Bayburt üniversitesi kurulmasına ilişkin

FETANİ BATTAL (Bayburt)Sayın Başkan, Yüce Meclisin değerli üyeleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bayburt'ta üniversite kurulmasına dair verilen teklifin, şahsım adına, değerlendirilmesini yapmaya çalışacağım. Türkiye'de, üniversiteleşme sürecine kısa bir bakış yaparak, asıl meramımı anlatmak istiyorum.

Türkiye'nin, cumhuriyet tarihinde, üniversite süreci, ilk defa 1925 yılında, Ankara Hukuk Mektebi süreciyle başladı. O zamandan bu zamana ciddî adımlar atıldı, çok güzel mesafeler alındı.

Bugün, geldiğimiz noktada, Türkiye'de, 79 tane üniversitemiz var. Bu 79 üniversitemizde, Devlet İstatistik Enstitüsünün 2002 rakamlarına göre, toplam öğrenci sayısı 1 677 936, toplam öğretim görevlisi sayısı 71 290'dır. Yükseköğretim çağındaki gençlerimizin tamamını dikkate aldığımızda, şu anda, Türkiye'de, yaşı yükseköğretim çağında bulunan 5 355 000 gencimiz var. Bunları oranladığımız zaman, Türkiye'de, yaşı müsait olduğu halde yükseköğretim şartlarından faydalanmak durumunda olan gençlerimizin oranı yüzde 29,3; buna, önlisans ve lisansüstü çalışmalar yapan arkadaşlarımızı da dahil edersek, bu oran, yüzde 31,3'e ulaşıyor. Aslında, bu, ciddî bir rakam; ama, dünya ölçeğinde birçok ülkeden çok daha iyi bir noktada yer almamıza rağmen, gelişmiş ülkeler ölçeğinin ortalamasının yüzde 57,4 olduğunu hesaba katarsak, şu andaki mevcut öğrenci sayımızı, kısa zamanda, ikiye katlamak gibi bir mecburiyetimizin olduğunu ifade etmek zorundayım.

Bu çerçeveden baktığımızda, bugün, Türkiye'de, acaba, üniversiteler nasıl dağılıma tabi; buna kısa bir göz atmak istiyorum; çünkü "Bayburt'a üniversite" derken, asıl meramımızın burada yattığını ifade etmek istiyorum.

Bugün, 77 üniversitenin 23 tanesi İstanbul'da, 9 tanesi Ankara'da, 5 tanesi İzmir'de, 2 tanesi Eskişehir'de, 2 tanesi Kocaeli'nde yer alıyor, topladığımız zaman, 41 tane ilimizde üniversitemiz var; fakat, dağılımı, ciddî anlamda, çağımızın gerçekleriyle de yeniden gözönüne alındığında, İstanbul gibi çok müthiş bir nüfusa sahip ve müthiş bir yoğunluğun yaşandığı bu şehirde 23 tane üniversitenin ne aradığını ben sormak istiyorum; çünkü, bu sorunun arkasında ciddî bir hesabı sizlerle paylaşmak istiyorum. Yine, 2002 rakamlarına göre, İstanbul'da okuyan üniversite öğrenci sayısı 202 319 ve yapılan hesaplar şunu gösteriyor: Her bir üniversite öğrencisi, tahsilini yaptığı kente 1 tane istihdam sağlıyor. Bu şu demektir: 202 000 öğrenci, İstanbul'a 202 000 kadro temin ediyor. Bunun başka bir anlamı şudur: Her istihdam 4 kişilik bir aile bazından hesaplanırsa, 202 319 çarpı 4, 869 260 eder; buna 200 000 de öğrenciyi dahil edelim; üniversitelerin İstanbul'da yoğunlaşmasının İstanbul'a faturası en az 1 000 000 insandır. Bu, çok ciddî bir rakamdır. Bu rakamın İstanbul'a ne getirdiğini ve ne götürdüğünü bugün yeniden gözden geçirmek zorundayız; çünkü, yaşanmaktan çıkmış bu şehrin yeniden yaşanabilir hale geçmesi için radikal bir adımın atılması lazım. Bu da, üniversitelerin, yeniden, bütün illerimize dağılımına ait dizaynın hayata geçmesini öneriyor.

Bir başka açıdan, aynı hesabı, Ankara için yaptığımızda; 166 801 öğrenci var, bunu, yine 4'le çarptığımızda 667 000 insan ediyor; artı 200; yine, 800 000 civarında Ankara'da üniversite camiasının barındırdığı insan var demektir.

Ankara'nın 2002 yılı ölçeğinde nüfusunun 3 500 000 olduğunu hesaba katarsak, bu bahsettiğim hususun çok kayda değer bir husus olduğunu görmemiz gerekiyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Battal, devam ediniz.

FETANİ BATTAL (Devamla)Teşekkür ederim.

İşte, bu çerçeveden baktığımızda, eğer, radikal ve ciddî tedbirler alınmazsa, belediye hizmetleri açısından, emniyet hizmetleri açısından, trafik ve ulaşım hizmetleri açısından ve eğitimin kalitesi açısından ciddî bir problemle karşı karşıyayız demektir; neden, bir örnek vermek istiyorum. Oxford Üniversitesi dünyanın 130 ülkesinden öğrenci alıyor; ama, nüfusu kaçtır dersiniz; öğrenci sayısı 16 700.

Yine, bizim çok kaliteli üniversitelerimizden Bilkent Üniversitesi 10 500 öğrenciye hizmet veriyor, Yeditepe Üniversitesi 10 800 öğrenciye hizmet veriyor; ama, 60 000 öğrenciye, 50 000 öğrenciye, 40 000 öğrenciye hizmet vermeye çalışan üniversitelerimizin kalitesini burada sorgulamak zorundayız.

Bu çerçevede baktığımızda, YÖK'ün, bütün işini gücünü bırakıp bu konuya yoğunlaşması ve bunu çözmek için ciddî adımların nasıl atılacağına ait projeler üretmesi gerekir, siyasetin de bunun kapısını açması gerekir. Bu anlamda, Bayburt'a üniversitenin açılması çok anlamlıdır, buna ihtiyacımız vardır. Bunun Bayburtumuza getireceği yeni ufuklar olacaktır. Bunu, saygılarımla sizinle paylaşıyorum.

Desteklerinizi umuyor ve bekliyoruz.

Teşekkür ediyoruz. (Alkışlar)

TEMEL YILMAZ (Gümüşhane)Gümüşhane'ye yok mu?

FETANİ BATTAL (Devamla)Efendim, olmalı tabiî Gümüşhane'ye de.