Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının kuruluş ve görevleri hk. (s.s. 839)

CHP GRUBU ADINA ERDAL KARADEMİR (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 839 sıra sayılı Lisanslı Harita ve Kadastro Mühendislik Bürolarının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısının tümü üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz aldım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, bu kanun tasarısı, 1992 yılından beri çıkmayı bekleyen bir yasa. Onun için, öneminin, ülkemiz açısından gerçekten çok önde olduğunu görüyoruz. Bu kanun tasarısının bir an önce yasalaşmasını da, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak da istiyoruz.

Değerli arkadaşlarım, lisanslı harita kadastro mühendisleri ve büroları hakkında kanun tasarısına, bugün, ihtiyaç vardır; çünkü, 26.9.1984 tarih, 3045 sayılı Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde, taşınmaz mallara ait her türlü tescil, kadastro ve tapulama işlerini mevzuatına göre yapmak, tapu sicillerini tutmak, kadastral ve topografik haritaları düzenlemek, uygulamak ve bu haritaları yenilemek üzere Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü görevlendirilmiştir. Yine, 3045 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün görevleri şöyle sıralanmıştır: Taşınmaz mallarla her türlü tescil işlerinin yapılması, hazinenin sorumluluğu altındaki tapu sicillerinin düzenli bir biçimde tutulması ve sicil belgelerinin korunması, ülke kadastrosunun yapılması, uygulanması, değişikliğinin takibi ve denetimi, tapu kadastroyla ilgili harita hizmetlerinin geliştirilmesi, koordinasyonu sağlayacak esasların tespit edilmesi, bunların eğitimi ile ihtiyaçlarının planlanması ve satın alınmasını sağlamak gibi…

Görüldüğü üzere, sayılan görevler arasında kadastro haritalarının yaşatılması, güncel tutulmasına yönelik hüküm bulunmamakla beraber, idare bu işlemleri de üstlenerek hizmetleri bugüne kadar getirmiştir.

Değerli arkadaşlarım, kadastro sonrası hizmetler, taşınmaz malı olan kişilere ve kuruluşlara yönelik bireysel hizmetlerdir. Bu hizmetlerin yürütülmesi için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, kendi insan ve bütçe kaynaklarından üçte 1'ini ayırmak zorunda kalmaktadır. Bu nedenle, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün temel hizmetlerinden olan kadastronun yapılması, yaşatılması ve yenilenme hizmetleri aksamaktadır.

İş ve işlem sahipleri, kendi hizmetlerinin daha hızlı, daha nitelikli olarak yerine getirilmesini arzu etmektedirler. Lisanslı mühendislik büroları, bütün Avrupa Birliği ülkelerinde olduğu gibi, dünyada da çok iyi örnekleri ve uygulamaları bulunan bir yapıdır. Devlet, bu tasarıyla, hizmeti yapan değil, yaptıran, denetleyen, standartları ve kuralları koyan bir konumda olacaktır. Halen bu hizmetlerden yararlanan vatandaşlarımız, dönersermaye ücreti, araç kirası, yemek ve benzer şekilde hizmetin bedelini zaten ödemektedir. Bir başka ifadeyle, halen bu hizmet, devletin ücretsiz yerine getirdiği bir hizmet niteliğinde değildir. Lisanslı büroların kurulmasıyla vatandaşlarımız daha

(x) 839 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

nitelikli ve hızlı bir hizmete kavuşacaktır. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün bu hizmetler için ayıracağı bütçe ve insan kaynakları, kadastronun yapılması, yenilenmesi ve bilgi sisteminin çalışmalarına ayrılabilecektir. Bu kanunla, lisanslı bürolar özel sektördeki dinamik yapılarını korurken, tapu kadastro idaresinin resmî bir parçası haline gelecektir.

Değerli arkadaşlarım, lisanslı bürolar, belli bir meslekî deneyimi yasada en az beş yıl gibi olan ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen harita ve kadastro mühendisleri tarafından kurulabilecektir. Nüfus ve iş yoğunluğunun fazla olduğu il ve ilçelerde, birden çok lisanslı büro oluşturulabilecektir. Lisanslı bürolar, diğer haritacılık faaliyetlerinde de bulunabileceklerdir.

Bu tasarıyla, özel sektörde çalışan meslek mensuplarına kamu sorumluluğu verilmesi ve böylece, kamu yerine özel sektörde istihdamın artırılması, hizmetin niteliğinin yükseltilmesi, kamu harcamalarında verim ve tasarruf hedeflenmektedir. Büroların kamu sorumluluğu taşımaları, noterlerde olduğu gibi güven ilkesini de sağlayacaktır. Bu bürolar, devlet tarafından yapımı zorunlu olmayan kadastro sonrası hizmetler ile aplikasyon, yer gösterme, yaşatma hizmetleri yanında, yargıya yönelik bilirkişilik hizmetlerini de yerine getirecektir. Yine, tarımsal amaçlı her türlü anket, bilgi toplama gibi hizmetleri, doğru, güncel ve bütün ülke boyutlarında, aynı standartta sorumluluk taşıyacağı şekilde yapabileceklerdir.

Bu hizmetler, toplumun genelini değil, bireyleri ilgilendiren hizmetlerdir. Bu nedenle, hizmetten faydalananın, bedelini ödemesi ilkesi uygundur. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından lisans verilecek bürolar, kamu sorumluluğunu taşıyan özel sektör statüsünde, Avrupa Birliği ülkelerindeki örneklerine uygun olarak, nitelikleri, yetki ve sorumlulukları gibi hususların, bu tasarıya göre yönetmelikle ayrıca düzenleneceği öngörülmektedir.

Değerli arkadaşlarım, Avrupa ve Almanya kanunlarına göre, tasarıda öngörülen görevler, kadastro dairesiyle irtibatlı çalışacak lisanslı bürolar tarafından yerine getirilmektedir. Avrupa Birliği ülkelerinde bireysel sorumluluklar ve özel girişim, hizmetin niteliğini artıran, meslekî, ekonomik başarıyı garantileyen bir unsur olarak görülmektedir. Bir başka ifadeyle, meslekî rekabet, güven ve şahsî sorumluluğu garanti altına alınmış bir özgürlükle birleştiğinde, üstün üretme gücünün ortaya çıkacağına inanmaktayız.

Özel teşebbüs işletmesinin, piyasa değişikliğine devlet teşebbüsünden daha hızlı uyum sağlayacağı ve değişiklikler karşısında daha esnek bir yapıda olacağı düşünülmektedir. Ülkemizde kurulacak lisanslı bürolar, özel sektörde istihdam sağlanmasında da yararlı olacaktır.

Değerli arkadaşlarım, hangi hizmetler, bu tasarıyla, lisanslı harita kadastro mühendisleri ve büroları tarafından yerine getirilecektir:

Kadastro hizmetlerinin tamamlanmasından sonra taşınmaz mallar üzerinde meydana gelen sınır değişiklikleri ve düzeltmeleri, imar parseli oluşumları, cins değişikliği, tesis inşaı gibi değişikliklerin izlenmesi ve kadastro belgelerine yansıtılması, kadastronun yaşatılması ve güncel tutulması açısından önemli konudur.

Birinci aşamada, lisanslı mühendislik bürolarınca yapılacak işlemler belirtilmiştir. Bunlar, mülkiyet sınırlarını gösteren harita plan örneği, mülkiyet sınırlarının zemine aplikasyonunun gösterilmesi, taşınmaz malların sınırlarında ya da üzerindeki yapılarda meydana gelen değişikliklerin izlenmesi, Medenî Kanunla ve ilgili diğer kanunlarla tanımlanan hakların ilgili taşınmaz malların harita ve belgelerinde gösterilmesi, birden çok parselin tek parsel haline dönüştürülmesi gibi işleri bu bürolar yapacaktır. Bu büroların, bundan sonraki süreçte daha başarılı devam etmeleri aşamasında, yine birçok hizmetler, ek olarak bunlara verilecektir.

Değerli arkadaşlarım, bu tasarının birçok maddesinde değişiklik önergeleri verdik. Bunlar, bu tasarının daha olumlu yaşama geçmesi için hedeflenmiştir. Tasarı üzerinde verdiğimiz değişiklik önergelerini eğer onaylarsanız ve bu değişiklikler de gözönüne alınarak bu tasarı yasalaşırsa, ekonominin hızlı gelişmesiyle birlikte sektörün büyümesi ve hizmetlerin bir disiplin altında yürütülmesine önemli katkılar sağlayacaktır.

Bu duygu ve düşüncelerle, hepinizi saygıyla selamlıyorum, tasarının yasalaşması halinde ülkemize, hepimize yararlı olmasını diliyorum.

Teşekkür ediyorum. (Alkışlar)