657 Sayılı Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun "Çalışma saatleri" kenar başlıklı 5'üncü maddesi; "Hâkim ve savcılar, haftalık çalışma süresi ve günlük çalışma saatleri yönünden Devlet Memurları Kanunu'ndaki hükümlere tabidirler." şeklinde düzenlenmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 99. maddesine göre ise memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir. Söz konusu düzenlemelere rağmen hâkim ve savcılar, haftalık çalışma saatlerine ek olarak ayrıca mesai saatleri dışında ve tatil günlerinde nöbet tutmaktadırlar.

Adaletin sağlanması için iddia ve hüküm makamının temsilcileri olan hâkim ve savcılar, büyük bir özveri ve mesai ile çalışmaktadır. Haftada beş iş günü adliyede, mahkeme salonlarında vatandaşlarımızın hak ihlali yaşamaması amacıyla duruşmalara giren hâkim ve savcılar, sorumlu oldukları dosyaları tamamlayabilmek, ağır iş yükünün altından kalkabilmek için evlerinde çalışmalarına devam etmek zorunda kalmaktadır. Hâkim ve savcılar haftalık yasal çalışma süresini aşarak, 65-70 saate varan mesai harcamaktadır. Adli yıl içinde belirli sayıda dosyayı sonuçlandırma yükümlülüğü yüklenen, fazla mesai harcayan, haftalık mesailerine ek nöbet tutan hâkim ve savcılara fazla mesai ücreti ödenmemektedir. İşbu durum ise hakkaniyete aykırıdır.

Gerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, gerek ise diğer kanunlar kapsamında çalışan kişiler, tabi oldukları kanunlarda belirtilen çalışma süresinden daha fazla çalıştığı hallerde fazla mesai ücretine hak kazanmaktadır. Ancak bu durum hâkim ve savcılar için geçerli kılınmamıştır. Anayasamızın 49. maddesinde çalışma hakkı ve ödevi düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, çalışma herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışmayı desteklemek ve çalışma barışını sağlamakla yükümlüdür.

Yine İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi?nin 23. maddesine göre herkesin çalışma, işini özgürce seçme, adil ve elverişli koşullarda çalışma ve işsizliğe karşı korunma hakkı vardır. Herkesin, herhangi bir ayrım gözetilmeksizin, eşit iş için eşit ücrete hakkı vardır. Çalışan herkesin, kendisi ve ailesi için insan onuruna yaraşır bir yaşam sağlayacak düzeyde, adil ve elverişli ücretlendirilmeye hakkı vardır. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi"nin 24. maddesinde de herkesin dinlenme ve boş zaman hakkının bulunduğu vurgulanmaktadır.

Yukarıda açıklanan hususlarla birlikte Anayasamız ve uluslararası sözleşmeler ışığında her meslekte olduğu gibi hâkim ve savcılık mesleğinde de işine özveri ile bağlı olan, iş yükü haddinden fazla olan, hafta sonu, tatil, izin sürelerinde dinlenmeksizin adaletin sağlanması için gecesini gündüzüne katan hâkim ve savcıların emeklerinin karşılığı olarak fazla mesai ücreti ödenmesi gerekmektedir.