Zonguldak'ta kömürün bulunuşu ve ilin sorunları hakkında

ALİ KOÇAL (Zonguldak)Teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; taş kömürünün bulunuşu ve Zonguldak ilinin sorunlarıyla ilgili söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Türkiye'nin sanayileşmesine katkıda bulunmuş, şehirlerin ve hızlı büyüyen sanayi kapasitesinin enerji ihtiyacını karşılamış olan taş kömürü, 1829 yılında Uzun Mehmet tarafından Zonguldak’ta bulunmuş ve 1848 yılından itibaren de üretilmeye başlanmıştır. Bu paha biçilmez madeni bularak kalkınmamız ve ekonomik bağımsızlığımıza kavuşmamız yolunda bize ışık tutan Uzun Mehmet’i saygıyla anıyorum.

Cumhuriyet dönemine kadar daha çok yabancı şirketler, özellikle de İngiliz ve Fransızlar tarafından işletilen kömür ocakları cumhuriyetten bu yana devletin gözetim ve denetiminde işletilmiştir. 2004 yılından itibaren de Maden Yasası çerçevesinde birtakım kömür sahaları özel işletmelere verilmiştir. Enerji sektöründe yaşanan dar boğaz ve demir-çelik üretimindeki rekabet ve yükseliş, kömürün, hem sanayinin hem de elektrik üretiminin vazgeçilmez bir kaynağı olduğu gerçeğini bir kez daha ortaya koymuştur. Nitekim, Sayın Enerji Bakanının “Petrol ve doğal gaz fiyatları böyle giderse çok eski bir buluş olan kömürü yeniden keşfedeceğiz. Buraya doğru bir gidiş var.” demesiyle kömürün önemi ve değerini kavradığı anlaşılmaktadır.

Ülkemizin yıllık taş kömürü ihtiyacı 20-21 milyon ton civarındadır, üretilen ise özel sektörle birlikte yaklaşık 2,5 milyon tondur. İthal edilen taş kömürüne geçen yıl 2 milyar dolar civarında para ödedik. Bu yıl da yaklaşık 3 milyar dolar ödeyeceğimiz görülüyor çünkü hem taş kömürü fiyatları yükseliyor hem de Türkiye’nin ihtiyacı giderek artıyor. Zonguldak bölgesi maden ocakları 1970’li yıllardan itibaren Türkiye'nin taş kömürü ihtiyacının neredeyse tamamını karşılıyordu ama 1980 ve özellikle de 1990 sonrasında izlenen ekonomik politikalar taş kömürü üretimini sürekli geriletti ve Türkiye Taşkömürü Kurumu küçültüldü. Şimdi de öldürücü darbeyi AKP Hükûmetinin vurduğunu hep birlikte gözlemliyoruz.

Bu Hükûmet geldiğinde yılda 2,5 milyon ton üretim yapan TTK, geçen yıl 1,7 milyon ton üretim yapmıştır. Oysa, Enerji Bakanı Sayın Hilmi Güler, 24 Haziran 2004 tarihinde Zonguldak’ta yaptığı açıklamada, TTK’yı canlandıracaklarını ve yılda 5 milyon ton kömür üreterek tam kapasite çalıştıracaklarını söylemiş, ama bugün de tam tersini yapmışlardır.

Yine, bu Hükûmet kurulduğunda TTK’da 15.760 işçi çalışırken, günümüzde 9.760 işçi çalışmaktadır. Böylece 7.200 işçi emekli edilerek üretim düşürülmüştür.

Sayın Bakan, Zonguldak’ta TTK’nın çalışmadığı sahaları özel sektöre açarak, yılda 5 milyon ton oralardan da üreteceklerini ifade etmiş, ama bu da gerçekleşmemiştir, çünkü ihaleye giren firmalardan bazıları geri çekilmişler, bazıları da sözleşmeleri gereğini yerine getirmemişlerdir.

Anlaşılan o ki bu Hükûmet Zonguldak’ı gözden çıkarmıştır, ama şunu söylememiz gerekiyor, yüz altmış yıllık üretim kültürüne sahip olan ve bu uğurda 4.500 madenci şehidi veren Türkiye Taşkömürü Kurumunu gözden çıkarmak, ülkemiz ve bölgemize yapılabilecek en büyük kötülüktür ve ihanettir.

5 milyon ton üretim kapasitesine sahip olan TTK’yı kapasitesinin üçte 1’iyle çalıştırıp zarara mahkûm etmek ve sonra da çalışanları suçlamak son derece yanlıştır. TTK hiçbir zaman işçilikten zarar etmemiştir, bunun bilinmesi gerekiyor.

TTK’da yılda 5 milyon ton taş kömürü üretmek mümkündür. Bunun için derhâl işçi alınmalı, üretim artırılmalıdır, çünkü kömür, geçmişimiz değil geleceğimizdir, geleceğimiz olacaktır; önümüzdeki yıllarda yerdeki kömür tozunu bile süpüreceğimizden hiç kimsenin kuşkusu olmamalıdır. O nedenle, Zonguldak’ta en kısa zamanda bir kömür enstitüsünün de kurulması gerekmektedir. Bu enstitü kurulursa, ülkemiz kömürleriyle ilgili kapsamlı bir araştırmanın yapılması ve buna ortam hazırlanması söz konusu olacaktır.

Değerli milletvekilleri, tabii Zonguldak’ta sadece kömür yok, bunun dışında da bir sürü kurumlar var. Örneğin Çatalağzı Termik Elektrik Santralı vardır. Termik elektik santralıyla ilgili bir sürü sorunlar vardır. Bu sorunlardan bazılarını ifade etmem gerekirse, burada çevreye olan olumsuz etkilerinin giderilmesini sağlayacak elektrofiltre ve baca gazı arıtma tesislerinin hâlâ yapılmamış olduğunu görüyoruz. Bölge insanlarının sağlığı çok büyük tehdit altındadır ve burada kazan ve yardımcı tesislerin bakım ve rehabilitasyonu da yapılmamıştır. Ayrıca, verim kaybının önlenmesi ve yakılan fuel-oil miktarının azaltılması için gerekli çalışmalar sürekli ertelenmek…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)