Organize sanayi bölgeleri kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı, bursa milletvekili mehmet altan karapaşaoğlu'nun; organize sanayi bölgeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi, milliyetçi hareket partisi grup başkanvekili ve izmir milletvekili oktay vural ile izmir milletvekili şenol bal'ın; 4562 sayılı organize sanayi bölgeleri kanununa bir geçici madde eklenmesine dair kanun teklifi, izmir milletvekili ahmet ersin ve 18 milletvekilinin; 4562 sayılı organize sanayi bölgeleri kanununa bir geçici madde eklenmesi hakkında kanun teklifi (s.s: 222)

SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ HASAN ANĞI (Konya) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 222 sıra sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı ve kanun tekliflerinin görüşülmesinde tümü üzerinde Komisyon adına söz aldım, heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bilindiği gibi, ülkemizde 1960’lı yıllarda başlayan planlı kalkınma döneminde sanayinin lokomotif sektör olduğunun ortaya çıkması sonucunda ekonomik dengenin kurulması, ekonomik ve toplumsal kalkınmanın birlikte gerçekleştirilmesi, belli bir hızla büyüme ve sanayileşmeye önem verilmesi amacıyla uzun vadeli hedefler belirlenmiştir.

İlk olarak 1962 yılında Bursa Organize Sanayi Bölgesinin kurulmasıyla başlayan OSB uygulamalarına ilişkin iş ve işlemler uzun yıllar boyunca Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Fonlar Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülmüştür. 2000 yılında çıkarılan 4562 sayılı OSB Kanunu devreye girene kadar bu Kanun’dakine benzer maddeler içeren adı geçen yönetmelik çerçevesinde yaklaşık otuz sekiz yıllık bir uygulama gerçekleştirilerek OSB’ler yaygınlaştırılmıştır. 2000 yılında çıkarılabilen OSB Kanunu ile OSB’lerin kuruluş ve işleyiş sürecinde yasal bir statü oluşturulabilmiş, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu 12/4/2000 tarih ve 24025 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun’un yayımıyla birlikte, hukuksal çerçevesi belirlenen OSB’ler ve meydana gelen uygulama aksaklıkları bu dönemde önemli ölçüde ele alınarak gereken kurumsallaşmayı sağlamak adına kanun ve yönetmelikte yeni düzenlemelere gidilmektedir. Kanun’un yayımlandığı tarihten günümüze kadar geçen sürede, gerek OSB tüzel kişiliklerinin ve OSB üst kuruluşunun gerekse sivil toplum kuruluşlarının ve OSB içinde yer alan müteşebbislerin talep ve sorunlarının değerlendirilmesi sonucu, Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve bir kısım milletvekili arkadaşlarımızca da teklif gelmiştir. Bu kapsamda, OSB Kanunu’nda OSB’lerin vizyonunu zenginleştirecek nitelikte yeni düzenlemeler yapılmıştır.

Getirilen yenilikleri ana hatlarıyla özetlersek: Planlı sanayileşmenin gereği olarak, organize sanayi bölgelerinde imalat sanayi türleri için özel yer seçimi yapılmasına rağmen, sanayinin diğer kolları olan enerji ve maden işleme tesislerinin bölge dışında kalması, söz konusu tesislerin gelişigüzel yerlerde kurulmalarına, kentleşmenin olumsuz yönde etkilenmesine, tarım alanlarının tahrip edilmesine, çevrenin kirlenmesine, doğal ve kültürel tarihî varlıkların zarar görmesine sebep olmaktadır. Bunu önlemek için “imalat sanayisi” yerine “sanayi” kavramı getirilmiştir.

Planlı bir şekilde yürütülen, OSB’lerde faaliyet gösteren firmaların ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ticaret, sağlık, eğitim ve lojistik faaliyetlerinin birlikte planlanması gerekmektedir. Mevcut yasal düzenlemeyle bu faaliyetler OSB tüzel kişiliklerinin kısıtlı imkânlarıyla karşılanmaya çalışılmaktadır.

Ayrıca, sanayinin ihtiyacı ve ayrılmaz bir parçası olarak görülen sağlık, eğitim ve ticaret alanındaki özel sektör girişimlerine de imkân vermek amacıyla, OSB’lerde ticaret, sağlık, eğitim, küçük imalat ve tamirat ile lojistik tesisler için, OSB brüt alanının yüzde 10’unu geçmemek üzere yer ayrılması imkânı getirilmiştir. Bu sayede, OSB içinde faaliyet gösteren işletmelerin nitelikli eleman ihtiyacı daha kolay ve istenilen miktarlarda temin edilebilecek, çalışanların sağlık kurumlarına intikal süresi kısalacak ve gerekli müdahale zamanında yapılabilecek, üretilen ürünlerin lojistik firmaları tarafından planlanan noktalara güvenli ve zamanında ulaştırılması sağlanması mümkün olabilecektir.

OSB’lerde enerji faaliyetlerinin düzenlenmesi amacıyla, 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kanunu’na “onaylı sınır” tanımı eklenerek, enerjinin daha ucuza temin edilmesi sağlanmış ve enerji faaliyetlerindeki OSB’lerin yetki ve sorumluluğu belirlenmiştir. Enerji faaliyetleri için düzenlenmiş olan onaylı sınır tanımı, bölgenin enerji dışında ihtiyacı olan su, kanalizasyon, doğal gaz, telekomünikasyon gibi teknik altyapı hizmetlerinin teminini de kapsayacak şekilde genişletilerek OSB Kanunu’na taşınmıştır.

Yer seçimi sonucu OSB sınırları içerisinde mülkiyet hakkı bulunan şahıslardan sanayi tesisi kuracak olanların katılımcı sıfatını kazanmalarına fırsat sağlanmıştır. Ayrıca “ihtisas OSB” tanımı yapılarak lojistik ihtisas OSB’lerinin de kurulmasına imkân sağlanmıştır. Kurulacak bu lojistik ihtisas OSB’leri ile dünyadaki benzer uygulamalara entegre olacağı düşünüldüğünde ekonomik gelişmelere büyük bir ivme kazandıracağı muhakkaktır.

Mevcut Kanun’da yer alan “mevzi imar planı” ifadesi 3194 sayılı İmar Kanunu’na bağlı olarak çıkartılan İmar Planı Yapılması ve Değişikliklerine Dair Yönetmelik’te geçen imar tanımından farklı olarak kullanılmaktadır. Bu itibarla OSB Kanunu’ndaki “mevzi” ifadesi kaldırılarak özel ve genel mevzuat arasındaki uyumsuzluk giderilmiştir.

OSB’lerden finans kuruluşlarının alacaklarını tahsil edememeleri durumunda lehlerine ipotek tesis edilmiş taşınmazların satışına iştirak etmeleri ve taşınmazları satın almaları ve bu taşınmazları kuruluş protokolünde öngörülen nitelikleri haiz gerçek veya tüzel kişilere satmalarına veya kiralamalarına imkân getirilmiştir. Dolayısıyla OSB içerisindeki yatırımcılarımızın kredibilitesinin yükseltilmesi hedeflenmiştir.

OSB’lerde mevcut sektör gruplarındaki bütünlüğün bozulmaması hedefi ile bölge içinde yer alan parsellerin üçüncü kişilere devrinde, tapu müdürlüklerince OSB tüzel kişiliklerinden uygunluk belgesi alınması, bunun için de tapuya şerh zorunluluğu getirilmiştir. Bu düzenleme ile OSB’lerimizi, örnek sanayi kenti modelini alarak planlamaktadır.

Tarım-sanayi entegrasyonunun geliştirilmesi hedefi çerçevesinde tarıma dayalı sanayinin geliştirilerek paketleme, muhafaza etme ve pazarlama yöntemleri konusunda gerekli teknik destek verilmesi, işleme sanayisinin rekabet edebilirliğini artırıcı nitelikte uygun ve kaliteli ham maddenin temini için besi, süt sığırcılığı, sera, çiçekçilik gibi adlar altında tanımlanan tarıma dayalı ihtisas OSB’lerinin kurulmasına yasal dayanak getirilmiştir.

Dolayısıyla, tarımsal ürünlerden daha yüksek katma değerli ürünler elde edebilmek suretiyle hem tüketicimize daha kaliteli ve yelpazesi geniş ürünler sunulmasına hem de tarım kesiminin refah seviyesinin yükseltilmesine önemli katkılar sağlayacaktır.

Değerli arkadaşlar, bahsettiğim hususlar bu değişiklik tasarısı ve teklifiyle önümüze gelmiş durumda. Ben, emeği geçen tüm arkadaşlarıma teşekkür ediyorum.

Geçmiş yıllarda bir yönetmelikle yürütülen, 2000 yılında çıkan yasayla da zemini oluşturulan bu bölgelerdeki hizmetlerin bugüne kadar gelişmeleri daha önce hızlıydı da şimdi mi yavaşladı? Gelişen dünya şartlarına göre bu imkânların ortaya konulmasında Bakanlığımızın ve Hükûmetimizin reel sektörün daha önde bu destekleri alması adına önemli düzenlemeler ortaya koyduğunu değişik yasalarda ve kurumların uygulamalarında görmekteyiz. Özellikle, benden önceki konuşmacı arkadaşlarımızın KOSGEB’le ilgili bugün dünyada yaşanan ekonomik krizin Türkiye’ye yansıma boyutunda çok daha farklı alanlarda bu destekleri hem esnafa hem küçük ve orta boy işletmelere sağlaması taleplerini zaten bu son dört beş yıldır uygulanan, özellikle son bir yıldır da ilk defa Türkiye Cumhuriyeti’nde esnafın KOSGEB’den faizsiz kredi desteği uygulamalarını görmekteyiz.

Bunun yanında, küçük sanayi siteleriyle ilgili düzenlemeler bir ayrı boyutta, organize sanayi bölgeleri bir ayrı boyutta. Sayın Bakanın Hükûmette olduğu o dönemde çıkan bu Yasa’da küçük sanayi sitelerinden OSB’lere dönüşümle ilgili bir düzenlemenin muhafaza edildiği bir durum var. OSB tanımı zaten kendi içinde bunu buluyor. İmalat sanayisi derken bugün artık sanayi tanımıyla biz bu tanımlamayı değiştiriyoruz ama küçük sanayi siteleri ise ayrı bir başlıkta. Türkiye’de bu geçiş döneminde bugüne kadar büyük hizmetler vermiş hem küçük sanayi sitelerimizin ve artık organize sanayi bölgelerinde de kırk yılı aşkın bir tecrübeyi yaşayan bir ülkede bugüne kadarki bu emekler boşa gitmemiş, bundan sonra da artarak devam edecek. Dünyadaki reel sektörle ilgili, Türkiye’nin şu anda içinde bulunduğu şartları farklı bir şekilde değerlendirmek lazım. Amerika’da finansal sektör krizinin reel sektöre yansımalarını mutlak manada Türkiye’de de aynı şiddetle yaşayacağız gibi bir endişe ile bugünden piyasayı endişeye sevk edecek veya tüketimi kısacak bir bağlamda konuşmanın kimseye fayda getirmeyeceği ortada. Şu Mecliste dönem dönem, özelikle Cumhuriyet Halk Partisinden söz alan arkadaşların farklı konularda hep kriz söylemleri burada çobanın hikâyesini akla getiriyor açıkçası. Buna fırsat vermeden, el birliği ile… Türkiye'nin geçmişteki tecrübeleri ile özellikle 2000 ve 2001’deki yaşadığı finansal krizin Türkiye’yi almaya mecbur kıldığı tedbirlerden dolayı finansal sektörde şu anda bir sağlamlık var. Dolayısıyla, bunu, reel sektörde de en az etkiyle bu krizi atlatacağımız bir süreci yönetmek varken, gelmeyen bir krizi varmışçasına sunmak da çok doğru bir yaklaşım değildir diye düşünüyorum.

Tasarının, tekrar, ülkemiz için, sanayicilerimiz için ve OSB yönetimleri için hayırlar getirmesini diliyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)