Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle

ELİF ESEN (İstanbul)Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Görüşmekte olduğumuz teklifin 22'nci maddesi üzerine YENİ YOL Grubu adına söz almış bulunuyorum. Genel Kurulu tekrar yeniden saygıyla selamlıyorum.

Bu madde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 61'inci maddesinde değişiklik yaparak TOBB Genel Kurulunun toplantı takvimini ve ilan usulünü yeniden düzenlemektedir. Buna göre Genel Kurul her yıl mayıs ayının sonuna kadar toplanacak; toplantının yeri, günü, saati ve gündemi en az otuz gün öncesinden Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilecek ve toplantı tarihine kadar Birliğin resmî internet sitesinde duyurulacaktır.

İlk bakışta teknik bir düzenleme gibi görünen bu madde aslında meslek kuruluşlarının demokratik işleyişi, temsil kabiliyeti ve ekonomik hayatın kurumsal dengesi bakımından dikkatle ele alınmalıdır çünkü odalar ve borsalar yüzlerce oda ve borsası, binlerce delegesi, güçlü iş dünyası ağıyla yalnızca üyelik kayıtlarının tutulduğu idari yapılar değillerdir; Türkiye'nin üretim, ticaret, sanayi, ihracat, istihdam ve yerel kalkınma damarlarının örgütlü hafızasıdır. Esnafın, sanayicinin, tüccarın, üreticinin ve yatırımcının sesi bu yapılarda yankılanır. Bu nedenle, TOBB gibi geniş temsil gücüne sahip bir yapının Genel Kurul süreci sadece takvim meselesi olarak görülemez. Burada asıl mesele, yeni seçilen delegelerin iradesinin makul süre içinde Genel Kurula yansıması, mevcut organların görev sürelerinin fiilî biçimde uzamaması ve seçimli süreçlerin şeffaflık içinde yürütülebilmesidir. Gerekçede, oda ve borsa seçimlerinin ekim, kasım aylarında tamamlandığı, buna karşılık birlik Genel Kurulunun en az beş ay sonra yapılabildiği ifade edilmektedir. Bugünün dijital altyapısı, elektronik veri aktarımı ve kurumsal yazılım imkânları düşünüldüğünde bu kadar uzun bir bekleme süresinin teknik zorunluluk olmaktan çıktığı aşikârdır. Bu yönüyle maddenin Genel Kurul süreçlerini daha esnek ve güncel hâle getirmesi olumlu görülebilir ancak şunu da açıkça söylemek gerekir: Hız, demokrasinin yerine geçemez. Takvimi öne çekmek, ilan usulünü internet sitesine taşımak ve süreci elektronik imkânlarla hızlandırmak tek başına yeterli değildir. Önemli olan, her delegenin bilgiye eşit erişebilmesi, gündemin önceden ve açık biçimde paylaşılması, itiraz ve denetim yollarının etkili işletilebilmesi, seçim güvenliğinin ve katılım hakkının tam olarak korunabilmesidir. Türkiye'de kurumlara güvenin zayıfladığı bu dönemde meslek kuruluşlarının iç işleyişinde en küçük belirsizlik bile büyük tartışmalara yol açabiliyor. Bu nedenle, TOBB Genel Kurulunun ilanı yalnızca şeklî bir duyuru olarak kalmamalı; gündem, raporlar, mali tablolar, faaliyet bilgileri ve karar taslakları üyelerin erişimine zamanında ve anlaşılır biçimde sunulmalıdır. Son kertede, anlaşılan, usulle birlikte 2026-2027 döneminde TOBB güç dengelerine ilişkin olası bir belirsizlik şimdiden iktidar tarafından yönetilmeye çalışılıyor. Bizim yaklaşımımız net: Meslek kuruluşları güçlendirilmelidir, evet ama demokratik meşruiyetleri zayıflatılarak değil artırılarak güçlendirilmelidir. Ekonominin gerçek aktörleri karar süreçlerinde görünür olmalı, temsil sadece prosedürden ibaret kalmamalıdır. Bu madde teknik olarak makul görülmekle birlikte, uygulamada şeffaflık, katılım ve seçim güvenliğiyle tamamlanmadığı sürece eksik kalacaktır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun.

ELİF ESEN (Devamla)Teşekkür ederim.

TOBB'un kurumsal kapasitesi kadar demokratik kapasitesini de güçlendirmek zorundayız.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)