3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Savunma hakkı, yargı organları nezdinde kendini savunma, avukat yardımından yararlanma, soru sorma, susma, aleyhine olan işleme katılmama, tercümandan yararlanma, delillerin toplanmasını isteme, duruşmada hazır bulunma, kanun yoluna başvurma gibi hakları ifade etmektedir. Savunma hakkı, ülkemizin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi"nde (AİHS), Adil Yargılanma Hakkı ile birlikte düzenlenmiştir. Yine savunma hakkı Anayasamızın "hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz. " şeklinde düzenlenmiştir.

Avukatlar, yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı temsil ederler. Avukatlık mesleği mensubu kişiler, hak arama özgürlüğü ile hukuk düzeninin korunmasına hizmet etmektedir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 176. maddesi: "4dl/i yardım, avukatlık ücretlerini ve diğer yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayanlara bu Kanunda yazılı avukatlık hizmetlerinin sağlanmasıdır. " hükmü uyarınca Barolar nezdinde Adli Yardım Merkezleri kurulmaktadır. Söz konusu merkez, maddi imkansızlıklardan dolayı savunma hakkını bir avukat yardımı ile kullanamayacak olan kişilere avukatlık hizmetlerinin verilmesinin sağlanması amacıyla kurulmuştur.

Ülkemizde ceza yargılamasında kabul edilen ilkelere göre; şüpheli ya da sanık kendi savunmasını yapabileceği gibi bir müdafiden de faydalanabilir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) "ifade ve sorgunun tarzı" başlıklı 147. maddesinde kişilerin müdafi seçme hakkının bulunduğu, müdafinin ifade veya sorgusunda hazır bulunabileceğinin kendisine bildirileceği hüküm altına alınmıştır. Yine ilgili madde hükmünde müdafi seçecek durumda olmayan şüpheli, sanık veya mağdurun müdafi yardımından faydalanmak istediği taktirde kendisine baro tarafından müdafi görevlendirileceği düzenlenmiştir.

Barolar tarafından görevlendirilen müdafi, Barolar Birliği ve Adalet Bakanlığı tarafından düzenlenen yönetmelikte belirlenen ücret tarifesine göre ücret kazanmaktadır. Yine her yıl CMK kapsamında görevlendirilen avukatların alacakları ücrete ilişkin tarife yayımlanmaktadır. Yapılan iş, verilen emek dikkate alındığında, CMK görevi olarak adlandırılan ve 5271 sayılı Kanuna göre görevlendirilen müdafilerin CMK ücretleri yetersiz, hakkaniyetsiz kalmaktadır. Zira CMK görevlendirmelerinde avukatların almaya hak kazandıkları ücret Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde (AAÜT) belirlenen ücretin oldukça altındadır. Ayrıca avukatların, CMK görevlendirmelerinden dolayı hak ettikleri ücretlerden yüksek oranda vergi kesintisi yapılmaktadır.

İşbu kanun teklifi ile de avukatların adli yardım ve CMK görevlendirmesi kapsamında hak ettikleri ücreti Katma Değer Vergisi'nden (KDV) istisna tutularak kişilerin maddi, manevi varlığı koruma hakkının sağlanması amaçlanmaktadır. Zira adli yardım, CMK görevlendirmeleri ile avukatlar, vatandaşlarımıza kamu hizmeti sunmaktadır. Anayasamızın 55. maddesine göre devletimiz, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etin diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri almakla yi Dolayısıyla adli yardım görevlendirmeleri ve adli yardım, CMK görevlendimi; I AAÜT'ye göre daha az ücret almak durumunda kalan avukatların kazanmış olduğ KDV'den istisna tutulması hukuka ve hakkaniyete uygun olacaktır.