Bazı kanunlarda değişiklik yapılması ile kamu ihale kanunu ve kamu ihale sözleşmesi (s.s.257)

CHP GRUBU ADINA BERHAN ŞİMŞEK (İstanbul)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; tasarının 15 inci maddesiyle ilgili olarak, Grubum adına söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlarım.

Hükümet, göreve başladığı ilk günden beri, 1 Ocak 2003 tarihinde yürürlüğe giren 4734 sayılı Kamu İhale Yasasına karşı olumsuz bir tavır içine girmiştir. Yeni yasayı eski haline dönüştürmek için çeşitli vesilelerle açıklamalar yapılmış, yeni ihale yasasının işlevsiz olduğu, yatırım yapmayı engellediği yönünde görüşler ortaya atılmıştır. Böyle bir yaklaşımın ülkemizde yolsuzlukların kaynağı olarak görülen kamu ihalelerinde eskiden var olan yolsuzluk ortamının, usulsüzlük eğiliminin devamına yol açacağı ortadadır.

Ülkemizde kamu kurumlarınca yapılan mal ve hizmet alım harcamalarının yıllık tutarı gayri safî millî hâsılanın yüzde 20'sine ulaşmaktadır. Yıllık üretimin beşte 1'inin kamu kurumlarınca yapılan harcamalara ayrılması, kamu ihalelerinin, hem ülke kaynaklarının doğru ve yerinde kullanılması hem de yolsuzlukla mücadele çabalarında ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır.

Daha önce yürürlükte bulunan 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, günümüz koşullarına cevap vermediği, uygulamada ortaya çıkan aksaklıkları gidermede yetersiz kaldığı, tüm kamu kurumlarını kapsamadığı, Avrupa Birliği ve uluslararası uygulamalarla paralellik göstermediği gerekçesiyle geçtiğimiz yasama döneminde değiştirilmiş ve şimdi yürürlükte bulunan 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar yürürlüğe girmiştir.

Biraz önce, sayın vekil arkadaşımın da ifade ettiği gibi, bu yasaya "basiretsizlikle yapılmış bir yasa" demesine rağmen, o gün, 57 nci hükümet döneminde muhalefette bulunan AKP'nin bugün bakanı olan iki değerli arkadaşımız, Sayın Ergezen ve Osman Pepe Bey, bu yasaya müspet oy kullanmıştır, basiretsiz olarak adlandırılan bu yasaya!..

Değerli arkadaşlarım, şimdi iktidar olunca, yasanın yetersiz kaldığını söylüyorsunuz. O zaman istisnaları eleştirenler, şimdi daha fazla istisnalarla karşımıza çıkıyorlar. Daha, yeni ihale yasası yürürlüğe girmeden ertelenmesini talep etmenin ve şimdi, bu yasayı yeteri kadar uygulamadan, sonuçlarını almadan değiştirmenin gerekçesi ne? Amaç, gerçekten yasanın eksikliklerini mi gidermek, yoksa iktidarın beklentilerine ve çıkarlarına hizmet edecek bir düzenlemeye mi gitmek?..

Bu tasarının 15 inci maddesiyle, İhale Yasasının 22 nci maddesi değiştirilmekte ve bazı hallerde ihtiyaçların karşılanması için, ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın kamu alımlarının ve yapım işlerinin bir kısmının ihale dışı yöntemlerle temini olanaklı kılınmaktadır. Doğrudan temin usulünün varlık nedeni olan kolaylık ve birden fazla isteklinin bulunmayacağı gibi nedenler dışında, bu usulün öngörülmesi, uygulamada ciddî sıkıntılar doğuracaktır.

Maddede "bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve yeterlik kuralları arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasa fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir" denilmektedir. Doğrudan temin usulüyle alımların ihale dışında bırakılmasıyla, bu alımların takibi zorlaşacak, rekabet ve tarafsızlığın sağlanması da mümkün olmayacaktır. Komisyon kurmadan, kişilerin takdirlerine bırakılacak tespitler neticesinde doğrudan temin usulüyle yapılacak alımların hukuka uygun, şeffaf, kontrol edilebilir bir uygulama olmayacağı da açıktır.

Bu yasayla, gerçekten, kamu kaynaklarını doğru ve yerinde, şeffaf, kontrol edilebilir bir şekilde kullanmak mı istiyoruz, yoksa birtakım istisnalar yaratarak birilerine çıkar sağlamak peşinde mi koşuyoruz?..

Sayın milletvekilleri, değerli arkadaşlarım; ihale süreçlerinde geçmişte yaşadığımız çok fazla olumsuzluk var. İdare tarafından yapılan usulsüzlükler neticesinde zengin olanlar var.

Şimdi, yapmamız gereken, doğru ve net anlaşılır, boşluk bırakmayan, istisnalar yaratarak takdire yer vermeyen bir ihale mevzuatı hazırlamaktır. "Yolsuzlukların damarına girdik" demekle, bir türlü bunlar olmuyor; uygulamada bunları hayata katmak gerek. İhale sistemini kendi zenginini yaratma, kendi yandaşına çıkar sağlama uğruna değiştirmek, gerçekten, yazıktır.

Ben hatırlarım, sizler de hatırlarsınız, yıllardan beri, bu ülkedeki ihaleler -ne zamandan; Sayın Erbakan döneminden- ağır sanayi hamlesinde yapılan ihaleler, subasmanlarıyla çıkıp, yolların kenarlarında durmaktaydı. Lütfen, zahmet buyurun, bir araştırın. Türkiye'nin 1950'den bugüne kadar 350 milyar dolarlık yolsuzlukları vardır. Bunların büyük bir kısmı da -hepimiz biliyoruz- ihalelerden kaynaklanmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, hükümet, yapmış olduğu siyasî atamalarla -kızmayın, darılmayın- bütün organizasyonu tamamladıktan sonra, devletin KİT'lerine, BİT'lerine, genel müdürlüklere, çeşitli kadrolara herkesi yerleştirdikten sonra, sıra İhale Yasasına geldi. Kadrolar tamam; İhale Yasasındaki değişiklikleri de istediğimiz koşullarda çıkaralım ve alabildiğine... Her dönem, maalesef, böyledir. Her iktidarın zenginleri vardır. Her parti iktidara geldiğinde, zenginleri olmuştur. Laila'ya gidenleri de Reina'ya gidenleri de olmuştur, zenginleri de olmuştur.

ZÜLFÜ DEMİRBAĞ (Elazığ)Biz, Laila'ya değil yaylaya gidiyoruz!..

BERHAN ŞİMŞEK (Devamla)Şimdi, bu İhale Yasası, Türkiye'de yeni zenginler yaratacaktır. İçinizde çok değerli arkadaşların benden daha iyiniyetli olduğunu biliyorum; olmayanlara söylüyorum..

ZÜLFÜ DEMİRBAĞ (Elazığ)Laila'ya gidenlere...

BERHAN ŞİMŞEK (Devamla)Laila'ya gidenlerin kimler olduğunu sizler biliyorsunuz, sizler bilirsiniz!.. Eğer, bilmiyorsan, mutlaka bilenler vardır; elinden tutsun götürsün seni; kaybolmazsın!..

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri... (AK Parti sıralarından gürültüler) Laf atmazsanız bu iş olmuyor; laf atın!..

Bu maddeye göre büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunan idarelerin 15 milyar, diğer idarelerin 5 milyar lirayı aşmayan ihtiyaçları ile temsil, ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama giderlerinin, seyahat ve konaklamaya ilişkin giderlerin doğrudan temin usulüne göre yapılacağı hükme bağlanmaktadır. Bu hüküm, büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunan idarelerde suiistimallere neden olacaktır. O nedenle, bu hüküm, ülke genelinde 5 milyar lira olarak uygulanacak şekilde değiştirilmelidir. İdareler, bu tasarının yasalaşmasından sonra, bu maddede hükme bağlanan değerlerin altında ihtiyaç belirleme ve doğrudan temin usulüne göre alım yapma eğilimine gireceklerdir.

Sağlık sektöründe yaşananları gördünüz. Biraz önce arkadaşım söyledi; "neşter operasyonu..."

MEHMET EMİN TUTAN (Bursa)Buraya bakma, oraya bak.

BERHAN ŞİMŞEK (Devamla)Bu paralar benim değil. Bu paralar sizi buraya gönderen asillerin. Reina'ya ne asiller gidiyor ne de ben gidiyorum sen de gitmiyorsan! Bu ülkeyi yıllardır soyanların çocukları gidiyor! Bu ülkeyi bir kez daha soymaya aday olanların çocuklarına ve onlara da bu hakkı vermeyin diyoruz! Kötü bir şey mi söylüyoruz?!

A. YEKTA HAYDAROĞLU (Van)Burada oturmamızın nedeni de bu zaten.

ZÜLFÜ DEMİRBAĞ (Elazığ)Minyeli doğru söylüyor!..

BERHAN ŞİMŞEK (Devamla)Bilmiyorsan adımı, "sayın vekilim" ya da "abi" diye hitap edeceksin!

ZÜLFÜ DEMİRBAĞ (Elazığ)"Minyeli doğru söylüyor" diyoruz!..

BERHAN ŞİMŞEK (Devamla)"Abi" diye hitap edeceksin, bilmiyorsan adımı!

Teşekkür ederim.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; enerji, su, ulaşım ve telekomünikasyon gibi sektörler İhale Kanunu kapsamı dışına çıkarılmakta ve bu sektörlerin nasıl bir mevzuatla ihale yapacaklarının da yıl içerisinde çıkarılacak kanunla belirleneceği söylenmektedir.

Şimdi, böyle bir düzenlemeye gidiyorsunuz. Bunu da süreç içerisinde görüp yaşayacağız.

Bu sektörlerin dışında, tüm KİT'ler, kamu şirketleri, Başbakanlık Basımevi, Et ve Balık Ürünleri AŞ, İhale Kanunu dışında tutuluyor. Herhalde, sizler, nasıl bir alan açıldığının hesabını yapıyorsunuzdur.

Yalnız, unutmamanız gereken bir şey var -bu iktidardan önceki iktidarlar da yaptı- bu iktidar da kendi yandaşlarına ganimet paylaştırma, ulufe dağıtma anlayışında ise, unutmasın ki, bu ülke, çok iktidarlar gördü, çok hükümetler gördü ve AKP ve Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilleri de araştırma komisyonlarında onları konuştu; onları iyi tanıyorsunuz. Keser döner sap döner, gün gelir hesap döner. Sayın Zeki Ergezen'in söylediği çok doğru: "İktidara yürüyen partinin genel merkezine doğru yürümeye başlarlar." Kimlerdir bunlar; sülüklerdir. Kimlerdir bunlar; bu ülkedeki kapitalizmin, çirkin, iğrenç kapitalizmin gölge ordusudur. Onun için, dikkat edin, bu yasayı bugünlere bıraktığınıza göre, koltuklarınıza da o kişiler oturmuş olmasın!

Saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)