Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma
Son güncelleme: Kaynak: TBMM
Van Milletvekili ·
DEM Parti
Plan ve Bütçe Komisyonu · 5. yasama yılı · 18 Kasım 2026 · 469 kelime · yaklaşık 2 dakikalık okuma
Kaynak göster
Gülderen Varli (DEM Parti), 18 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 469 kelime.
Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tutanağı, 18 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/gulderen-varli-2026-11-18-tutanak-metni (erişim: 18 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92757
[Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma](https://vekilpedia.com/konusma/gulderen-varli-2026-11-18-tutanak-metni) — Vekilpedia, TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92757, erişim: 18 Kasım 2026
@misc{vekilpedia_konusma_gulderen_varli_2026_11_18_tutanak_metni,
title = {Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma},
author = {{Vekilpedia}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://vekilpedia.com/konusma/gulderen-varli-2026-11-18-tutanak-metni}},
note = {TBMM kaydı: \url{https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92757}; erişim: 2026-11-18}
}
Konuşmanın tam metni
TBMM tutanağından · Kaynak ↗ (yeni sekmede açılır)GÜLDEREN VARLİ (Van)Teşekkürler.
Sayın Bakan, milyonlarca insan yoksullukla, işsizlikle, hayat pahalılığıyla mücadele ediyor. Gençler geleceğini başka ülkelerde arıyor, çocuklar okullarda aç, hastanelerdeki randevu kuyrukları ve emekliler de geçim derdinde. Çiftçiler borç içinde, sanayide dışa bağımlılık büyüyor. Derelerimiz, ormanlarımız, dağlarımız şirketlerin kâr hırsına teslim ediliyor. Peki, bütün bu sorunlar karşısında önümüze hangi bütçe konuluyor? Daha fazla silah, daha fazla askerî harcama. Savunma sistemleri ve askerî araç alımlarına ayrılan ödeneklerdeki artış savunma ve güvenlik harcamalarının toplamı 3 trilyon 454 milyar liraya, merkezî bütçe içindeki payı da yüzde 12,7'ye ulaşıyor. Bu ülkenin en büyük ihtiyacı gerçekten daha fazla silah mıdır? Halkın sofrasındaki ekmek küçülürken silahlanma bütçesinin bu kadar büyümesi hangi toplumsal ihtiyaca cevap vermektedir? Dünyaya bakalım, SIPRI'nin 2025 verilerine göre Türkiye'nin asgari harcamaları millî gelirin yüzde 1,9'una ulaşırken İrlanda'da bu oran yüzde 0,2; İsviçre'de yüzde 0,8; Avusturya'da ve Yeni Zelanda'da yüzde 1,1; Japonya'da yüzde 1,4'tür. Bu ülkelerin güvenlik koşulları elbette Türkiye'yle bire bir aynı değildir ancak bu karşılaştırma bize şunu gösteriyor: Güvenlik yalnızca silahların ve askerî harcamaların büyüklüğüyle ölçülmez, kamu kaynaklarının denetimsiz askerî harcamalarla yönlendirilmesidir. Çünkü kapitalist modernitenin Orta Doğu'ya dayattığı düzen şudur: Sınırları silahlarla çizmek, halkları birbirine düşman etmek, enerji kaynaklarını ve doğal zenginlikleri paylaşmak için savaşları büyütmek. Gazze'de, Suriye'de, Irak'ta Lübnan'da ve bölgelerimizin başka coğrafyalarında yaşanan yıkım, bunun en ağır göstergesidir. Savaşın kazananı silah tekelleri ve sermaye çevreleri olurken bedelini ise siviller ödüyor. Türkiye'nin yarım asrı aşan çatışma deneyimi de bize aynı gerçeği gösteriyor. Savaşın büyüttüğü acılar, kayıplar ve toplumsal yaralar daha fazla silahla iyileşmez. Bugün konuştuğumuz barış ve demokratik toplum süreci bu nedenle tarihsel bir fırsattır. Kürt sorununun demokratik ve barışçıl çözümü, eşit yurttaşlık, özgürlük, demokratik siyaset ve halkların iradesine saygı temelinde ele alınmalıdır. Barış bir güvenlik parantezinde olmamalı, toplumsal ve siyasal dönüşümün konusu olmalıdır.
Diğer taraftan, askerî ittifaklar ve milyonlarca liralık silah alımları konusunda da kamuoyuna açık, ikna edici yanıtlar verilmelidir. Rusya'dan alınan S-400 sistemleri için harcanan milyonlarca doların hesabı verilmelidir. İngiltere'den alınması planlanan C-130J uçaklarının maliyeti ihtiyaç gerekçesiyle ülkeye sağlayacağı katkı şeffaf biçimde açıklanmalıdır. Yeni askerî anlaşmaların Türkiye'yi bölgesel gerilimlerin ve çatışmaların parçası hâline getirme riski de tartışmalıdır. Kamu kaynakları harcanıyorsa bu konuda halkın da hesap sorma hakkı vardır.
Sayın Bakan, üstelik yıkımlar yalnızca savaş meydanlarında da yaşanmıyor. Kaz Dağları'ndan Akbelen'e, İkizdere'den Munzur'a, Karadeniz'den Zilan'a kadar doğa talanı da yıkımdır. Madenler, barajlar, enerji projeleri ve şirketlerin kâr hırsı yaşam alanlarını tehdit ediyor. Doğayı yok eden, suyu ve toprağı metalaştıran bu anlayış aynı zamanda halkların geleceğini de tüketiyor. Güvenlik; toprağını, suyunu, ormanını ve yaşam alanlarını koruyamayan bir toplum için ne ifade ediyor?
Sayın Bakan, dışı sert ve korunaklı görünen ceviz içten çürümüşse ayakta kalma şansı yoktur ve bir ülke silahları çoğalttığı için güçlü olmaz. Halkı açsa, gençleri umutsuzsa, emekçisi yoksulsa, doğası talan ediliyorsa ve halkları birbirine düşman ediliyorsa o ülkenin geleceği güvende değildir.
Sayın Bakan, biz DEM PARTİ olarak emek, adalet ve barışın bütçesini talep ediyoruz.
AYNI TOPLANTIDA
Aynı gün bu komisyonda konuşanlar
63 konuşma daha · 18 Kasım 2026