Tarım kredi kooperatifleri ve birlikleri kan.değ.yap.dair kan.kan.tas.(ss.835)

CHP GRUBU ADINA ENGİN ALTAY (Sinop)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 835 sıra sayılı, tarım kredi kooperatifleriyle ilgili tasarıyı görüşüyoruz; Cumhuriyet Halk Partisinin görüşlerini açıklamak üzere huzurunuzdayım.

Tarım kredi kooperatiflerinin mazisi 1863'teki memleket sandıklarından başlamış, 1924'te itibarî ziraî kredi kooperatifleri ve 1935'te de tarım kredi kooperatifleri olarak isimlenmiş, şekillenmiştir. Bahse konu kooperatiflerle ilgili müteaddit defalar çeşitli kanunlar yapılmakla birlikte, tarım kredi kooperatiflerinin -üzüntüyle ifade etmek lazım ki- kuruluş amacına, kuruluş gerekçelerine uygun bir şekilde görev ifa ettiğini söylemek de mümkün değildir.

Konuşmamın sonunda, cumhuriyetimizin kurucusu Büyük Atatürk'ün, tarım kredi kooperatiflerine bakışıyla ilgili, taa 1931 yılında söylediği bir demeci de sizlere sunacağım.

Tarım kredi kooperatiflerinin, hiç şüphesiz ki, çiftçiye destek, çiftçiye örgütlenme, çiftçiye bilinçli ve verimli tarım, çiftçiyi yönlendirme ve çiftçimize kalkınmada öncülük etme olarak nitelendirilebilecek görevleri olmakla beraber, örgütlenme yapısındaki aksaklık, yönetim modelindeki eksiklik ve hükümetlerin destek yetersizliği nedeniyle bugüne kadar istenilen verimi alamadığımız bir kuruluşumuzdur.

Tarım kredi kooperatiflerinin, ticarî faizler kadar olmamakla beraber, kredi faizleri, kurulduğu günden bu yana sorun olmuştur. Bugün itibariyle tarım kredi kooperatiflerinden kredi kullanan çiftçilerimizin, tarım kredi kooperatiflerine ödedikleri faiz yüzde 18'dir; ancak "enflasyonu tek haneli rakamlara düşürdük" diye övünen siyasî iktidarın, Türk çiftçisine yüzde 18'le -hem de tarım kredi kooperatifi aracılığıyla- faiz vermesi, bunu reva görmesi çok anlamlı değildir, çok sempatik değildir.

Vadesi geçen borçlarla ilgili olarak da, faizleri sildik, düşürdük, affettik... Bunlar da çok reel değildir. Herkes biliyor ki, tarım kredi kooperatiflerinin vadesi geçen borçlarına, toptan eşya fiyat endeksi oranında faiz uygulanmaktadır; ama, asıl olarak, şu anda bu görüşmeleri izleyen çiftçilerimizin, tarım kredi kooperatifleriyle ilgili olarak iki temel sıkıntısı var; birincisi, faizlerin yüksekliği, ikincisi de -Sayın Bakan dikkat buyurursa, dinlerse çok sevinirim- plasman yokluğu. Ben, burada, bir vesileyle, birkaç ay önce, tarım kredi kooperatiflerinin, çiftçilerin, plasman yetersizliği nedeniyle ne kadar mağdur olduğunu anlatmıştım. Sayın Bakan da çıkıp "bu plasman yetersizliğini, eksikliğini çözeceğiz" demiş idi; fakat, Sayın Bakan, o zaman, bizim ya ne dediğimizi dinlemedi... Bugün, aradan aylar geçti, şimdi de dinlemiyor!..

Sayın Bakan, beni dinlemeyecekseniz... Bu konu sizi ilgilendiriyor...