5216 Sayılı Büyükşehir belediyesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Büyükşehir belediyesi sınırları içinde ulaşım hizmetlerini planlamak, bu konuda koordinasyonu sağlamak ve bu konularda karar alma yetkisi büyükşehir belediyelerindedir. Ancak, 19.02.2020 tarihinde Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik ile belediyeleri temsil eden üye sayısının korunmasına rağmen merkezi idare bünyesinde yer alan üye sayısının artırılması neticesinde; kurulda oy çokluğu ile karar alındığı için, alınacak kararlarda yerel idarenin etkinliği tamamen ortadan kaldırılmıştır.

Büyükşehir belediyesine ulaşım konusunda kanunla verilen yetki, kanunsuz şekilde çıkarılan bir yönetmelik değişikliği ile merkezi yönetime devredilmiştir. Yerel idare olan büyükşehir belediyelerinin kanun ile üstlendiği zorunlu hizmetleri yerine getirmeye çalışırken, merkezi idareye bağlı temsilcilerin karar alma süreçlerine çoğunluk olarak katılmaları nedeniyle, büyükşehir belediyeleri açısından yönetsel anlamda büyük oranda hak gaspı yaşanmaktadır. Ayrıca, Merkezi idare lehine sağlanan çoğunluk nedeniyle, Anayasa"da düzenlenen yerinden yönetim ilkesi de ihlal edilmektedir.

Milyonlarca seçmenin oyu ile iş başına gelmiş büyükşehir belediye başkanı yerine, merkezi idarece atanmış kişiler tarafından yerel kararlara imza atılması büyükşehir belediyesini mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak amacıyla oluşturulan kamu tüzel kişiliği olmaktan çıkarıp, merkezi yönetime ilişkin görevleri yerine getiren bir tüzel kişilik haline dönüştürmektedir. UKOME'nin Büyükşehir belediye başkanının üzerinde hiyerarşik bir yetkiye sahip olması ve bu yetkiye dayalı olarak karar vermesi, Anayasa'ya göre de mümkün değildir. Yetki devri ancak, aynı kamu tüzel kişiliği içinde yer alan bir makamdan diğer bir makama doğru yapılan bir şeydir. İki ayrı tüzel kişi arasında yetki devri olamaz.

Merkezi idarede yetki genişliği esasını benimseyen Anayasa, mahalli idarelerde yerinden yönetim ilkesini uygun bulduğunu 127 inci maddesinin ikinci fıkrasında açıkça ortaya koymuştur. Anılan maddenin beşinci fıkrasına göre merkezi idare mahalli idareler üzerinde, mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla, kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde idari vesayet yetkisine sahiptir. Ancak bu demek değil ki, bir makama verilmiş yetkinin başka bir makama devri ya da sınırsızca kullanılmasına müsaade edilmesidir. Yapılacak bu değişikle birlikte büyükşehir belediyesi hizmetlerinin plânlı, programlı, etkin, verimli ve uyum içinde yürütmesi amaçlanmıştır.

Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat 3 Nolu Banko Oda No E619