Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu Teklifi münasebetiyle

CAVİT ARI (Antalya)Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu Teklifi’nin 12’nci maddesi üzerine söz almış bulunmaktayım.

Öncelikle, Konya’da şehit düşen Türk Yıldızları Pilotu Yüzbaşı Burak Gençcelep’e buradan Allah’tan rahmet diliyorum, yakınlarına ve Türk milletine başsağlığı diliyorum.

12’nci madde “Yönetmelik” başlıklı bir madde değerli arkadaşlar. Bu maddede “Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak birimler ve değerlendirme komisyonlarının oluşumu, değerlendirme komisyonlarının çalışma usul ve esasları ile uygulamaya ilişkin diğer hususlar Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir.” maddesi. Yani bu bahsettiğimiz Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu Teklifi’yle ilgili yapılacak tüm çalışma esasları Cumhurbaşkanlığı yönetmeliğiyle düzenlenecek hükmünü ifade etmekte.

Anayasa 128’inci maddeye göre kamu görevlilerinin niteliklerine ilişkin kurallar kanunla gösterilmelidir ve bu kurallar açık, anlaşılabilir, sınırları belli olmalıdır. Kamu görevlilerinin niteliklerine ilişkin kuralların kapsamına güvenlik soruşturması da dâhildir. Anayasa Mahkemesinin örnek kararlarına göre, güvenlik soruşturması yapılması kanun koyucunun takdir hakkıdır ancak bu yetki, Anayasa’nın 13’üncü ve 20’nci maddelerine uygun kullanılmalıdır.

Arşiv araştırmasında istenilen belgeler zaten devletin resmî kurumlarında var olan belgeler; örneğin, sabıka kaydı gibi, mahkeme kararı gibi ancak güvenlik soruşturmasında durum farklı değerli arkadaşlar. Kişinin görevinin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerin, kişinin yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, kişinin terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının… “İrtibatlı” ve “iltisaklı” kavramları genel kavram niteliğinde olmakla birlikte bunların belirsiz ve öngörülemez nitelikte olduğunun söylenemeyeceği, bu kavramların hukuki niteliğinin ve objektif anlamının yargı içtihatlarıyla belirlenebilecek durumda olduğu ileri sürülse de bu alınan kararların içinde bulunduğu döneme göre farklı yorumlanabilmesinin de mümkün olduğu ifade edilmiştir. Yani ne demek isteniyor bu Anayasa Mahkemesi kararında? Verilecek olan karar yani hüküm döneme göre değişebilir. Bu hükümlerin net, belirli, anlaşılabilir olması gerektiği çok açık. Kavramların belirsizliği güvenlik soruşturması sonucunda elde edilen bilgi ve belgelerin ceza soruşturmasına konu edilip edilmeyeceği değerlendirme komisyonlarınca hangi ölçütler esas alınarak inceleneceği idari ve yargısal denetim kapsamını belirsiz hâle getirmiştir.

Değerli arkadaşlar, kısacası kurallar net, belirgin ve anlaşılabilir hükümler içermeli. Cumhurbaşkanlığına bu kadar geniş bir yetki verilmiş olması hukuk devletinin genel ilkesine ve temel hükümlerine aykırılık taşımaktadır. Aksi hâlde yetkiyi elinde bulundurana göre yapılacak olan güvenlik soruşturmaları kişisel sonuçlar doğuracaktır, hukuk güvenliğini ortadan kaldıracaktır, döneme göre değişecektir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)