Türkiye cumhuriyeti ulaştırma bakanlığı ile suriye arap cumhuriyeti ulaştırma bakanlığı arasında yapılan lokomotif, vagon ve diğer ray hizmetlerini de kapsayan demiryolu araç ve gereçlerinin yapımı, geliştirilmesi, yenilenmesi, bakımı ve onarımı ile ilgili karşılıklı anlaşma protokolünün onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun tasarısı (s.s.:31)

AK PARTİ GRUBU ADINA ABDÜLHADİ KAHYA (Hatay)Sayın Başkan, değerli Meclisimizin kıymetli üyeleri; yüce heyetinizi saygıyla selamlarken aziz milletimizin birlik ve beraberlik ruhuyla cumhuriyetimizin 84'üncü yılına erişmiş olmasını da büyük bir gururla kutluyorum.

Hiç şüphesiz, bugüne kadar milletimizin birliğine ve dirliğine kastetmiş olanlar gereken cevabı almışlardır. İnanıyorum ki, milletimiz ve devletimiz, yaşamakta olduğumuz hain saldırıların da üstesinden gelecek, hak edenler hak ettikleri cevabı alacaklardır. Bu vesileyle bütün şehitlerimize Allah'tan rahmet diliyorum.

Şu anda, Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı ile Suriye Arap Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı arasında yapılan protokolün onaylanmasına dair kanun tasarısı hakkında şahsım adına söz almış bulunuyorum.

Söz konusu protokol, 13 Temmuz 2004 tarihinde Türkiye ve Suriye devletleri ulaştırma bakanları arasında imzalanmış olup 5 Eylül ile 8 Eylül 2004 tarihleri arasında Şam'da gerçekleştirilen Tür- kiye-Suriye Karma Ulaştırma Komisyon Toplantısında alınan karar uyarınca da ortak bir komite oluşturulmuştur.

2002 seçimleri sonrasında, AK Parti hükümetleri döneminde, dış politika alanında hızlı bir yükseliş sergilenmiş, devlet ve millet olarak uzun bir tarih sürecini hep beraber yaşamış bulunduğumuz, başta komşu ülkelerle olmak üzere, dış dünyayla, aktif, çeşitli ve stratejik derinlikli dış politika anlayışı hâkim kılınmıştır. Bunu, tarihî birikimimiz, coğrafi ve kültürel derinliğimiz, stratejik konumumuz ve iyi belirlenmiş bütüncül bir çerçeveye oturtulmuş çok boyutlu dış politika ihtiyacı şekillendirmiştir. Hükümet, Türkiye'yi, bölgesel bir güç ve etkin bir küresel aktör yapabilmek için, kriz odaklı değil, vizyon odaklı bir yaklaşımı temel almıştır. Devletimiz, krizlere tepki veren savunmacı bir ülke konumundan çıkarak, bölgesel ve küresel vizyonuyla, gelişmeleri yönlendirebilen, belirleyici bir aktör hâline gelmiştir. Bu hedefe ulaşmak için en önce komşu ülkelerle, ekonomik, kültürel ve siyasi bağları güçlendirmek, ülkemiz çevresinde güvenlik ve refah halkası oluşturmak ayrı bir öneme haizdir. Komşu ülkelerle sıfır problem ilkesi ve sürekli temas yöntemi sonucudur ki, işte, bu tür anlaşmalara daha bir ağırlık verilmeye başlanmıştır.

Suriye'yle ticari ilişkilerimizin son beş yılda belirgin gelişme gösterdiği açıktır. 2006 yılında ikili ticaret hacmimiz 705 milyon doları bulmuştur. Suriye ve Arap ülkeleriyle kara ulaştırmasında Hatay'ın Cilvegözü Sınır Kapısı ana arteri oluşturmaktadır. Söz konusu kapının yenilenmesi çalışmaları, 2006 yılında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından başlatılmış ve 2007 yılı sonunda tamamen hizmete girmesi öngörülmektedir. Türkiye ve Suriye Ulaştırma Bakanları tarafından imzalanan 13 Temmuz 2004 tarihli protokol ve 5-8 Eylül 2004 tarihlerinde Şam'da yapılan Türkiye- Su- riye Karma Ulaştırma Komisyonu Toplantısı'nda alınan karar uyarınca ortak komite oluşturulmuştur. Ortak komite, Türkiye ve Suriye'de olmak üzere yedi ayrı toplantı yaparak, ortak girişimle ilgili olarak, iş tanımı, çalışma prosedürlerinin detayları, finansman modelleri ve işletme programı hakkında karara varılmasını sağlayacak gerekli araştırmaları ve incelemeleri yaparak, yasal çerçeveyi belirlemek için çalışmalara başlamış ve kurulacak şirketle ilgili taslak ortak iş birliği anlaşması ve taslak anonim şirket sözleşmesini düzenlemiştir. Çeken ve çekilen araçların imalatı, bakımı, onarımı ve pazarlanması ile demir yolu alt ve üst yapısının onarımı, inşası, bakımı, iyileştirilmesi gibi faaliyetlerde bulunacak ve fabrika tesisleri Halep'te olacak bir iştirak kurulması yönünde çalışmalar devam etmektedir.

Değerli Başkan, kıymetli üyeler; yapılan komisyon çalışmaları sonucunda şirket ana sözleşmesi ve ortak iş birliği anlaşması üzerinde mutabakatın sağlanması için karşılıklı görüşmeler devam etmektedir. Komite, en son 4 ve 10 Ağustos 2007 tarihlerinde Halep'te bir araya gelmiştir. Son toplantıda, CFS'de, Suriye'nin ilgili biriminde yaptırılan yeni fabrika binalarının kurulacak şirket marifetiyle donatılması ve buna göre bir sermaye yapısı oluşturulması önerilmiştir. Suriye tarafınca yapılan son öneriler ve gelişmelere göre, ortaklık esasları ve sermaye yapısına dair karar süreci devam etmekte olup, Suriye demir yolu kuruluşu yetkilileri ile mutabakat sağlanması için çalışmalar yine devam etmektedir. Bu ortaklıkla ilgili beklentilerden de bahsedecek olursak, Suriye'nin ihtiyacı olarak, 2020 yılına kadar 155 adet lokomotif alımı, 410 adet yolcu vagonu revizyonu, 290 tren seti vagonu alımı, 12.800 adet yük vagonu alımı ve en kısa zamanda 86 adet lokomotif revizyonu planlanmıştır. Ayrıca, 500 kilometre yeni demir yolu yapımı ve 2.100 kilometre demir yolunun yenilenmesi planlanmıştır. 2020 yılına kadar Suriye'nin bu konudaki yatırım projeksiyonu 6,8 milyar Amerikan dolarıdır.

Sayın Başkan, değerli üyeler; bahsettiğimiz faaliyetleri gerçekleştirmek üzere kurulması planlanan şirketin yapısı ve idaresinden de bahsetmek istiyorum.

Kurulacak şirketin yüzde 50'si Türk tarafından, yüzde 50'si Suriye tarafından oluşturulacaktır. Sermaye konusunda ise 60 milyon dolar kuruluş sermayesi olması hususunda mutabakata varılmıştır. Bunun 30 milyon dolar hisse karşılığını Suriye tarafı nakit olarak, 30 milyon dolar hisse karşılığını da Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları nakit olarak ödeyecektir. Şirket tesisi, bina, arsa ve ihtiyacını öncelikle kiralama yoluyla karşılayacaktır. Şirketin yönetim kurulu 6 kişiden oluşacaktır. İlk dönem için yönetim kurulu başkanı Türk, Türkiye'den, başkan vekili ise Suriye tarafından atanacaktır. Takip eden dönemlerde de bu değişimli olarak yapılacaktır. Suriye tarafı, şirket fabrikaları imalata başlayıncaya kadar, demir yolu çeken, çekilen araçlarıyla ilgili ihtiyaçlarını şirket vasıtasıyla Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ve bağlı kuruluşlarından temin etmeyi garanti etmektedir. Bu durumda Suriye'nin talep ettiği ürün ve hizmetlerin fiyatı Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları, Suriye tarafı ve şirket tarafından oluşturulan heyet tarafından belirlenecektir. Kurulması planlanan şirketin süresi de yirmi beş yıl olarak tasarlanmıştır.

Saygıdeğer Başkan, değerli milletvekilleri; netice itibarıyla, bu anlaşma, aslında, Türkiye Cumhuriyeti devletinin, asırlarca beraberce yaşamış bulunduğu komşu ülke Suriye ile dost ve daha derinlikli ve çeşitli iş birliği örneklerinden birisini teşkil etmektedir.

AK Parti hükümetleri dönemi, komşularıyla ve dünyayla tecrit edilmiş vaziyette içe kapanıklık dönemi olmaktan çıkmış, tüm dünya devletleriyle gereken iş birliği zeminlerinin oluşturulduğu, Türkiye Cumhuriyeti'ne yakışır ağırlıkta bir dış politika anlayışının hâkim kılındığı başarılı bir süreç olmuştur.

Bu düşünceler içerisinde, sözlerimin sonunda yüce heyetinizi selamlıyor, hürmetlerimi arz ediyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)