Adli Kolluk Kanun Teklifi

(1) Bu kanunun amacı, adli makamların yargı bağımsızlığı ilkesine uygun olarak, Cumhuriyet başsavcısının gözetim ve denetiminde kovuşturma ve soruşturma görevlerini yerine getirmelerini, şüpheli, sanık ve delillere gecikmeden ve güvenilir biçimde ulaşmalarını sağlamak, bu konularda hızlı, sağlıklı, verimli ve usulüne uygun biçimde faaliyetlerde bulunmak üzere adli kolluk teşkilatının kuruluş, görev ve sorumluluklarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.

(1) Bu Kanun, adli kolluğun görev, yetki ve sorumlulukları, hizmetin gerektirdiği bağlılık ve ilişkiler ile özlük işlerine ilişkin esas ve usulleri kapsar.

İKİNCİ BÖLÜM Kuruluş ve Çalışma Esasları

Kuruluş

'MADDE 3 — (1) Adli makamların yargı bağımsızlığı ilkesine uygun olarak kovuşturma ve soruşturma görevlerini yerine getirmelerini, sanık ve kanıtlara gecikmeden ve güvenilir biçimde ulaşmalarını sağlamak amacıyla il ve ilçelerde cumhuriyet savcılarına bağlı olarak görev yapmak üzere adli kolluk kurulur.

(2) Adli kolluk; soruşturma müfettişleri, adli polis, adli sahil güvenlik ve adli jandarmadan oluşur;

a) Soruşturma müfettişleri: İl ve İlçe Cumhuriyet başsavcılıkları emrinde uzmanlardan oluşan soruşturma müfettişleri birimi,

b) Adli Polis: Her polis karakolunda adli polis kısmı, her emniyet müdürlüğünde adli polis şubesi,

c) Adli Jandarma: Her jandarma karakolunda adli jandarma kısmı, her ilçede jandarma bölük komutanlığında adli jandarma takımı ve her il jandarma alay komutanlığında adli jandarma bölüğü,

d) Adli Sahil Güvenlik: Her sahil güvenlik grup komutanlığında adli sahil güvenlik takımı, her sahil güvenlik bölge komutanlığında adli sahil güvenlik bölüğü, ifade eder.

(2) Adli jandarma, adli polis teşkilatı kurulmayan veya il ve ilçe belediye hudutları dışında kalan yerlerde adli kolluk görevini yerine getirmek üzere yeteri kadar subay, astsubay, uzman erbaş ve erden oluşur.

(3) Adli polis ve jandarmanın kadro ihtiyacı Adalet ve İçişleri Bakanlarınca müştereken tespit edilir.

Yönetim ve denetim

MADDE 4 — (1) Adli kolluk, bulunduğu yer cumhuriyet başsavcısının yönetim ve denetimine tabi olup onun yazılı ve sözlü emirlerini yerine getirmekle yükümlüdür. Savcının talimatlarına uygun hareket etmeyenler 26/9/2004 tarihli ve 5234 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257'nci maddesinin 1 ve 2 nci fıkraları gereğince cezalandırılır.

(2) Kovuşturma sırasında mahkemece yapılmasına karar verilen adli soruşturma işlemleri için mahkeme talebini Cumhuriyet başsavcılığına iletir. Adli kolluk bu kovuşturma, işlemlerini Cumhuriyet başsavcısı veya Cumhuriyet savcılarının yönetim ve denefiini altında? yerine getirir. EZ

(3) Adli kolluk, Cumhuriyet savcılarından aldığı emri, Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine aykirı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı gerekçesiyle beraber emri veren savcıya yazılı olarak bildirir. Bu halde emri yerine getiren sorumlu olmaz. Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulmaz.

Soruşturma müfettişliği biriminin görev, çalışma usul ve esasları

MADDE 5 — (1) İl ve ilçe Cumhuriyet başsavcılıkları emrinde uzmanlardan oluşturulan soruşturma müfettişleri birimleri, Cumhuriyet başsavcılıklarının emir ve denetimi altında faaliyet gösterir.

(2) Soruşturma müfettişleri; adli polis, adli sahil güvenlik ve adli jandarmanın bu kanuna göre verilen görev bakımından üstüdür; adli polis ve jandarma, soruşturma müfettişlerinin emir ve denetimi altında görev yaparlar.

(3) Yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde soruşturma müfettişlerinin görevleri şunlardır:

a) Şikayetçinin şikayetini ve delillerini tespit etmek,

b) Adli polis ve adli jandarma ile genel kolluk tarafından yakalanan kişilerin ifadelerini almak,

c) Tanık ve bilirkişi dinlemek

d) Olay yeri görgü ve tespit tutanağını düzenlemek

e) Elde edilen delillerle ilgili olarak bilirkişi incelemesi yapmak veya yaptırmak

#) Müşteki ve sanıklarla ilgili adli tabip raporlarını temin etmek

g) İşlenen suçla ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşlarından bilgi istemek

h) Araştırma ve soruşturma ile ilgili Cumhuriyet başsavcısı veya savcısının verdiği diğer işleri yapmak

(4) Soruşturma müfettişleri; adliye binasında veya Cumhuriyet başsavcılıklarınca belirlenen yerde görev yaparlar. Bu birimlerde görev yapan soruşturma müfettişleri sivil kıyafetle çalışırlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Görev, Yetki ve Sorumluluk

Adli kolluğun görev ve yetkileri

MADDE 6 —(1) Adli kolluğun görevleri şunlardır:

a) Cumhuriyet başsavcılığı tarafından herhangi bir suçla ilgili olarak verilen her türlü araştırma ve soruşturma işlemlerini yerine getirmek,

b) Adli kolluğun kendiliğinden veya ihbar veya şikayet üzerine öğrendiği suçları derhal Cumhuriyet başsavcılığına haber vermek ve Cumhuriyet başsavcılığınca bu konuda verilecek emirler gelinceye kadar suçla ilgili bilgileri toplamak, bunlardan doğabilecek diğer sonuçları önlemek, suç faillerini araştırmak ve yakalamak, delilleri toplamak ve koruma altına almak.

(2) Adli kolluk suçun işlendiği haberini alır almaz bu Kanunda belirtilen görevleri,

Cumhuriyet savcısının bu konuda vereceği yazılı ve sözlü emirleri yerine getirir.

(3) Soruşturma işlemleri, Cumhuriyet savcısının emir ve talimatları doğrultusunda öncelikle adli kolluğa yaptırılır.

Görev alanı

MADDE 7 — (1) Adli kolluğun görev alanı, kurulduğu yer bölgesiyle sınırlıdır.

Soruşturma müfettişleri, adli polis, adli sahil güvenlik ve adli jandarmanın görev alanı bağlı bulundukları Cumhuriyet başsavcısının görev alanına göre tayin edilir.

(2) Cumhuriyet başsavcıları ve Cumhuriyet savcıları görev alanlarınsrsifiri dışında belirli adli işlemlerin yapılmasını o yer Cumhuriyet başsavcısını/ , bilgilendirerek, işbirliği içerisinde, yönetimlerindeki adli kolluğa emrede Adli kolluk hakkında uygulanacak hükümler

MADDE 8 — (1) Soruşturma müfettişliği birimi mensupları, yetki ve sorumluluk bakımından bu konuda öngörülen hükümler saklı kalmak üzere emniyet kuruluşları ile ilgili mevzuat hükümlerine; özlük hakları yönünden ise 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.

(2) Adli polis, adli sahil güvenlik ve adli jandarma mensupları yetki sorumluluk ile özlük hakları yönünden bu kanunda öngörülen hükümler saklı kalmak üzere kendi kuruluşları ile ilgili mevzuat hükümlerine tabidir.

Genel kolluktan yararlanma

MADDE 9 — (1) Genel kolluk, adli kolluğun kurulduğu yerlerde de şikayet ve suç bildirimlerini kabul etmek, adli kolluk işe el koyuncaya kadar gerekli acele önlemleri almak ve suç delillerini korumakla yükümlüdür.

(2) Bu görevleri yerine getiren genel kolluk kuvvetleri, derhal ve en çabuk vasıta ile durumu adli kolluğa bildirir.

(3) Genel kolluk, doğrudan doğruya bilgi edindiği hususları en çabuk vasıta ile adli kolluğa ve/veya bulunduğu yerdeki Cumhuriyet savcısına bildirir.

(4) Adli kolluğun bulunduğu yerlerde de Cumhuriyet savcısı gerektiğinde, adli kolluk dışındaki genel kolluk amirlerinden belirli adli işlerin görülmesi için geçici olarak memur görevlendirilmesini isteyebilir. Görevlendirilen memurlar adli görevlerin yerine getirilmesinde bu Kanun hükümlerine tabidirler.

(5) Adli kolluk dışındaki genel kolluk amir ve memurları yukarıdaki fıkra gereğince Cumhuriyet savcılarınca verilen görevleri derhal yerine getirmekle yükümlüdür.

Görevden doğan veya görev sırasında işlenen suçlar

MADDE 10 — (1) Soruşturma müfettişleri, adli polis, adli sahil güvenlik ile adli jandarma hakkında, görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işledikleri suçlardan dolayı Cumhuriyet başsavcılığınca doğrudan soruşturma ve kovuşturma yapılır.

(2) Soruşturma müfettişlerinin idari görevlerinden doğan veya bu görevleri sırasında işledikleri suçlardan dolayı da Cumhuriyet başsavcılığınca soğrudan soruşturma ve kovuşturma yapılır.

(3) 5 inci madde hükmü saklıdır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Atama, Sicil ve Disiplin İşlemleri

Adli kolluğun atanması

MADDE 11 — (1) Soruşturma müfettişleri, üniversite mezunları arasından mülakatla altı ay süreli eğitime tabi tutulduktan sonra Cumhuriyet başsavcısı tarafından atanırlar.

(2) Adli polis memurları, beş yıl genel polis hizmetlerinde çalışmış, olumsuz sicil ve disiplin cezası almamış polis memurları arasından sınavla seçilecek ve altı ay süreli eğitime tabi tutulduktan sonra Cumhuriyet başsavcısı tarafından, Emniyet Genel Müdürlüğü'nden görüş alınarak atanırlar.

(3) Adli jandarma üst ve astları olumsuz sicil ve disiplin cezası almamış subay, astsubay, uzman çavuş ve erler arasından sınavla seçilecek ve altı ay süreli eğitime tabi tutulduktan sonra Cumhuriyet başsavcısı tarafından Jandarma Genel Komutanlığı'ndan yazılı görüş alınarak atanırlar.

(4) Adli sahil güvenlik üst ve astları olumsuz sicil ve disiplin cezası alın subay, astsubay, uzman erbaş, erbaş ve erler arasından sınavla seçilecek ve alti süreli eğitime tabi tutulduktan sonra Cumhuriyet başsavcısı tarafından Sahil Güvenlik Komutanlığı'ndan yazılı görüş alınarak atanırlar.

Sicil Raporları

MADDE 12 — (1) Soruşturma müfettişleri hakkında sicil raporları o yer Cumhuriyet başsavcısı tarafından düzenlenir. Adli polis, adli sahil güvenlik ile adli jandarma sicil raporları hakkında kendi kuruluşları sicil mevzuatı hükümleri uygulanır. Ayrıca Cumhuriyet başsavcıları, bulunduğu yer adli polis amir ve memurları ile sahil güvenlik ve adli jandarma üst ve astları için ek sicil raporları düzenlemeye yetkilidirler. Cumhuriyet başsavcılarınca sicil raporları düzenlenen kişi ile ilgili bütün değerlendirmelerde bu sicil raporu esas alınır.

Son Hükümler

Yönetmelik

MADDE 13 — Soruşturma müfettişinin seçimi, atama ve nakli, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimi, adli kolluk kuruluşu içerisindeki diğer hizmet birimleri ile ilişkileri, sicil raporlarının düzenlenmesi, sicil ve disiplin işlemleriyle disiplin amirlerinin konumu, adli görevin yerine getirilmesiyle diğer birimleri denetim esas ve usulleri ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibâren altı ay içerisinde Adalet Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikte belirtilir.

GEÇİCİ MADDE 1 — Adli kolluğun görevlerine ilişkin hükümler içeren önceki kanunlarda bu Kanundaki düzenlemelere uygun olarak değişiklik yapılır.

GEÇİCİ MADDE 2 — Adli kolluk kurulmayan yerlerde, adli kolluk kuruluncaya kadar genel kolluğun adli görevi kendi teşkilat kanunları esasları dairesinde devam eder.

Yürürlük

MADDE 14 — Bu Kanun yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 15 — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.