Banka kartları ve kredi kartları kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı (s.s.:411)

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI BÜLENT ARINÇ (Manisa)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Soru soran değerli milletvekili arkadaşlarıma çok teşekkür ediyorum. Tabii, burada ilk defa sorulara muhatap oldum, arkadaşlarımız da zamandan istifade etmek için çok süratli konuştular, bazı notlarımı yeterince alamadığımı biliyorum, ancak bazı konularda arkadaşlarıma cevap vermek isterim, inceleme ihtiyacı duyduğumuzu da yazılı olarak arkadaşlarımıza bildireceğim.

Bir defa, bir iki konuyu genelde konuşulduğu için aktarmak isterim. Bir tanesi, aylık kredi kartı faizlerinin yüksek olduğu konuşuldu, hatta bir değerli arkadaşımız yüzde 50’lerin üstünde bir rakam ifade etti. Merkez Bankasının son üç aylık ilan edilen kredi kartı faiz oranı yüzde 3,49’dur yani toplam olarak belki yüzde 41 nokta küsuru yüzde 47’ye yaklaşmaktadır, yüzde 50’nin üzerine hiç çıkmamıştır. Yüzde 7’lerden üç yılda bu noktaya geldiğimizi ifade etmek istiyorum.

Bir ikincisi de, yüzde 3,49 ilan edilmekle birlikte bazı bankalar bunun altında da faiz uygulamaktadırlar. Mesela bir bankanın aylık oranı yüzde 2,75’tir, bir diğer bankanın aylık oranı şu anda 1,99’dur, diğer bankalar da 3,49’a yakın faiz uygulaması yapmaktadırlar. Bildiğiniz gibi bileşik faiz de bu konuda uygulanmamaktadır.

Yine milletvekili arkadaşlarımızın sorduğu soruları kapsayan bir iki rakam daha vermek istiyorum. 29 Mayıs 2009 tarihi itibarıyla -yani bu kanunda uygulama tarihi kabul edilen 30 Mayısa en yakın tarih budur- toplam bireysel krediler 119 milyar Türk lirasıdır. Bunların içerisinde 85 milyarı tüketici kredileri, 34 milyarı da kredi kartlarından oluşmaktadır. Mayıs 2009 sonu itibarıyla aktif kullanılan kredi kartı sayısı 25 milyon 576 bindir. Aynı tarih itibarıyla kredi kartlarının yüzde 9,4’ü, yaklaşık yüzde 10’a yakını takip hesaplarında izlenmekte. Takip hesaplarında izlenen kredi kartı sayısı 1 milyon 914 bindir. Takipteki tutar 3,3 milyar Türk lirasıdır.

Tartışma konusu olan sözlerden birisini bir değerli arkadaşımız Sayın Başbakanın Eskişehir’deki konuşmasına atfen önümüze getirdiler, “O konuşmadan şu kadar zaman sonra da bu konuda bir yasal düzenleme yapma ihtiyacı nereden çıktı?” dediler. Bu ihtiyaç hem Bakanlar Kurulunun tasarısıyla hem de farklı siyasi partilere mensup milletvekili arkadaşlarımızın kanun teklifleriyle birleştirilerek Sanayi, Ticaret Komisyonumuzdan önümüze gelmiş bulunmaktadır. Ancak şu sözün üzerinde durulması gerekir: Yani “Kredi kartı mağdurları” mı, “Kredi kartı borçluları” mı? “Kredi kartı borçluları” hem yasal bir tabirdir hem de gerçeğe en uygun düşmektedir. Bildiğiniz gibi, biz kredi kartlarının kullanılmasını ödeme ve nakit kullanım aracı olarak kabul ediyoruz, genelde borçlanma olarak kabul etmiyoruz. Türkiye’de yurttaşlarımızın uyguladığı sistem belki bir kısmı açısından farklılık gösterebilir ama Ticaret Kanunu açısından da, diğer mevzuat açısından da genelde kredi kartlarını ödeme ve nakit kullanım aracı olarak görmek çok daha gerçekçi olmalıdır.

Arkadaşlarımızın soruları içerisinde BDDK rakamları ile TC Merkez Bankası rakamları arasındaki fark… BDDK kat sayısını vermektedir, Merkez Bankası da kişi sayısını vermektedir. Belki bu açıdan bir farklılık ortaya çıkmış olabilir.

Kredi kartlarının şube dışında pazarlanması şu anda yasaktır; yani hukuken ve fiilen yasaktır. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu da bunun aksine hareket edenlere ceza kesmektedir.

Takibe düşmeden kredi kartını taksitlendirerek faiz ödeyen kişi sayısı elimizdeki rakamlara göre 7 milyon 76 bindir. Yani bunu 7 milyon kabul edebiliriz.

Şu anda üzerinde çalıştığımız kanun, genel itibarıyla “31 Mayıs 2009 tarihi itibarıyla, ödeme ihtarı çekilmiş, icra takibi başlatılmış ya da banka tarafından takip olunan krediler” grubunda sınıflandırılmış kredi kartı borçları için yeni bir ödeme planına bağlama imkânı getirmektedir. Dikkatinizi çekmek istediğim konu: “31 Mayıs tarihi itibarıyla ödeme ihtarı çekilen, icra takibi başlatılan ya da banka tarafından takip olunan krediler” grubuna ait bulunmaktadır.

Bir arkadaşımız -sanıyorum Sayın Özkan’dı- çekle ilgili bir düzenleme yapılıp yapılamayacağını sordu. Bu görüştüğümüz kanunla ilgisi yok ama çok önemlidir, Adalet Bakanlığımızın bu konu üzerinde çalışma yaptığını biliyorum.

Sayın Ağyüz ve Sayın Genç kredi kartlarını görüştüğümüz bu kanun tasarı ve teklifleri içerisinde Abant toplantılarıyla ilgili sorular da sordular. Konuyla çok yakından ilgisi yok ama Sayın Ağyüz’ün bu konuda bana soru önergesi verdiğini de biliyorum -buradasınız- evet, sorunuza çok güzel bir cevap vereceğim, ama arkadaşlarımdan rica ediyorum… Ben Meclis Başkanlığı da yaptığım için bazı soru önergelerini iade ederdim. İç Tüzük’ümüzün 97’nci maddesine göre, sadece istişare amaçlı soruların sorulması Başkanlık tarafından geri çevrilir. Net ve makul sorular olursa, cevabı istenen sorular olursa bunların hepsine çok açık bir şekilde cevap veririz ama lütfen istişare amaçlı soru sormayın, İç Tüzük buna cevap vermeyi yasaklıyor.

Değerli arkadaşlarım, en çok kâr eden bankalar değil mi? Kredi kart faizi yüksek mi?

KAMER GENÇ (Tunceli)Sayın Bakan, istişare amaçlı değil.

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI BÜLENT ARINÇ (Manisa)Ben sizinle tartışmak niyetinde değilim. İç Tüzük’ün 97’nci maddesi istişare amaçlı soru sorulmasının Başkanlık tarafından kabul edilmeyeceğini söylüyor. Yani istişare amaçlı sorular…

KAMER GENÇ (Tunceli)Sayın Bakan, soruma cevap vermediniz. İstişare amaçlı değil.

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI BÜLENT ARINÇ (Manisa )Müsaade eder misiniz, ben süremi kullanmak mecburiyetindeyim.

KAMER GENÇ (Tunceli)Soruma doğru dürüst cevap vermediniz.

BAŞKANBuyurun.

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI BÜLENT ARINÇ (Manisa)Siz de kredi kartlarıyla ilgili soru sorun, Abant nereden aklınıza geldi? Onun cevabını ben yazılı olarak vereceğim sizlere.

Değerli arkadaşlarım, bankalar ve finansman kuruluşlarının güçlü bir yapıya kavuşturulması Türkiye'nin başarısıdır. 2000 ve 2001 krizlerini yaşadığımız dönemi hatırlarsak, bunun arkasından bankacılık ve finansman konusunda ne yapılmışsa bunların çok faydalı ve çok iyi işler olduğunu görüyoruz. Dünyanın yaşadığı global ekonomik kriz içerisinde de bir finansman krizinin yaşandığını biliyoruz. Türkiye bugün sağlıklı bir finansman yapısına kavuştuysa ben bunu, şahsen, başarı olarak görüyorum.

Kredi kartı kullananların aidat ödemesi konusu, yani 1’inci madde ve onunla bağlantılı olan geçici 6’ncı maddeye gelince: Bu konuda bir önerge verildiğini veya verileceğini biliyorum. Genel Kurul bu konuyu nasıl takdir ederse biz ona göre elbette kabul etme noktasındayız.

Sayın Serdaroğlu, spesifik bir konu sordunuz. Doğrusu, hemen cevap verebilecek bir noktada değilim. Belki bir hesap kitap yapmak veya konuyu bilmek gerekir.

Ben, diğer konularda arkadaşlarımın eksik kalan bir sorusu varsa bunlara yazılı cevap vermek istiyorum.

Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.