Tobb kanununda değişiklik yapılması hak.kan.tekl.(s.s.724)

CHP GRUBU ADINA AHMET ERSİN (İzmir)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 5174 sayılı Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Yasasının oda, borsa ve birlik yöneticilerinin siyaset yapma ve seçilme haklarını engelleyen 81 inci maddesinin son fıkrası hakkında verdiğim kanun teklifiyle ilgili, sizleri bilgilendirmek üzere söz aldım; hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Sayın milletvekilleri, 18.5.2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Yasasının 81 inci maddesinin son fıkrası şöyle: "Milletvekili, belediye başkanı, belediye meclisi üyesi ve il genel meclisi üyesi seçilenler ile siyasî parti organlarında görevli olanların oda, borsa ve birlik organlarındaki görevleri kendiliğinden sona erer." 81 inci maddenin son fıkrası bu şekilde.

Değerli milletvekilleri, böylece, oda, borsa ve birlik organlarında görev almış olanların, oda, borsa ve birlik yöneticilerinin bir anlamda siyaset yapma, seçilme haklarını dolaylı biçimde engelleyen bu yasa, maalesef demokrasimizle ve Anayasayla çelişmektedir. Yani, bu yasayla, oda, borsa ve birlik yöneticilerine siyaset yasağı getirilmiştir. Esasen, yasak, sadece oda, borsa ve birlik yöneticilerine değil, bu meslek kuruluşlarının tüm üyelerine getirilmiştir. Çünkü, bu meslek kuruluşlarına üye olanlar eğer bu meslek kuruluşlarının yönetimlerinde görev almak istiyorlarsa, o zaman ya siyaset yapmak ya da meslek kuruluşunun yönetiminde görev almak gibi bir tercihle karşı karşıya bırakılmış. Yani, "ya onu tercih edeceksin ya bunu" şeklinde bir tercihle, demokratik olmayan tercihle karşı karşıya bırakılmışlardır.

Değerli milletvekilleri, şimdi Anayasamızın 67 nci maddesinin birinci fıkrasını sizlere okuyorum: Vatandaşlar, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak, bir siyasî parti içinde siyasî faaliyette bulunma hakkına sahiptir. Anayasamızın 67 nci maddesinin birinci fıkrası bu şekilde. Yani, vatandaşların bir siyasî partide görev almalarının hiçbir şekilde engellenemeyeceğini hükmetmiştir.

Yine, Anayasamızın 68 inci maddesinin birinci fıkrasını sizlere okuyorum: Vatandaşlar, siyasî parti kurma ve usulüne göre partilere girme ve ayrılma hakkına sahiptir.

Değerli milletvekilleri, dolayısıyla, Anayasamızın bu hükümleri gereği, siyasî partiler ve seçim yasalarında belirtilenler dışında herkesin, siyasî partilerde faaliyette bulunma ve seçilme hakkı vardır; Anayasamızın emredici hükmü böyle.

5174 sayılı TOBB Yasasının 81 inci maddesinin son fıkrası ise, vatandaşların bir bölümüne dolaylı olarak seçilme yasağı getirmektedir; ki, bu hüküm Anayasaya aykırıdır. Ayrıca, siyaseti daraltması, toplumun en saygın kesimlerinden birine siyaset yasağı getirmesi nedeniyle, demokrasiye de aykırıdır. Bu durum, demokrasimizin gelişmesine katkı vermez; hatta, demokrasimizin gelişimini de engeller.

Sayın milletvekilleri, Avrupa Birliği sürecinde, tüm yasalarımızı Avrupa Birliği standartlarına getirmek için, birkaç yıldan beri çok ciddî ve büyük çalışmalar yapıyoruz, büyük çabalar gösteriyoruz. Her alanda, Türkiye'nin -rejimimizin ve toplumumuzun- AB kriterleriyle uyumlu halde olması için, ciddî ve saygın çalışmalar yaptık. Bu anlamda, anayasa değişiklikleri, yasa değişiklikleri yaptık; hatta, yeni yasalar çıkardık. Oysa, 18.5.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5174 sayılı Yasa, maalesef, bizim yaptığımız bu çabaların tümünü gölgeler mahiyettedir. Yapılan çalışmaları gölgelemesi bir yana, değerli milletvekilleri, sormak istiyorum değerli Meclisimize; AB ülkelerinin hangisinde böyle bir yasak var? Avrupa Birliği ülkelerinin hangisinde, toplumun bir bölümüne siyaseti yasaklayan hükümler var? Dolayısıyla, bu yasanın bu maddesi, AB kriterlerine de aykırıdır ve AB kriterleriyle çatışmaktadır. Kaldı ki, 81 inci maddenin son fıkrası, yani, toplumun bir bölümüne, toplumun en saygın kesimlerinden birine, siyaset yapma, siyasî parti organlarında görev alma ve seçilme hakkını engelleyen bu madde, işin özünde, aslında, insan haklarına da aykırıdır. Bir defa, siyaset yapma ve seçilme hakkı, Anayasa tarafından, tüm vatandaşlarımıza verilmiş olan bir hak. Tabiî, Siyasî Partiler Yasası ve Seçim Yasalarının getirdiği engeller dışında, tüm vatandaşlarımızın, siyasî partilere girme, siyaset yapma ve seçilme hakları vardır; bu, vazgeçilmez bir haktır.

Dolayısıyla, değerli milletvekilleri, 5174 sayılı TOBB Yasasının 81 inci maddesinin son fıkrası -belirttiğim nedenlerle- Anayasaya aykırı, Avrupa Birliği kriterlerine aykırı ve insan haklarına aykırı. Peki, bu kadar aykırılıklar içeren bir yasa hükmü bu Meclisten nasıl geçti onu da anlamak mümkün değil; ama, Yüce Meclisin, bu hatayı düzeltme şansı var. Verdiğim kanun teklifi, Sanayi ve Ticaret Komisyonunda, değiştirilerek de olsa kabul edildi; yani, ticaret erbabına, oda, borsa ve birlik yöneticilerine, milletvekili ve belediye başkanı seçilme hakkını engelliyorsa da, hiç olmazsa, siyasî parti organlarında görev alma, belediye meclisine, il genel meclisine seçilme haklarını iade etmiş oluyor.

Tabiî, bu arada, Sayın Bakana da, gösterdiği anlayış için teşekkür ediyorum. Umarım, hiçbir engelle karşılaşmadan, bu yasa, Meclisimizde kabul edilir ve demokrasiyle, insan haklarıyla ve en önemlisi Anayasayla çelişen bu hüküm yürürlükten kaldırılır.

Beni dinlediğiniz için, hepinize teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum. (Alkışlar)