Malatya ve elazığ illerinde meydana gelen depremlerle ilgili

ABDULBAKİ TÜRKOĞLU (Elâzığ)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kendi seçim bölgem olan Elâzığ ilimizde 9 Şubat ve 21 Şubat tarihlerinde meydana gelen depremle ilgili gündem dışı söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle, Elâzığ'da depremi yaşayan, depremden olumsuz etkilenen tüm hemşehrilerime tekrar geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum ve yine, hem geçmiş olsun hem de konuyla çok yakından ilgilenen Sayın Başbakanıma ve 21 Şubat günü Diyarbakır'da emniyet müdürleri toplantısını yarıda keserek derhal deprem üssü olarak belirlenen Sivrice ilçemize intikal eden Sayın İçişleri Bakanımız Abdülkadir Aksu Bey'e teşekkür ediyorum ve yine, o gece saat on ikiye kadar telefonlarının başında depremle ilgili bilgileri alan ve yönlendirme faaliyetinde bulunan Sayın Bayındırlık Bakanımız Faruk Nafiz Özak Bey'e gerçekten teşekkür ediyorum, çok zahmet ettiler, o gece uyumadılar Sivrice ilçemizle ilgili ve yine, Kızılay Genel Başkanımız, Kızılay Genel Müdürü Cesur Bey -ki Elâzığ'da beraber gezdik kendileriyle- ve Afet İşleri Genel Müdürlüğünün başta Genel Müdürü Mustafa Taymaz Bey ve Genel Müdür Yardımcısı İsmail Bey -ki yakinen onlar bölgeyi gezdiler, ev ev gezdiler- hepsine candan, gönülden teşekkür ediyorum.

Şimdi, biz, gerçekten deprem bölgesindeyiz. Depremle yaşamasını da bilmek durumundayız. Biraz önce Sayın Vekilimiz bunu dile getirdi, teşekkür ediyorum Mevlüt Bey'e. Doğu Anadolu fay hattı 580 kilometre ve 6 segmente ayrılmış. Öncelikle Karlıova-Bingöl -ki bunların tarihleri de çok önemli- Karlıova-Bingöl en son 1971 yılında deprem geçirdi. Palu-Hazar segmenti, ki, 1874 yılında bu bölgede 6,8 ila 7,8 arasında bir deprem olmuş. Hazar-Sincik mevkisinde yine 1875 yılında bir deprem oldu, olmuş daha doğrusu ve Çelikhan-Gölbaşı, 1893 yılında ve Çelikhan-Gölbaşı, Gölbaşı-Türkoğlu. İşte "Bazı şeyler saklanıyor." denildiğinde, hiçbir şey saklanmıyor. Bayındırlık Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü tarafından bu çalışmalar yapılmış, yine akademik olarak bunlar üzerinde çalışmalar yapılmış.

Gölbaşı-Türkoğlu, 1114 yılında bir deprem görmüş, bir de 1513 yılında bir deprem görmüş, yani, dört yüz doksan dört yıldır bu fay hattında herhangi bir deprem görülmüş değil. Altıncı segment- de Türkoğlu-Hatay arasındaki bir fay hattı. Elbette, Bayındırlık Bakanlığının iki türlü senaryosu var. Palu-Sincik arasındaki senaryo, olası bir senaryo. Şimdi, büyük depremler, yıkıcı olan depremlerin görülme ihtimali asgari iki yüz ila iki yüz elli yıl, yani, 1874 yılında... Palu-Hazar ve Hazar-Sincik arasında yüz otuz üç ila yüz otuz dört yıldır deprem olmamış. Asgari yıkıcı depremin olabilmesi için öngörülen, yine akademisyenler tarafından, deprem bilimciler tarafından öngörülen rakam iki yüz ila iki yüz elli yıl.

Bu, bize neyi ifade etmektedir? Bu, bize... Önümüzde rehabilite edici çalışmalar için en azından bir, yetmiş ila yüz yirmi-yüz otuz yıllık bir sürecimiz vardır. Bunun için, bizim, burada, bu süreci çok güzel kullanmamız gerekir. Yani, yetmiş yıl içerisinde rehabilitasyon çalışmalarını yapabilir miyiz? Özellikle biraz önce söylenildi, köysel tasarım projesi değil de şimdi, Bayındırlık Bakanlığımız tarafından hazırlanmış olan kırsal kesimlerde konutların rehabilitasyon çalışması. Aynı şeyi ifade ediyor zaten, kırsal kesimlerde rehabilitasyon çalışması.

Sayın Bakanımız da lütfettiler geldiler, sağ olsunlar. Ben, kendilerinden şunu rica ediyorum: Öncelikle belirlenen, yine Afet İşleri Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen beş il, acil, beş ilde fay hattının geçtiği yerlerde, ki, Elâzığ'da Palu-Hazar ve Hazar-Sincik...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ABDULBAKİ TÜRKOGLU (Devamla)...fay hattının enine genişliği 5 ila 25 kilometre, özellikle Sivrice'nin güneyinde 5 ila 25 kilometre bir genişliğe tekabül etmektedir ve yine Elâzığ'ın yapısına baktığımız zaman, zemini alüvyondan oluşmakta. Hazar-Sincik hattında olan bir depremdi bu - 5,9 olan deprem 21 Şubatta- ama, en büyük yıkıntıyı Elâzığ merkezinde Hicret Mahallesi, Sürsürü Mahallesi, Aksaray, Kızılay Mahallesi, Gümüşkavak Mahallesinde meydana geldi ve yine, Elâzığ- Uluova'da Akçakiraz, Yazıkonak ve Mollakendi beldelerimizde ve o civar köylerde meydana geldi en büyük hasar. Demek ki, buralarda bir rehabilitasyon çalışmasına behemehal gerek var. İkincisi, yapılacak olan en önemli işlerden bir tanesi, bu gibi bölgelerde -beş şehri kastediyorum, öncelikli olarak Elâzığ, Adıyaman, Maraş, Malatya illeri olmak kaydıyla buralarda- kırsal kesimdeki konutların rehabilitasyon çalışmalarına ağırlık vermek gerekir. Kentsel dönüşüm projesi belki de çok pahalıya mal olur, uygulanamayabilir, ama, bunun içinde toplu konut çalışmalarına ağırlık vermek gerekir.

Afet İşleri Genel Müdürlüğümüz, Bayındırlık Bakanlığımız gerekli bütün, her türlü yardımı yapmıştır, aç ve açıkta kalan hiç kimse yoktur. Şimdi, biraz önce söylediler Sayın Vekilimiz. Belki de yanlış bilgilendirilme olmuştur. 2004 yılında Elâzığ'daki, Sivrice'deki depremde 80 konut değil, bugün 194 konut yapılmış, hak sahiplerine teslim edilmiştir, kalan 49 konut da Sivrice ilçesinin Kürk köyünde yer anlaşmazlığı nedeniyle teslim edilmemiştir. Ödenek çıkartılmıştır, tenkis edilmiştir yer anlaşmazlığı nedeniyle. Ben on beş gün önce o köye gittim, yer anlaşmazlığı da bitti. Biz bu dönem içerisinde takriben, tahmin ediyoruz... Şimdi, Bayındırlık Bakanlığımızın sekiz tane elamanı kesin tespit hasar raporunu düzenlemek üzere Elâzığ'dadırlar. Behemehal şunu söylüyorum: 1.200'e yakın ağır hasar tespit edilecek olan bizim evler olacaktır. Biz orta hasarlı evleri de ağır hasar olarak kabul ediyoruz, çünkü, mühendislik çalışması yapılmamış olan evlerdir bu evler. Yani, kırsal kesimde bu 1.200 ev -yaklaşık diyorum ben- henüz tespit edilmiş değil. Bunları, inşallah...

BAŞKANSayın Türkoğlu, lütfen, son cümlelerinizi rica ediyorum.

ABDULBAKİ TÜRKOĞLU (Devamla)Bitiriyorum Başkanım.

Ekim ayına gelmeden önce, inşallah, bunları bitireceğiz, hak sahiplerine vereceğiz.

Malatya'da da keza yer teslimi çalışmaları yapılmıştır. Bayındırlık Bakanlığı, müdürlüğümüzle görüştüm ben. O çalışmalar da yapılacak. Pütürge ve Doğaneli ilçelerimizde de hak sahiplerine teslim edilecektir inşallah sonbaharda diye temenni ediyorum.

Hepinize saygılarımı sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)