Türkiye cumhuriyeti anayasasının bir maddesinin değiştirilmesi hk. (s.s.894)

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul)Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; şimdi, Ümmet Kandoğan, Anayasa Mahkemesi kararını okumuş; ama, bence, herhalde, işin detayına girme fırsatı bulamadı, kararı yorumlamada eksikleri var.

Şimdi, bir defa, yürütmeyi durdurma kararının, zaten, iptalden mutlaka önce verilmesi lazım, sonra verilmesi mümkün değil. Elinde o karar yok. Ben, o kararın tarihini söyleyeyim; 2002'nin altıncı ayının 12'si. Sonra verdiği karar, elindeki karar, 2004'ün dokuzuncu ayının 21'i. Dolayısıyla, o konudaki farkı, iki kararı okuduğu zaman görür. Bu birincisi.

İkincisi, Anayasa Mahkemesi, Bakanlar Kurulunun üye seçmesine elbette ki bir şey demiyor. Diyor ki: Zaten, bu, yasal hak olarak kullanılabilir, Anayasaya aykırı bir durum yok; Bakanlar Kurulu atamayı her zaman yapıyor; ama, yasama yetkisi olan bir Meclisin bir kurula üye seçmesi Anayasada yazmıyor, böyle bir yetkisi yok. Eğer siz bunu verecekseniz, bunun aksini düşünerek yorumladığınız zaman, Anayasaya yazarsanız ancak öyle verebilirsiniz. Dediğim gibi, bu karar doğru değil; şu anlamda doğru değil: Buna hiç gerek kalmadan, Meclis, pekâlâ bu yetkiyi kullanabilir; ama, değil mi ki Anayasa Mahkemesi böyle dedi, başka da çaren yok. Dolayısıyla, biz, bunu Anayasaya yazarak çözmek durumundayız.

Yapılan iş doğrudur. Dünya uygulamalarından ben örnek verdim. Şimdi, bakın, Amerika'da, seçilme şeyini direkt Başkan yapıyor; yani, bizdeki Başbakanın karşılığı olan Başkan yapıyor. Fransa'da, Almanya'da, İtalya'da ve Hollanda'da hep, bütün seçimleri doğrudan doğruya senato başkanı ya da meclis başkanı yapıyor.

Şimdi, buradaki konu, 1994'teki yasanın ilk halindeki çözüm; yani, 9 üye o zaman da vardı. 57 nci Hükümet bu sistemi bozdu; işleyen bir modeli bozdu bence. Şimdi, anayasal kurul haline gelmiş oldu bu üst kurul. Getirilen üye konusunda da, bence... Şu anki tablodan belki Sayın Kandoğan rahatsız olabilir iki grup olması sebebiyle; ama, getirilen hüküm öyle değil; "iktidar partileri, muhalefet partileri" ifadesi var orada. Dolayısıyla, iktidar koalisyonsa ve yine birçok muhalefet partisi varsa, grubu varsa, ona göre, Divandaki oluşumuna göre deniliyor. Dolayısıyla, bugünden telaşa girmeye filan gerek yok.

Yani, bakın, demin eleştirdi, gitti, efendim, işte, bizim arkadaşlarımızdan birilerinin ismini zikrederek, dava açtı filan diye... Bakın, bugün görüyorsunuz ki, o açan arkadaşlar bunu seçmek durumunda olabiliyor. Bence, bir şey doğru mu, değil mi; ona bakmak lazım. Açılmış dava yanlıştı bence. İsterseniz bizim arkadaşımız yapmış olsun bunu, kim yaparsa yapsın; ama, işin doğrusu, bence, bugün bizim yaptığımızdır. Bunun böyle olması lazım. Sayın Kandoğan, biliyorsunuz, Anayasa Mahkemesine bu konu gitmez, daha doğrusu gidemez; şekil değişikliği dışında yapamayacağı için denetimini, o açıdan da bir problem doğmaz.

Teşekkür ederim.