Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Devletin en önemli işlevlerinden biri, çeşitli kural ve ilkelere uygun bir biçimde kamuya hizmet sunmaktır. Hizmetlerin yerine getirilmesi esnasında uyulması gereken ilkelerden biri Anayasamızın 10. maddesinde olan eşitlik ilkesidir. Anayasamızın "Kanun Önünde Eşitlik" başlıklı 10. maddesinin hükmü, "Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." şeklindedir. Eşitlik ilkesi, devletin kişiler arasında ayrım yapmaksızın, herkese eşit şekilde muamele etmesini gerektirdiğinden; devletin kamu hizmetlerini sunarken tarafsız olmasını beraberinde getirmektedir.

Kamu personelinin, kendisi hakkında işlem tesis etmeye yetkili makamlar tarafından yapılacak her türlü ayrımcılıktan korunmasını sağlayan hukuki araç, liyakat ilkesidir. Liyakat ilkesi, personel hakkında tesis edilecek işlemlerde yalnızca görevin gerektirdiği niteliklerin dikkate alınmasını gerektirir. Dolayısıyla liyakat ilkesi yoluyla sağlanan hukuki koruma, bir yandan personel hakkında işlem tesis etmeye yetkili makama bir yükümlülük getirirken; diğer yandan da ilgili kamu personeline özel bir koruma sağlamaktadır.

Kamu idaresinin disiplinli, dürüst ve etkin şekilde, hukuken belirlenen sınırlar çerçevesinde işlemesini sağlamak için kamu faaliyetlerinin gerek eşitlik gerek liyakat ilkeleri kapsamında adaletli şekilde yürütülmesi gerekmektedir. Toplumun kamu idaresine duyduğu güven ve inanç liyakat ve eşitlik ilkeleri sayesinde korunmaktadır. Kamu görevi kamu yararını hedeflemekte olup, görevin gereklerine aykırı davranılması, görevin yapılmaması veya geç yapılması halinde kamu yararı hedefine ulaşılamaması veya geç ulaşılması söz konusu olacağından, kamu zararının ortaya çıkmasına bile sebep olunabilecektir. Kamu görevlisinin görevini yaparken kişilere ve kamuya zarar vermesinin önlenmesi kamu otorite ve kuvvetini elinde bulunduranların vatandaşlara yönelik kötü muamelelerinin engellenmesi ve caydırıcı yaptırımlara tabi tutulması gerekmektedir.

Kamu görevlisi, üstlenmiş olduğu görevi sadakatle yerine getirmek, bireylerin kamu idaresine karşı duymaları gereken güveni sarsmamak zorundadır. Birçok yargı kararında da ifade edildiği üzere; görevi savsama eylemi devlet yönetimine karşı bir suçtur. Korunan değer devlet işleyişinin zamanında yapıldığı hakkındaki inançtır. Suçun mağduru da devlettir.

Yine işbu fiillerin suç olarak nitelendirilmesiyle korunan hukuki yararlardan bir tanesi de kamu görevinin yerine getirilmesinde disiplin tesis etmek, bu görevin hiç veya zamanında yerine getirilmemesi sebebiyle bundan umulan ve beklenen genel yararın sekteye uğramadan elde olunmasını, ayrıca kamu görevinde disiplinin geçerli olmasını sağlamak ve bu suretle kamu idaresinin zarar görmesini önlemektir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda çeşitli düzenlemeler bulunuyor olsa da yaptırımlar caydırıcı nitelikte değildir. İşbu sebeple kanun teklifimiz ile birlikte kamu hizmetinin sağlıklı olarak sunulmasında ve kamu güveninin sağlanmasında görevi kötüye kullanma suçunun işlenmesi halinde kişilere verilecek cezanın arttırılması sağlanarak yaptırımların caydırıcı olması gerekmektedir.