İş kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı; trabzon mv.cevdet erdöl ve 2 mv. ile şanlıurfa mv.ramazan başak'ın çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifleri (s.s.:224)

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; verdiğimiz önerge şuydu: Türkiye’de bir mevsimlik işçi gerçeği var. Bunların sahibi yok. Hiçbir yasada da mevsimlik işçilerle ilgili hiçbir düzenleme yoktur. Artık bunların bir sahibi olsun. Bu insanlar kamyon sırtında. Bu insanlar Türkiye gerçeği arkadaşlar, niye gizliyoruz, niye saklıyoruz? Bu önergeyi vermemin nedeni şu: Artık, mevsimlik işçilere birileri sahip çıksın. Bu insanlar kamyon sırtında, ta Urfa’dan Ordu’ya, Urfa’dan Malatya’ya, traktör sırtında…

RAMAZAN KERİM ÖZKAN (Burdur)Üzüm salkımı gibi.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla)Hiçbir güvenceleri, yani bir nakliye güvenceleri dahi olmayan insanlar bunlar. Artık Türkiye’de birileri, bu insanların çalışma koşullarına ve bu insanların birtakım sorunlarına çözüm bulmalı ve artık, yasanın bir yerine girmeli bu insanlar. Adı var, kendileri yoktur, bundan bahsediyoruz.

OSMAN ÖZÇELİK (Siirt)Kendileri var, adı yok; yanlış…

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla)Yani, bu önergeyi vermemin nedeni budur.

Değerli arkadaşlar, hakikaten, fındıkta, kayısıda, bazı ürünlerde, hatta Ege Bölgesi’nde.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Pamukta…

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla)Pamukta…

Bakın, bu insanlar nereden geliyor, bu insanlar nasıl geliyor, bu insanlar ne yiyor ne içiyor, bunların çalışma koşulu nedir?

Arkadaşlar, tüm aile, belki on aile, yirmi aile kamyon sırtında geliyor, çadır kuruyorlar, çadırda tüpleriyle çayını yapmaya çalışıyorlar. On yaşındaki çocukları dahi, ilkokula giden çocukları dahi kendileriyle birlikte aynı işi yapmaya çalışıyor.

RAMAZAN KERİM ÖZKAN (Burdur)Temelli’de bin çadır var şimdi.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla)Bunların yaşam tarzları bu.

Ben, örneğin Malatya’da, geçen yıl, tıp fakültesinde okuyan bir öğrenci kardeşimin dahi bu işi yaptığını gördüm. Aldığı para ne kadar biliyor musunuz? On üç lira, on üç lira arkadaşlar. En fazla çalışsa orada, süreç bir buçuk aydır. Yani, bölgelerden bölgeye, diyelim ki, hasadın ilk devşirildiği yerden son devşirildiği yere kadar en fazla bir buçuk ay çalışıyor bu insanlar ama yine traktör sırtında memleketlerine geri gidiyorlar. Ordu’ya gidiyorlar, Giresun’a gidiyorlar ve geçen yıl, biliyorsunuz, en az üç dört trafik kazasında 20-25 mevsimlik işçi kardeşimiz öldü.

MEHMET ŞANDIR (Mersin)Onlarcası öldü.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla)Geçen yıldan bahsediyorum.

RAMAZAN KERİM ÖZKAN (Burdur)Bu sene de öldü.

AYLA AKAT ATA (Batman)Adıyaman’da 24 kişi öldü.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla)Şimdi, değerli arkadaşlarım, mutlaka bunların bir sahibi olmalı. Bunların çalışma koşullarının, bunların her türlü koşullarının belirlenmesi lazım. Bizim dediğimiz bu. Mevsimlik işçiye birileri sahip çıkmalı, devlet sahip çıkmalı; sosyal devletiz biz. Bir kere bunu dikkatlerinize sunuyorum arkadaşlar. Yani bu önergenin nedeni buydu. Dediğimiz sadece şu: Mevsimlik işçilerin de çalışma koşullarını… Orada yönetmelikten bahsediyor.

Gine, Bakanlık bir yönetmelikte en azından bu sene başlasın, birkaç kelimeyle bunların bazı sorunlarına nasıl çözüm… En azından bu sene bunların belli sorunlarına çözüm bulma yönünde bir adım atmış oluruz, bunu söylemek istiyoruz. Tabii, bu, işin birinci etabı. Tabii, bu paketi de bir istihdam paketi diye takdim ediyorsunuz. Bakıyorum, bakıyorum ben biraz kanuna… İşvereni de bilirim, koşullarını da bilirim, tabii, birbirimizi kandırmayalım. Türkiye’de geçici olarak çalışan, örneğin şeker fabrikalarında senede dört ay çalışan insanlar hâlâ çalışıyor, biliyorsunuz. Arkadaşlar, bu insanlar çalışmıyor, çaresiz, biçare bu insanlar ve sosyal güvenliklerinde sadece yılda dört ay yatırdığınız primlerle sosyal güvenlikleri var. Bu insanlar, herhâlde, geçen bir hesapladım, yeni yasaya göre yetmiş yılda emekli olurlar.

Değerli arkadaşlar, bunlar toplumumuzun gerçeği. Malatya Şeker Fabrikası’nda çalışan kardeşlerim telefon ediyor bana. Dört ay çalışıyor arkadaşlar, yılda dört ay, bazen üç ay.

MEVLÜT COŞKUNER (Isparta)Bize anlatma Mevlüt, oraya anlat.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla)Şimdi, peki bunların işi var mı? Arkadaşlar, üç ay çalışıyor. Yılda üç ayda aldıkları para maksimum…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)