Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

HAKKI SUHA OKAY (Ankara)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

30 Mart 2010 günü, hüküm ifade etmeyen bir teklif ile Anayasa değişiklik süreci başladı, daha sonra 5 Nisanda yeniden bir teklif verildi, 19 Nisanda Meclis Genel Kurulunda görüşmeler başladı, bugün 6 Mayıs. Yani, Parlamento, bir ayı aşan bir süredir Anayasa değişikliğine ilişkin çalışmalarını sürdürdü ve bugün, artık, bu değişiklikle ilgili Parlamento çalışmasına ilişkin sözün bittiği yere geldik.

Değerli arkadaşlarım, anayasalar kimi zaman dayatmalarla kimi zaman pazarlıklarla kimi zaman konjonktürel nedenlerle değişikliğe uğrar, ancak anayasaların kurucu felsefesi, kurucu iradesi, ya yeniden bir devlet yapılanırsa ya rejim değişirse veyahut da devletin yapısında köklü bir değişiklik olursa, o zaman o kurucu felsefesi değişikliğe uğrar. Nitekim, bu kürsüden Genel Kurula hitap eden AKP’li milletvekili arkadaşlarımızın birkaçının ifadesinde şu yansıma vardı: “Bu Parlamentoda biz kurucu iradeyi yeniden tanımlıyoruz ve de burada biz kurucu irade yetkisini kullanıyoruz.” Kurucu iradenin yeniden tanımlanması veyahut da kurucu irade yetkisinin yeniden kullanılması, o kurucu iradenin yansıdığı Anayasa’nın değiştirilmez, değiştirilmesi teklif dahi edilemez hükümleriyle bağlantılıdır. Bugün görüşülmekte olan ve görüşmeleri tamamlanan kimi düzenlemeler var ki, bu düzenlemeler hukukun üstünlüğüne, hukuk devletine, kuvvetler ayrılığı prensibine ve bunları koruyan Anayasa’nın başlangıç ve özellikle 2’nci maddesine çok ciddi bir şekilde aykırılık teşkil ediyor.

Değerli arkadaşlarım, bu aykırılıkları biz ve arkadaşlarımız açıklıkla ifade etti. Ancak bu görüşmeler sürecinde bir husus göz ardı edildi: Sizlerin de malumu, 23’üncü Dönem Parlamentosu 21/10/2007 tarihli Anayasa değişikliğiyle, Cumhurbaşkanı seçim koşulları ve statüsü değişti. Yani Anayasa’mızın 101’inci maddesinde değişiklik yapıldı ve böylece Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilecek ve Cumhurbaşkanı siyasi partiler tarafından veya siyasi partilere mensup veyahut da en az 20 milletvekili tarafından önerilecek ama burada bir şey daha getirildi, o da şu: Cumhurbaşkanı iki dönem seçilecek yani siyasi partiler Cumhurbaşkanı seçiminde siyasi faaliyette bulunacak. Oysa, Parlamento tarafından Cumhurbaşkanı seçildiğinde bağlantılı olduğu siyasi partiyle ilişkisini kesiyor ve Cumhurbaşkanı bir tarafsız kimliği ile devletin başına geçiyordu. Oysa bundan sonraki süreçte, Cumhurbaşkanı, siyasi partilerin adayı olarak seçim süreci yaşayacak ve seçilecek. Çok doğal ki hem Anayasa Mahkemesi yapısında hem Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu yapısındaki değişimle, artık, bir siyasi kimlik olan ve bir dahaki dönem seçilmek isteyen veyahut da mevcut seçim şartlarında olan cumhurbaşkanları istese de istemese de siyasi tercihini öne çıkaracak ve böylece, yapılmak istenen değişiklik, açıkçası, değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen Anayasa’nın 2’nci maddesine aykırılığı çok somut olarak ortaya koyacak.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)