Hayvanları koruma kanunu tas.(ss:446)

AK PARTİ GRUBU ADINA CAHİT CAN (Sinop)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Hayvanları Koruma Kanunu Tasarısı üzerinde AK Parti Grubu adına söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, sizleri saygıyla selamlıyorum.

Bugün burada, geçmişten günümüze gelen insan ve hayvan ilişkilerinin ahlakî kurallara dayandırılması ve bunun sonucu da, hayvanların yaşamsal hakları, dolayısıyla bunların çevre değerlerine katkısı üzerinde konuşacağız.

(x) 446 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

Artık, dünya, toplumsal ahlak ve vicdanî açıdan, hayvan varlığının korunmasına, yaşama hakları öğesini de eklemiş ve tabiî bir süreç olarak, hayvan korunmasına bu unsuru da yerleştirmiştir.

Dünya ve Avrupa, havanların korunması yolunda önemli mesafeler alırken, geçmişi bu konuda çeşitli örneklerle dolu milletimizin geride kalması düşünülemez. Özellikle, büyük Atatürk, sahipsiz hayvanları korumak üzere, hayvanları asla öldürtmeden, Hayvanları Koruma Cemiyetine teslim ettirmiş ve bunların bakımını yaptırdıktan sonra, isteyenlere dağıtılmasını sağlamıştır.

Geçmişte, atalarımız, gerek Selçuklu ve gerekse Osmanlı döneminde, hayvanlara büyük bir şefkat ve sevgi göstermişler, hayvanlar yararına birçok vakıflar kurdurmuşlardır; yaşlı hayvanların ömürlerini tamamlayabilmeleri için büyük otlaklar vakfetmişler, göçmen kuşların göçlerini kolaylaştırmak için vakıflar kurmuşlardır; cami, medrese ve konakların cephelerine, sanat eseri niteliğinde, kuş evleri eklemişlerdir.

Tüm sorunların çözümünde olduğu gibi, hayvanların korunması bakımından temel çözümün yolu eğitimden geçmektedir; ancak, bu süreç tamamlanıncaya kadar bazı yapısal çalışmaları da yapmak sorumluluğundayız. Her ne kadar insanımızın yüksek duygularını hesaba katsak bile, bazı hususlar sadece insan vicdanına bırakılmamalıdır. Psikolojik bozukluklar, ekonomik güçsüzlükler ve daha birçok nedenden dolayı, her millette olduğu gibi, suça yönelen insanlarımızın da varlığını hesaba katarak, bu alanda caydırıcı uygulamalara yer vermek zaruretimiz vardır.

Diğer yandan, öncelikle binek hayvanlarımız olmak üzere tüm hayvanların korunması için, insanlıkdışı kötü muamele hallerinde koruyucu önlemler ve cezaî müeyyideler getirilmelidir. Ancak, daha anlamlısı, hayvan kıyımında müşahede anlamına gelen yasal boşluğun doldurulması, çağdaş uygarlık düzeyinde yol alan ülkemiz insanları için başlıbaşına önem taşımaktadır.

Bu ihtiyaçlardan yola çıkarak, doğada yaşayan tüm hayvanların yaşamlarını güvence altına almak, korumak ve bu alandaki boşluğu gidermek üzere, Çevre ve Orman Bakanlığınca, Hayvanları Koruma Kanunu Tasarısı hazırlanmıştır.

Değerli milletvekilleri, kanun tasarısı, hayvan yaşama haklarının korunması konusunda önemli yenilikler getirecektir. Tasarıda, bütün hayvanların eşit doğduğu ve bu kanun hükümleri çerçevesinde yaşama hakkına sahip oldukları kabul edilmiştir. Bundan hareketle, tasarıda, kesim hayvanlarının da usulüne uygun ve onlara en az acı verecek bir şekilde kesimi öngörülmektedir.

Bir hayvan türünün soyunu yok edecek her türlü müdahale ve hayvanların bilimsel olmayan deneylerde kullanılması yasaklanmıştır. Deney hayvanlarının gerek ithalat ve ihracatı ve gerekse deneyleri izne tabi olup, bilimadamlarından kurulu bir kurul vasıtasıyla -etik kurul- deneyler için izin alınacaktır.

Söz konusu tasarımızda, hayvanlara kasıtlı olarak zarar vermek, 16 yaşından küçüklere teslim etmek ve satmak yasaklanmıştır. Ülkemizde, Pitbull ve Terrier gibi tehlike arz eden hayvanların üretilmesi, sahiplendirilmesi, ülkemize giriş-çıkışı, reklamı, sergilenmesi ve hediye edilmesi de yasaklanmıştır.

Tasarıyla, bir hayvana çarpan ve ona zarar veren sürücü, onu, en yakın veteriner hekime ya da tedavi ünitelerine götürmek zorundadır.

Tasarıda, eğitici yayınlar ve hayvanat bahçeleriyle ilgili düzenlemeler de yer almıştır.

Hayvanları Koruma Kanunu Tasarısı, söz konusu kanun hükümlerine uyulmaması durumunda devreye girecek olan cezaî hükümleri de ayrıntılı bir şekilde düzenlemektedir.

Değerli milletvekilleri, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan kanun tasarısı, hayvanları korumanın ve toplu kıyım niteliğindeki itlafın önlenebilmesi bakımından önemli tedbirler getirmektedir. İtlafın önlenebilmesi açısından temel şart, kısırlaştırmadır. Bu nedenle, tasarıda, hayvanların, kısırlaştırma, aşılama, sahiplendirme gibi yollarla kontrol altına alınması öngörülmekte olup, bu görevlerin yürütülmesinde belediyelere de önemli sorumluluklar verilmektedir.

Tasarıda önemle ele alınan bölüm, sahipsiz hayvanlarla ilgili olan bölümdür. Bu bölümde, tüm hayvan varlığımızın korunmasına ve belli bir plan çerçevesinde, sistemli olarak popülasyonun kontrol altına alınmasına da hizmet edecek planlamaları içeren hükümler yer almaktadır.

Değerli milletvekilleri, hayvanların korunması, sorunların tespiti ve çözümlere yönelik olarak, her ilde, valinin başkanlığında, il hayvan koruma kurulları oluşturulacaktır. Sahipsiz hayvanların korunmasını sağlamak amacıyla, yerel hayvan koruma görevlileri de görevlendirilmiştir.

İnsan haklarının henüz istenildiği ölçüde yerleşmediği ülkemizde hayvan haklarından söz etmenin doğru olmadığını düşünenler olabilir; ancak, sorunların çözümlenmesinin ve yanlışların düzeltilmesinin temelinde, insanların ahlakî normlarda birleşmesi ve insanlığın yükselen değerlerinde buluşması yatmaktadır. Bunun sağlanmasıyla ilgili her girişimi desteklemenin, sorunların çözümü açısından büyük önemi vardır.

Bugün burada görüşülerek kabul edilecek olan bu kanunun etkili uygulanabilmesi bakımından, ilgili kurum ve kuruluşların, bilhassa yerel yönetimler ve gönüllü kuruluşlar ile hayvanseverlerin, şimdiden, büyük bir çaba içerisine girmesi gerekmektedir.

Bugün burada toplantıya katılan herkesin, tarihî ve insanî bir görevle konunun sahibi olacağı ve kamuoyunda gereken etkinliği yaratacağı inancıyla, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)