6/396,397,398 sözlü soru önergeleri

İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İzmir Milletvekili Sayın Ahmet Ersin tarafından Sayın Başbakanımıza tevcih edilen ve Başbakan adına, Bakanlığım koordinatörlüğünde cevaplandırılması tensip buyurulan soru önergeleriyle ilgili, gündemin 7 nci, 8 inci ve 9 uncu sıralarında yer alan, konuları itibariyle birbirine benzeyen üç sözlü soru önergesine cevap vermek üzere huzurlarınızda bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Ersin'in, üç soru önergesinde gündeme taşıdığı konular, Balçova jeotermal enerji ve merkezî ısıtma sistemiyle alakalıdır. Bu noktada, biraz sonra sözünü edeceğim bütün ihale işlemlerinin, İzmir İl Özel İdare Müdürlüğünün ortaklığında kurulan ve bir özel hukuk tüzelkişisi olan Balçova Termal Turizm Özel Eğitim Öğretim İşleri Limitet Şirketi tarafından yürütüldüğünü ifade etmeyi öncelikle yararlı buluyorum.

İhalenin bir şirket eliyle yapılıyor olmasının doğal sonucu, Devlet İhale Kanunu ve ihale sistematiğinin işletilme zorunluluğunun bulunmamasıdır. Nitekim, Balçova İlçesinin jeotermal enerjiyle ısıtılması işinde de, işler, İhale Kanunu dışında ve piyasa şartlarına göre yürütülmüştür.

Şirket, jeotermal merkezî ısıtma işinde, deneyimli, uzman firmayı seçmek üzere, piyasa araştırması yaptırtmıştır. Bu konuda deneyimli olduğunu değerlendirdiği ORME Jeotermal Mühendislik Sanayi Ticaret Anonim Şirketine, 17.10.1995 tarihinde 88 059 000 000 Türk Lirası global keşif özeti üzerinden ve yüzde 15 tenzilatla iş verilmiştir. Bu indirim oranı, ikinci mukayeseli keşif özetinde yüzde 25 mertebesine yükseltilmiştir.

Elimizdeki verilere göre, önce 2 500 konut kapasiteli başlanılan ısıtma sistemi işi, şirket yönetim kurulu kararıyla önce 5 000, sonra 7 500 ve daha sonra da 10 000 konut eşdeğeri olmak üzere genişletilmiştir. Sözü edilen ek işlerin mukavele fiyatı -yılı fiyatlarına göre tutarı- 596 926 950 032 Türk Lirasıdır. Sistemin kontrolü, İzmir Bayındırlık ve İskân Müdürlüğünce idarî ve teknik şartname ve projesine göre yapılmıştır. İşin geçici kabul işlemlerine 31.10.2000 tarihinde başlanılmış olup, bulunan eksik ve kusurların tamamlanmasını müteakip 19.3.2001 tarihinde geçici kabul tutanağı imzalanmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; jeotermal ısıtma işi pek çok bakımdan teknik bilgi birikimi gerektirmektedir; dolayısıyla, bu konuda yorum yaparken işin bu yönünü de gözardı etmememiz gerekmektedir. Bu çerçevede, Balçova Jeotermal Bölge Isıtma Sisteminde 19 sıcak su kuyusu bulunmakta ve bu kuyuların ısı merkeziyle ve birbirleriyle irtibatı bulunmaktadır. Bu haliyle proje, 80 kilometrenin üzerinde bir boru sistemi içermektedir. İsale hattı olarak değerlendirilen bu sıcak su taşıma hattı maliyetinin, projenin tamamı içerisinde yüksek bir oranda olmadığı ifade edilmektedir. Teknik olarak, bu büyüklükteki bir dağıtım işinde belirli oranda su kaybı olmasının kaçınılmaz olduğu belirtilmektedir; ancak, isale hattındaki kaçakların azaltılması için iyileştirme çalışmalarının devam etmekte olduğu anlaşılmıştır.

Sistemin konut başı maliyetiyle sistemden yararlanan konut sayısı arasında bir ilgi bulunduğunu söylemek mümkündür. Isıtılan her 100 metrekare alanın bir konut olarak kabul edilmesi halinde, 2000 yılında, sistemde var olan 6 500 konut için maliyet 2 050 dolar iken, bugün, bu konut sayısı 8 250'ye yükseldiği için, konut başına maliyetin 1 800 dolara düştüğü; halen tamamlanan 10 000 konutluk sistemde yeni abone bağlanmasıyla birlikte, konut başına maliyetin daha da düşeceği hesap edilmektedir.

Sözünü ettiğimiz jeotermal ısıtma sistemi, 1996 yılından itibaren, Balçova'da yaşayan vatandaşlarımıza hizmet veren, önemli ölçüde müşteri memnuniyeti sağlamış bir yatırımdır. Elimizdeki verilere göre, sistemin ısıtmada yetersiz olmadığı, bilakis, enerji fazlası bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yüce Meclisin değerli siz üyelerini saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)