İşsizlik sigortası kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı, izmir milletvekili oğuz oyan ve 15 milletvekilinin; 4447 sayılı işsizlik sigortası kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi, malatya milletvekili ferit mevlüt aslanoğlu'nun; 5084 ve 5350 sayılı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi, izmir milletvekili harun öztürk ve 11 milletvekilinin; 25.8.1999 tarihli ve 4447 sayılı işsizlik sigortası kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi, ankara milletvekili yılmaz ateş ve 21 milletvekilinin; 4447 sayılı işsizlik sigortası kanununda değişiklik yapılması hakkındaki kanun teklifi, tokat milletvekili reşat doğru'nun; 5084 sayılı yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi, istanbul milletvekili sebahat tuncel'in; 5510 sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi, afyon

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Sayın Coşkunoğlu, evet, Plan-Bütçede de konuşmuştuk, 2002-2009 yılları arasında, takriben 2 milyon 995 bin istihdam gerçekleşmiştir, 2 milyon 995 bin kişi istihdam edilmiştir. Tabii, bu istihdamı birçok yapısal sorunla ve diğer gelişmelerle bağlantılı bir şekilde izah etmiş idik. Türkiye'nin yapısal sorunları var demiştim, 2002 yılında tarımdaki istihdamın yüzde 36 olduğunu söylemiştim. Bunun şu anda yüzde 26’lar düzeyine çekildiğini, geçmişle yani 2002 öncesiyle bunu götürdüğünüz zaman, bu yapısal düzelmenin geçmiş dönemlere oranla çok daha seri bir şekilde gerçekleştiğini ifade etmek açısından söylemiştim. Yani, 2002 yılından önce, 1990’lardan önce de keşke bu düzeyde, serilikte kırsaldaki bu yoğun istihdamın, tarımdaki bu yoğun istihdamın olması gerektiği düzeye 2002’den önce de gelmiş olsaydı. Ama, bu dönemde diyorum, bu son altı yıl içerisinde, tarımdan yoğun bir çıkış sağlanmıştır ve olması gereken olmuştur, yüzde 26’lar düzeyine inmiştir, daha bunun da inmesi gerekiyor. Tabii, Türkiye şartlarında yüzde 26’dan aşağı çekmek tarımdaki istihdamı kolay bir hadise değildir ama bu mücadeleyi sürdürmemizin gerekliliği açısından bunu ifade ettim.

Ayrıca, her yıl, on beş artı nüfus olarak Türkiye’de asgari 700 bin kişi çalışabilir yaşa gelmiş bulunuyor. Bunların önemli sayıdaki bölümüne de iş verme durumundasınız. Bir diğer açıdan, teknolojik olarak artık, emek yoğun değil, teknoloji yoğun bir endüstriyel ilişkilerde gelişmeleri hepimiz görüyoruz, biliyoruz. Bu anlamda da istihdamın etkilendiğini ama buna rağmen 10,3’ler düzeyindeki işsizlik oranının 9,9 düzeylerine indiğini -2007 sonu itibarıyla- ve bu konuda yapısal sorunlardan dolayı işsizlik oranındaki istediğimiz inişi gerçekleştiremediğimizi açıkça ifade ettim. Bugün de aynı şeyleri söylüyorum ve bunları söylerken de politik bir amaç, bir hedef söz konusu değil. Doğru olduğuna inanıyorum. İşsizlik dünyanın bütün ülkelerinin olduğu gibi Türkiye'nin de sorunudur. Hele hele yapısal sorunların ülkeler için daha bir anlam kazandığını ifade etmek istiyorum.

Bu tasarıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının özellikle İŞKUR bünyesinde iki önemli görevi vardır: Biri, işsizliği önlemek, istihdamı artırmaktır; diğer önemli görevi ise bu şekilde kriz dönemlerinde istihdamı korumaktır. Şimdi bizim bulunduğumuz süreç itibarıyla, dünyanın bulunduğu süreç itibarıyla istihdamı artırma değil –bu tabii ki arzumuzdur- ama bu küresel krizin karşısında istihdamı koruma hedefi tedbirleri alma zorunluluğumuz vardır. Şartlar normale dönünce o zaman da istihdamı artırma çabalarımızı tabii ki sürdüreceğiz ama şu anda bu yasayla amaçladığımız: Burada sizlerin bu sorularınız vesilesiyle söylüyorum, patronlara, işverenlere diyoruz ki: “İşçiyi çıkarma, işsizlik fonundan biz işçinin ücretini ödeyeceğiz. İşçinin iş akdini feshetme. Asgari ücretle çalıştırıyorsanız ve işletmenizde üretime bir ay ara vermek zorunda iseniz 400 milyon lira, eğer daha yukarısında bir ücret alıyor ise 800 milyon liraya kadar işçinin ücretini biz ödeyeceğiz.” Amaç nedir? “Kriz geçicidir.” diyoruz, bu geçici süreçte işçinin iş akdinin feshedilmemesidir, edilmemesiyle ilgili bir düzenlemedir. Ben inanıyorum ki istihdamı korumaya dönük önemli işlev görecektir. Onun için bu düzenlemeyi getirmiş bulunuyoruz.

OSMAN COŞKUNOĞLU (Uşak)Peki somut bir hedef veya öngörü var mı Sayın Bakanım?

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)Somut bir hedef… Şu anda kayıtlarımızdaki özellikle işsizlik ödeneği almaya hak kazanmış olan çalışanlarımız açısından işletmelerin açık kalmasını ve işçilerimizin iş akitlerinin feshedilmemesini hedefleyen bir düzenlemedir.

Bu düzenlemeleri bir başka soru çerçevesinde de birlikte cevaplandırmak istiyorum. Yani kendimiz oturarak bu kararları alıyor filan değiliz. Sosyal taraflarla Ekonomik ve Sosyal Konseyde bunları görüştük, Üçlü Danışma Kurulunda bunları görüştük. Tabii ki bu fon imkânı, işçinin, işverenin ve kamunun ortak imkânıdır. Bunların rasyonel kullanılması konusunda atmamız gereken bir adımdır ve sosyal taraflarla da paylaştığımız bir konudur.

İşsizlik sigortasından verilen ücret asgari 266, bunu 400’e çıkarıyoruz; azami 532,8; 533, bunu da 800 milyon liraya çıkarıyoruz. Yani bu miktarları kısa çalışma ödeneği çerçevesinde yüzde 50 artırıyoruz. Ama işsizlik ödeneklerinin de 266-532 olduğunu ifade etmiş olayım.

Sosyal Yardımlaşma Vakfı… Tabii, Kabahatler Kanunu’nda yapılan bir düzenlemede trafik cezalarından alınan yüzde 50’lik pay Sosyal Yardımlaşma Vakfına giderken, bu buradan alınmış. Bu düzenlemeyle tekrar bunu Sosyal Yardımlaşma Vakfına iade ediyoruz.

Ayrıca Bursa’yla ilgili Sayın Özensoy’un sorduğu bir soru var. Ben “Sigortalı sayısı yükseldi.” demedim. Yanlış bilginiz var.

NECATİ ÖZENSOY (Bursa)Tutanaklarda var Sayın Bakan.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)Tutanaklardan bakarsınız.

NECATİ ÖZENSOY (Bursa)Bakarız.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)“Bursa’da sigortalı sayısı 466 bin, 459 bine inmiştir.” dedim. Yani “Olayları olduğundan abartmayalım.” dedim, “Küresel kriz karşısında genelde konuşmalar afaki ve gazetelerdeki bilgilere dayalı olmasın.” dedim. Her ay burada düzenli bir şekilde resmî verileri bir siyasetçiye yaraşır şekilde ifade edeceğimi söyledim. Şimdi de bakınız size…

NECATİ ÖZENSOY (Bursa)Sayın Bakan, 10,1’den 12,5’e çıkmadı mı?

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)Bakın size… Bakınız o tutanağı bulursanız, Bursa’da sigortalı sayısı yükseldi derseniz ben Genel Kurulun huzurunda sizden özür dileyeceğim. Yok böyle bir şey ya… Lütfen yani…

OKTAY VURAL (İzmir)Bunlar iyi mi şimdi Sayın Bakan, iyi mi?

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)Bakınız ben size rakamları veriyorum.

OKTAY VURAL (İzmir)İşsiz sayısı… Görmediniz, görmediniz yani, bugünleri görmediniz.

NECATİ ÖZENSOY (Bursa)Cevap verirken, bizim anlattıklarımızın çok abartılı olduğunu söylediniz. Yani o rakamlar abartılı mı?

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)Tabii efendim, şimdi…

OKTAY VURAL (İzmir)Milletin içinde yaşadığı sıkıntıyı hiç görmediniz.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)Bakın, ben şimdi rakam veriyorum: Eylülde yine aynı rakam 466 bin idi…

OKTAY VURAL (İzmir)Görmediniz Sayın Bakan, görmediniz.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)…şu anda aralık ayındaki sigortalı sayısı 437 bin Bursa’da. Yani takriben 29 bin veya 30 bin bir azalış var Bursa’daki sigortalı sayısında. Yani geçen de kürsüden söylediğim rakam resmî veriydi, bugün de buradan söylediğim resmî veri. Bunun dışında bir şey söylememizi herhâlde Türkiye Cumhuriyeti Bakanına yakıştıramazsınız, yakışmaz zaten.

Kayıt dışı çalışanlarla ilgili Lice’den bir örnek verdiler. Şimdi bu çalışan kişinin çalışmasının hizmet akdi kapsamında olup olmadığı Sosyal Güvenlik kontrol memurlarımız tarafından tabii incelenecek, sonuca göre de bir işlem yapılacağını ifade edeyim. Biz kayıt dışılıkla mücadele konusunda önemli düzenlemeler yaptık ama yasal düzenlemeler tabii ki yeterli değil. “Alo 170” hattımız var, bu hatta da kayıt dışılıkla ilgili ihbarlar yapılmaktadır. Ayrıca bu şekilde sizler de milletvekilleri de tüm vatandaşlar da… Kayıt dışılıkla mücadele bir vatandaşlık görevidir yani. Bu mücadeleyi sürdürmemiz gerekiyor.

GÜLTAN KIŞANAK (Diyarbakır)Kamu kurumları yapıyor.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)Efendim?

GÜLTAN KIŞANAK (Diyarbakır)Kaymakamlık yapıyor. Sosyal yardımlaşma ve dayanışma…

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)Yani kaymakamlık… Herhâlde şirketi yoktur kaymakamlığın. Özel bir şirket tarafından bu hizmet görülüyordur, özel şirket sahibi de kayıt dışı çalıştırıyor ve bize ihbar geliyor veya bizim denetimlerimize veya banka işlemlerinden tespit ediyor isek bunların hepsine gidiyoruz, buralarda bir sıkıntı yaşamadığımızı söyleyebilirim. Ama teşekkür ederiz yani bu konuda gerekli duyarlılığı gösterdiğiniz için.