Gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; harçlar kanununda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; ordu milletvekili rahmi güner'in; 3717 sayılı adli personel ile devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi ile 492 sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanun ve 657 sayılı kanunun 152 nci maddesinin "ıı-tazminatlar" kısmının (g) bölümünde değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; konya milletvekili kerim özkul ve 4 milletvekilinin; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak'ın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:536)

EMİN HALUK AYHAN (Denizli)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; görüşülmekte olan kanun tasarısının 14’üncü maddesi üzerine verdiğimiz değişiklik önergesi hakkında söz aldım. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değişiklik önergemizin gerekçesi: Madde metninden çıkartılmasını istediğimiz ifade uygulanabilir bir hüküm değildir, bu ifade mevcut kanun metninde yer almaktadır ancak içtihat ile ne kastedildiği açık değildir. İçtihat ile içtihadın birleştirilmesi kararı kastediliyorsa bu kararlar idareyi bağlayacağından hiçbir şekilde yasada yer almasına gerek yoktur; diğer taraftan, bu kararlar dışında kalan diğer kararlar kastedilmişse, yine bu kararların özelge gibi değerlendirilmesi hukuken mümkün değildir.

Şimdi, biraz önceki önerge üzerine konuşurken iç tasarrufların yetersizliğinden bahsettik, bunun önemli bir mesele olduğunu, Sayın Bakan da, dün, bunu görüşürken, çok önemli bir husus olduğunu ifade etti. Bu nedenle, gerçekten bu konunun üzerinde durulmasının devamının gerektiğine inanıyorum. Bu konudaki değerlendirmelerimi biraz daha sürdürmek istiyorum. Bunları kayda geçsin diye de söylüyorum.

Gerçekten 2001 krizini takip eden dönemde değişime uğrayan tasarruflar… Artık özel sektör tasarruf oranları düşmüş iç tasarruflarda, kamu tasarrufları artmaya başlamış. Bu gelişmede özel kesim tüketim talebinin etkisi olduğu kadar, kamu sektöründe benimsenen yüksek faiz dışı fazla politikası neticesinde artan tasarruflar da etkili olmuştur.

2002 yılında negatif yüzde 4,8 olan kamu kesimi tasarruflarının yurt içi hasıla içindeki payı 2005 yılından itibaren pozitife geçmiş, 2008 yılının son çeyreğinden itibaren hissedilen ekonomik kriz ile 2009 yılında kamu sektörü tasarrufları dört yıl sonra tekrar, maalesef, negatife dönmüştür ve kamu tasarruflarının yurt içi hasıla içindeki payı negatif olmuştur.

Bununla birlikte kamu kesimi tasarruf açığının yurt içi hasıla içindeki payı 2002 yılında 9,8 seviyesinden 2009 yılında ancak 2,9 puan azalabilmiş ve yüzde 6,9 olmuştur. Bu, istikrarın yok olduğu anlamına gelir.

Kamu kesimi tasarruflarında bu gelişmeler gözlenirken özel sektör tasarruflarının yurt içi hasıla içindeki payında 2002-2009 döneminde ciddi düşüş kaydedilmiştir. 2002 yılında yüzde 23,4’ü, yurt içi hasılanın, tasarruf olan özel sektör 2009 yılına gelindiğinde yüzde 16,8 civarında tasarruf edecektir. Bununla birlikte, Türkiye’de uzun yıllardır tasarruf fazlası vermekte olan özel kesim 2005 yılından itibaren tasarruf açığı vermeye başlamış, 2008 yılına gelindiğinde özel sektör tasarruf açığının yurt içi hasıla içindeki payı yüzde 2,7’ye yükselmiştir. Özel tasarruflardaki bozulmanın kamu tasarruflarındaki düzelmeden daha fazla olması neticesinde genel olarak ekonominin dış tasarruflara olan ihtiyacında bir azalma gözlenmemiş, aksine dış tasarruflara olan ihtiyaç artmıştır; bir anlamda, dış kaynaklar, artık özel sektör tasarruf açıklarını finanse etmek için kullanılır hâle gelmiştir. Seçilmiş bazı ülkelerde tasarruf oranlarının millî gelir içindeki paylarıyla da -gerek birçok gelişmiş ülke gerekse gelişmekte olan ülkelerle- karşılaştırıldığında Türkiye'nin tasarruf oranları oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır. Kriz sonrası dönemde izlenen programla bütçe açıkları hızla aşağıya çekilmeye… Maliye politikası alanında yüksek faizle dış fazla verilmesi uygulaması kamu gelirlerinin artırılması yoluyla değil, daha çok harcamaların kısılması yoluyla sağlanmış, kapsamlı bir vergi reformu ortaya konulamadığı için faiz dışı fazla hedefine ulaşılması hedefi özellikle yatırım harcamalarının kısılmasıyla sürdürülebilmiştir.

Vergi gelirleriyle kamu sabit sermaye yatırımlarının yurt içi hasıla içindeki paylarında son sekiz yılda bir artış kaydedilememiş, aksine az da olsa bir düşüş gözlenmiştir. 2002 yılında yurt içi hasılanın yüzde 17,1’i oranında bir vergi geliri olan Türk ekonomisinin 2009 yılına gelindiğinde vergi gelirinin yurt içi hasıla içindeki payında önemli bir değişiklik olmamıştır.

Kamu yatırımlarındaki fiziki, sosyal, imalat sektörü ve diğer alt başlıklar toplulaştırılıp incelendiğinde ise göze çarpan, kamunun sosyal ve fiziki altyapı yatırımlarında gözlenen düşüştür, maalesef hadise böyledir. Ülkenin fiziksel ve sosyal altyapısının yenilenmesinin ve geliştirilmesinin taşıdığı büyük önem düşünüldüğünde, kamunun bu yatırımlardaki önemi göz önüne alındığında…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Ayhan.

EMİN HALUK AYHAN (Devamla)Teşekkür ediyorum.

…son dönemde kamu yatırımlarının yurt içi hasıla içindeki payında kaydedilen düşüşün ekonominin büyüme potansiyelini olumsuz etkilemesi kaçınılmazdır.

Şimdi, bunları sürdürmek, ileriki önergelerde de devam ettirmek mümkün olacak. Yalnız, ifade etmek istediğim bir şey var. Şu, Maliye Bakanlığının yayını. “2009 yılı Mahallî İdareler Mali İstatistikler Bülteni” Mayıs 2010’da yayınlanmış.

Şimdi, bunun içine baktığınız zaman, toplam mahallî idareler yükümlülüklerinin 2006 yılında 30,9 milyar TL’den 2009 yılında 51,2 milyar TL’ye yükseldiğini görüyoruz. Artış yüzde 66. Belediyeler ise aynı dönemde artış yüzde 70. Belediyelerin bütçe emanetlerindeki artış yüzde 96. belediyelerin bağlı idarelerinde yükümlülük artışı, il özel idarelerinin yükümlülük artışı yüzde 70.

Şimdi, bunları düşündüğünüz zaman önümüzdeki seçimlerde siz bu tablonun ne hâle geleceğini biliyor musunuz? Mali kuraldaki vazgeçmenizin sebebi bu mu Sayın Bakan, bunu öğrenmek istedim, kamuoyuna bunu ifade etmek istedim.

Teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum Sayın Başkanım.