düzeydedir.

İş kazalarıyla birlikte sektörün önemli sorunlarından biri de, iş ve meslek hastalıklarıdır. Ağır çalışma koşulları, maden işleme ocaklarının sağlıksız oluşu, maden tozlarının uzun süre solunması gibi nedenlerle işçiler erken yaşta çalışma hayatından çekilmek zorunda kalmakta, bu nedenle büyük mağduriyetler yaşanmaktadır.

Meslek hastalıklarının sık görüldüğü, ağır çalışma koşulları nedeniyle erken yaşlanma gibi sorunların yaşandığı alanlardan biri de andezit ocaklarıdır. Andezit taşı ya da Ankara taşı olarak bilinen bu taş, kaldırım yapımları başta olmak üzere çok farklı inşaat alanlarında kullanılmaktadır. Bu taşın kullanılacak hale getirilmesi aşaması ise diğer madenlerde olduğu gibi emek ve iş gücü yönünden ağır çalışma koşulları gerektirmektedir.

Andezit ocaklarında çalışan işçilerde çok sık sağlık sorunları yaşanmaktadır. İşçiler, andezit madeninin kesilmesi aşamasında çıkan tozun neden olduğu solunum yolları hastalıklarının yanı sıra, gürültü, titreşim, elektrik çarpmaları, yetersiz aydınlatma, olumsuz hijyen ve psikolojik sorunlar gibi sağlık ve güvenlik sorunları yaşamaktadırlar. İşçiler ayrıca maden kesimi sırasında kesimin kolay olması için akıtılan suya sürekli olarak maruz kaldıkları için romatizmal hastalıklara yakalanmaktadırlar. Bu sağlık sorunları nedeniyle çalışma verimlilikleri düşen işçiler emeklilik günü bekledikleri için işlerinden ayrılamamakta, ya da yakalandıkları hastalıklarla işlerine devam etmek durumunda kalmaktadırlar.

Söz konusu teklifin kanunlaşması halinde andezit işçileri de ağır çalışma koşulları olan diğer iş kolları gibi fiili hizmet süresi zammından yararlanmış olacaktır. Benzeri işi yapan iş kollarından biri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 40.maddesine dahil edilirken diğer bir iş kolunun kapsam dışında kalması Anayasa'nın eşitlik ilkesine uygun olmayacağı gibi iş barışı açısından da olumsuz bir durum yaratacaktır.

Ülkesi için alın teri akıtan, emek gücüyle ekmeğini taştan çıkartan, ekonomiye katkı sağlayan bu işçilerimize haklarının teslim edilmesi konusunda bütün siyasi parti gruplarının aynı hassasiyeti göstereceğini düşünmekteyiz.