T.c.ve hollanda krallığı arasında uluslararası karayolu taşımacılığı anlaşmasının onaylanması (s.sayı:68)

CHP GRUBU ADINA HALİL AKYÜZ (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti ve Hollanda Krallığı Arasında Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısıyla ilgili bilgi sunmak üzere söz almış bulunuyorum; bu olanaktan yararlanarak, Dışişleri Komisyonu ve Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bilindiği gibi, Hollanda, Avrupa'nın kuzeybatısında olup, kuzey ve batıda Kuzey Denizi, doğuda Almanya ve güneyde Belçika ile komşudur. Yüzölçümü 41 864 kilometrekare, nüfusu 16 000 000, Başkenti Amsterdam'dır.

Toplam 1 500 000 göçmen arasında sayıca birinci sıra, Türklerdir. Daha sonra, Fas, Surinam ve Endonezya kökenliler gelmektedir.

Doğal kaynaklar olarak, Kuzey Denizindeki petrol ve ülkenin kuzeyindeki doğalgaz rezervleri sayılabilir.

(1) Açıkoylama kesin sonuçlarını gösteren tablo tutanağın sonuna eklidir.

(2) 68 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

Tarım sektörü; süt ürünleri, bahçecilik ve bostancılık konularında çok gelişmiştir. Bahçecilik alanında, çiçek, sebze, meyve, mantar, ağaç ve çiçek soğanı üretimi önemli yer tutmaktadır. Tabiî, hepiniz Hollanda lalesini bilirsiniz.

Dünyanın küçük ülkelerinden biri olmasına karşın, büyük ve güçlü bir ekonomisi vardır. Dünyanın ihracatçı ülkeler sıralamasında 6 ncı, gıda ihracatında 3 üncü sırada yer almaktadır.

Gayri safî yurtiçi hâsıla açısından dünyanın 14 üncü büyük ülkesidir. 6 800 000 kişiye ulaşan işgücünün yüzde 64'ü hizmet, yüzde 36'sı imalat, tarım ve devlet sektörlerinde çalışmaktadır. İşsizlik oranı yüzde 3'tür.

İthal edilen hammadde ve girdilere bağımlı olan imalat sektörü için ticaret can alıcı bir öneme sahiptir. İmalat sektörünün uluslararası yöneliminin göstergesi olarak, dünyaca bilinen Royal Dutch/Shell (petrol), Unilever (gıda), Philips (elektronik) ve Heineken (bira) gibi çokuluslu şirketleri sayabiliriz. Birçok uluslararası şirketin de üretim ve dağıtım merkezi durumundadır.

Hollanda, Kuzey Denizi kıyısında olması ve üç önemli Batı Avrupa nehrinin (Ren, Maas, Scheldt) ağzında bulunması nedeniyle Avrupa'nın giriş kapısı durumundadır. Avrupa Birliği bünyesinde iç sınırların kaldırılmasıyla bu konumu daha da güçlenmiştir.

Hollanda, uluslararası bir ticaret ve dağıtım merkezidir. Gelişmiş bir nakliye altyapısına sahip olan dünyanın en büyük limanı Rotterdam ve dördüncü en büyük havaalanı Schiphol (Amsterdam Uluslararası Havaalanı) Hollanda'dadır.

Ayrıca, Hollanda, Avrupa'nın Amerika'yla doğrudan internet 2 nci linki olan Gigaport'un da dahil olduğu dünyanın en gelişmiş telekomünikasyon altyapılarından birine sahiptir.

Hollanda'nın gayri safî yurtiçi hâsılasının yarısından fazlası uluslararası ticaretten elde edilir. Bunun sonucunda, ödemeler dengesi hep fazla vermektedir. Coğrafi konumu, işçi-işveren ilişkileri, eğitimli, birkaç dil konuşabilen işgücü, uluslararası firmaların Hollanda'ya yatırım yapmaya yönelmelerine neden olmaktadır.

Avrupa'nın içlerine kadar nehir, kara ve demiryolu bağlantısı bulunmaktadır. Özellikle, taşımacılık, gümrükleme, elleçleme ve lojistik açısından kusursuz hizmetler sunmaktadır. 2000 yılında, 323 000 000 ton kargo, dökme yük olarak işlem görmüştür. Hampetrol, petrol ürünleri ve kimyasallar, bu taşıma ürünleri arasında sayılabilir. Bunların yanında, konteyner taşımacılığı da önemli bir yer tutmaktadır.

Hollanda'nın en önemli ihracat ürün grupları, makine ve ulaşım ekipmanları başta olmak üzere, tekstil, kâğıt, demir - çelik ve diğer metal ürünler ile kimyasallardır. Ardından gıda, içecek ve tütün ile yakıtlar ve muhtelif hammaddeler gelmektedir. Önemli ithalat ürün gruplarını ise, hammadde, yarı işlenmiş maddeler, makine ve ulaşım ekipmanları yanı sıra kimyasallar ve gıda maddeleri ile içecek ve tütün oluşturmaktadır.

Soğuk savaşın sona ermesiyle birlikte, dünyada yükselen değer küreselleşme oldu. Globalleşmenin birçok faktörü olsa da, ekonominin serbestleşmesi önplana çıktı. Dünyadaki ticaret, hızlı bir şekilde sınır ötesine yayılmaya başladı. Dünya küreselleşmeyle birlikte küçüldü. Politikalar, ticaretin önündeki engelleri ortadan kaldırmayı hedefledi ve bugün, hızlı bir şekilde de devam ediyor. Bu durum, ülkeler arasındaki sınırları şeffaflaştırmakta ve teknolojik imkânlarla birlikte, dünya ticaretini sürekli artırmaktadır.

2000 yılında, dünya ticaret hacmi 6,4 trilyon dolara çıkmıştır. 2005 yılında ise, dünya ticaretinin 8 trilyon dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir.

Bugün, sadece Amerika Birleşik Devletlerinde, haftada 450 civarında yeni ürün piyasaya sunulmaktadır. Bu olayların hepsi, ticaretin hızlı yükselmesi, öte yandan elektronik ortamda ticarî hacmin büyük boyutlara ulaşması, artık, bir konuyu dünya ülkelerinin dikkate almasına neden oluyor; bu konu da taşımacılıktır. Dünyada bu kadar milyon dolarlık ticaret yapılırken, yapılan ticaretin taşınması gerekiyor. Yani, elektronik ortamda satış yapılıyor; ancak, aynı şey, taşımada mümkün olamıyor.

Bu tablolar gösteriyor ki, taşımacılık, dünyada yükselen yıldız konumundadır. Türkiye, jeopolitik ve coğrafî konumunu kullanarak, dünyanın lojistik ve taşıma merkezî olabilir; çünkü, Türkiye, Batı ile doğu arasında çok önemli bir köprü görevi yapmaktadır. Batı'da üretilen malların doğuya, doğudaki hammaddenin Batı pazarlarına taşınması için, Türkiye kilit noktadadır.

Dünyada, taşımacılık sektöründeki payın fazla olması nedeniyle, ülkeler arasında, bu alanda rekabet de başlamıştır. Bundan dolayı, modern ipekyolu uluslararası taşımacılık koridoruna alternatif olarak, İran, Hindistan ve Rusya bir araya gelerek kuzey - güney koridorunu oluşturdular. Hindistan'dan başlayan koridor, İran üzerinden Hazar Denizini geçerek, Rusya üzerinden St. Petesburg'a bağlanıyor. Hindistan, Avrupa'ya, her yıl, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı üzerinden taşınmakta olan 15 000 000 ton yükün bir kısmının bu koridor üzerinden taşınması amaçlanıyor. Bu anlamda, Türkiye'nin, acilen bu koridora katkı sağlaması ve üye olması gerekiyor.

Türk taşımacılarının, bugünden yurt dışında yatırım yapması, ileride uluslararası networklerin yaratılması, dünya taşımacılık pazarından aldığımız payın artması için son derece önem taşımaktadır. Bunu sağlamak için, yurt dışında yatırım yapmak isteyen nakliyecilere, düşük faizli ve uzun vadeli işyeri açma kredisi verilebilir. Buna karşılık, yurt dışında yaratılacak bu yeni potansiyelin oluşturacağı yeni sinerjiyle kazanç fazlasıyla artabilir.

Türkiye ile Hollanda arasında imzalanan Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle, iki ülke arasında ve üzerlerinden yapılmakta olan karayolu yolcu ve eşya taşımacılığı belli düzenlemeler içerisinde cereyan edecek; bu alanda sorunların ortaya çıkması halinde, çözümlenebilmesi için başvurulabilecek bir mevzuat mevcut olacaktır. Anılan anlaşmayla, ikili transit yolcu ve eşya taşımaları için kolaylıklar getirilmektedir. Geçiş ücretleri; dönüş yükü ve üçüncü ülke taşımaları; hangi tür eşya taşımalarının izin belgesinden muaf tutulacağı; taşıt personeli ve taşımacıların uyacağı kurallar; taşıma faaliyetlerinden doğan ödemelerin ne şekilde yapılacağı; yolcu ve eşya taşımacılığına ilişkin gümrük ve diğer formalitelerin kolaylaştırılması; eşya taşımacılığında teminat konusu; yolcular, bagaj ve eşya için yaptırılacak sigorta; karma komisyonun kurulması ve görevleri gibi konular kapsamlı şekilde düzenlenmiştir.

Yüzyıllardır süregelen ticaret geleneğiyle, her türlü ürünü dünyanın her yerine pazarlayabilecek yetenekte olan Hollandalılar, reeksport ticarette uzmanlaşmışlardır. Hollanda üzerinden yapılan reeksport ticaret, ihracatın yüzde 40'ını oluşturur ki, bu oran, Hollanda'nın küçük olan iç pazarından çok Batı Avrupa ve hatta dünyanın diğer bölgelerindeki pazarlar için giriş kapısı niteliğinde olduğunun bir göstergesidir.

Denizdeki stratejik konumu, küçüklüğü ve ticaret ülkesi olma geleneği, ülkenin uluslararası yönelimli açık bir ekonomiye sahip olmasında rol oynamıştır. Bu ekonomi, mükemmel donanımlı ticaret ve dağıtım ağının yanı sıra, gelişmiş bir sanayi ve dinamik bir hizmetler sektörüne dayanmaktadır. Hollanda gayri safî millî hâsılasının yüzde 50'sinden fazlasını ticaretten sağlamaktadır. Hollanda ile ticaretin geliştirilmesinin ve Hollanda üzerinden diğer pazarlara ulaşmanın önemi açıkça görülmektedir.

Türkiye'nin dış ticaretinde her zaman önemli bir yeri olan Hollanda için, Türkiye aynı önemde değildir. Hollanda'nın 975 milyar guldenlik büyük ticaret hacmi içinde Türkiye'nin payı sadece yüzde 0.67'dir; bu, çok küçük bir orandır.

Türkiye ile Hollanda arasında imzalanan Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının onaylanarak yürürlüğe girmesinin, karayolu taşımacılığımıza olumlu katkılarının olacağı düşüncesindeyiz. Bu nedenle, bu anlaşmaya olumlu oy kullanacağımızı bildirir, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlarım. (CHP Sıralarından alkışlar)