Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

FATOŞ GÜRKAN (Adana)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 1982 Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 4’üncü maddesi üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi ve bizi izleyen aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, Anayasa’nın 41’inci maddesi “Ailenin korunması” kenar başlığı altında “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır.

Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ve uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.” şeklindedir.

Ülkemizin de taraf olduğu çocuk haklarına ilişkin uluslararası ve tarihte geniş kabul gören insan hakları belgelerinin en önemlilerinden birisi Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’dir. 1989 tarihli Sözleşme, bugün -ikisi hariç- Birleşmiş Milletler üyesi yüz doksan bir ülke tarafından imzalanmıştır.

Başlıca başlıkları “Yaşama hakkı”, “Eksiksiz biçimde gelişme hakkı”, “Zararlı etkilerden istismar ve sömürüden korunma hakkı”, “Aile, kültür ve sosyal yaşama eksiksiz katılma hakları”dır.

Sözleşme’ye yön veren temel değerler ise “ayrım gözetmeme”, “çocuğun yüksek yararının gözetilmesi”, “yaşama, gelişme ve katılım”la özetlenecek olup çocuk dünyanın neresinde olursa olsun bu ilkeler geçerlidir.

Getirilmek istenilen düzenlemeyle, tarafı olduğumuz Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Çocuk Hakkının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi ve diğer uluslararası belgelerde yer alan ve çocuk haklarıyla ilgili kabul gören evrensel ilkeler ülkemizde ilk kez bu Anayasa teklifi ile Anayasa’ya dâhil edilecektir. Her çocuğun himaye ve bakımdan yararlanma hakkı olduğu vurgulanmakta ve çocuğun ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahip olduğu belirtilmektedir.

Getirilen düzenleme ile ayrıca, devlete, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukların korunmasına yönelik gerekli tedbirleri alma ödevi de yüklenmektedir.

Teklifin kabul edilmesi hâlinde, çocuklarla ilgili yasal çalışmalara dayanak teşkil edecektir.

Anayasa’nın 41’inci maddesi “Ailenin korunması” kenar başlığı altında iken kenar başlığa “çocuk hakları” ibaresi eklenmiştir. Teklifin 4’üncü maddesi ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41’inci maddesinin kenar başlığı “Ailenin korunması ve çocuk hakları” şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir:

“Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir. Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.”

Evet, nüfusun üçte 1’ini on sekiz yaşından küçüklerin oluşturduğu ülkemiz, çocuk hakları ve çocukların korunması noktasında ileri ülkeler arasındadır. Toplumsal yapımız, kültürel geleneklerimiz ve dinimizin emirleri gereği de aile kavramına ve çocuklarımıza çok fazla değer veren bir milletiz. Örneğin yetim hakkı yemek büyük günahlardan sayılmıştır, yetim çocukların korunması ve hakkının gözetilmesi gerektiğine işaret edilmiştir. Buna rağmen dünyada olduğu gibi ülkemizde de çocuklar maalesef istismara uğramakta, şiddete maruz kalabilmekte, korunmaya muhtaç hâle gelebilmektedir. Bir anne olarak ben ve eminim hepimiz hiçbir çocuğun saçının bir teline bile zarar gelmesini istemeyiz.

Dünyada bir ilk olarak, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk, çocuklarımıza millî bir bayramı, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı armağan etmiştir. Mustafa Kemal Atatürk “Çocuklar geleceğimizin güvencesi, yaşama sevincimizdir. Bugünün çocuğunu yarının büyüğü olarak yetiştirmek hepimizin insanlık görevidir.” demiştir.

Sağlıklı bireylerin ve sağlıklı bir toplumun oluşabilmesi için çocuklarımızın sorunlarına hassasiyetle yaklaşmalı, onların gelişimi ve korunması için gereken tüm tedbirleri almalıyız. Bu konuda hem devletin hem de biz bireylerin sorumluluğu vardır.

Ailenin korunması ve çocuk hakları konusu siyasi tartışmalara kurban edilemeyecek kadar hassas olup Sayın Başbakanımızın ve AK PARTİ hükûmetlerinin en hassas gördüğü konulardandır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)