Tütün mamullerinin zararlarının önlenmesine dair kanunda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi (s. sayısı: 55)

DTP GRUBU ADINA HASİP KAPLAN (Şırnak)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de sözlerimin başında, biraz önce Diyarbakır’da meydana gelen acı olay nedeniyle yaşamını yitiren yurttaşlarımıza rahmet, yaralılara acil şifalar dilerken şu gerçeğin altını çizmek istiyorum: Hiçbir zaman, hiçbir yerde, şiddet, nereden gelirse gelsin, bu ülkede hiçbir sorunun çözüm adresi olmayacaktır. Bu sorunların, bütün sorunların -kime yönelirse yönelsin- çözüm adresinin bu yüce Meclis olduğu dikkate alınarak, bu yüce Mecliste, bizler doğrular etrafında kenetlendiğimiz takdirde, birlik olduğumuz takdirde, birlikte tavır koyduğumuz takdirde, birlikte yürüdüğümüz takdirde, hep beraber bu sorunların üstesinden gelebiliriz. Olayları şu veya bu yana çekmeden, bu acı olaylara aynı gözle bakarak, birlikte durarak, birlikte üzerine giderek ancak bu ülkede, bu Meclis, en asli görevini, birinci görevini yerine getirebilir. Daha büyük acıları yaşamamak için bu tür olaylardan büyük dersler çıkarıp, artık, birlikte diyaloğa, uzlaşmaya, kenetlenmeye doğru gecikmeden yol almamız gerektiğinin altını çizmek istiyorum. Bu tarihî sorumluluğu, bu tarihî görevi, 23’üncü Dönem milletvekillerinin, halkın en büyük temsilini sağlayan bu yüce Meclisin yerine getireceğine inanıyorum. Bugün, burada, bu acı olay nedeniyle bunları söylerken -henüz ne olduğu, nereden olduğu, kime olduğu hiç önemli değil, hepsi insanlarımız- insanlarımıza yönelen eylemler karşısında birbirimizi daha iyi anlamaya, birbirimizi daha iyi dinlemeye, birlikte olmaya daha çok ihtiyacımız olduğu günleri yaşıyoruz ve bu Meclisin artık buna gerçekten kararlı bir tavır koyması gerekiyor. Liderlerimiz, gruplarımız, hepsi bu konularda, mutlaka birlikte, artık daha etkili nasıl olabilirizin, nasıl yapabilirizin formülünü bulmak zorundadır diye düşünüyorum.

Nasıl ki, zaman zaman Meclise gelen yasa tasarılarında, parti programlarımız farklı olsa da, görüşlerimiz farklı olsa da, bu ülkede doğrular birdir. Zararlı olan bir mamulle ilgili bir yasa tasarısını görüşürken elbette ki bütün maddeleri bütünüyle içimize sinmedi. Belki uygulamada yarın bunun aksaklıkları görülür, yine birlikte bu konuları konuşur, yanlış varsa düzeltiriz. Evet, kaygılar var. AK Parti Hükûmeti bu tasarıyı getirse de 11’inci maddenin yürürlük zamanı konusunda kafada tereddütler var. Farz edelim ki bu yasa bugün çıkıyor zaten Meclisten ve iki gün sonra, Cumhurbaşkanından onaylanmış olarak geldiği zaman, köy kahvelerinde, mezralarda, en küçük birimlerdeki yerlerde, birçok yerde bunun uygulama sorunları toplumda bir karmaşa yaratacaktır. Bu karmaşanın önlenmesinin, elbette ki, TRT’ye yükümlenen o altmış dakika, tütün mamulleri ve zararlarıyla ilgili mücadelenin eğitim programları, eğitim seminerleri, eğitim görüşleriyle ilgili Sağlık Bakanlığının, İçişleri Bakanlığının, ilgili bakanlıkların, bu mamulleri üretenlerin hepsinin ve toplumun tamamının bireyin ve toplumun sağlığını düşünerek, bütün bu görüşler doğrultusunda, belli bir zamana ihtiyacı olduğunu, belli bir eğitime ihtiyacı olduğunu, belli bir yönlendirmeye ihtiyacı olduğunu da gösteriyor. Yani, neden bu ihtiyaç gösterimi? Çünkü, yasada, gelen tasarıyla yasalaşan biçimi arasında yasak alanları kapsamında bir genişleme oldu. Her ne kadar, e-sigara bu kapsam içine dâhil edilmemişse ki, bu bir eksikliktir, inanıyorum ki, bu yakın zamanda fark edilecek, bu e-sigaranın zararlarının tütünden daha fazla olduğu kamuoyunda anlaşılacaktır ve bunun da önlemi alınacaktır, bu da kapsama dâhil edilecektir. Ama, kaygımız şurada: Bunu şüphesiz bütün gruplar, AK Parti Grubu da mutlaka önergeleriyle ki, gelen önergelerden de anlaşılıyor… Bazı yerlerde yürürlük alanları konusunda bir zamana ihtiyaç var zorunlu olarak. Nedir bu zaman? Diyorsunuz ki, bilmem, şu şu lokantalarda veya şu şu iş yerlerinde sigara içme özel birimleri yapılır. İşte, akıl hastaneleri, yaşlılık evleri denildi, bilmem farklı yerler bu yasada geçen. Tabii ki, yarın bu yasayı yürürlüğe koyarsanız, o iş yeri sahiplerine de zaman tanımamış olursunuz. Nasıl yapacak bu ayrı bölmeyi, özel bir bölmeyi? Bir restoranda, bir otelde ayrı, özel bir bölmenin eklenmesi, öyle iki dakikalık, iki saatlik bir iş değil, bir mühendislik olayıdır, bir yapılabilirlik, bir zaman olayıdır elbette ki. Tabii ki bu açıdan 11’inci madde, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer, şeklinde gelse de aslında, bu tasarının içindeki maddelerin değişikliği ile bir zaman ihtiyacının doğduğunu gösteriyor bu tür yerler için. Bunu da makul bir şekilde aşmak gerekir diye düşünüyoruz.

Gerçekten, yönetmelikler konusu da bir zaman konusudur. Bir kanunu çıkardığımız zaman, bunun ince detaylarının uygulanması yönetmeliklerden geçer. Bu yönetmeliklerin hazırlanması, yine, yasanın uygulama ve uygulama sorunlarıyla ilgilidir. Uygulama sorunlarını iyi gözetmeden, bu çıkarılacak yönetmelikleri sadece kolluk güçlerine havale etmek veya bunu belediyelerde zabıtaya havale etmek veya bulunulan iş yerlerine havale etmenin de tek başına yeterli olmadığını, bunun da belli bir düzen içinde hazırlanması için bir zaman ihtiyacı olduğu görülebilir.

Bu baptan olarak, bazı maddelerle ilgili yürürlük zamanı için bir zaman tanınabilir, ama bu yasa, mademki bu Mecliste, Meclisimizde bütün grupların tamamının onayını bulmuştur, kabul görmüştür, bu yasa, kanımca, yayınlandığı tarihte, o özellikli olan yerler ayrık tutularak, onlarla ilgili belli bir zaman dilimi tanınarak anında yürürlüğe girmelidir. Anında yürürlüğe girmelidir ki bu yasanın çıktığı fark edilsin, zamana yayılan bir durumda bunun da etkisiz kalması söz konusu olabilir diye düşünüyoruz.

Burada, temel sıkıntı olarak grubumuzun sunduğu önergelerde sık sık dikkatini çektiği bir konu var. Birincisi, bu, televizyon, görsel yayın konusunda, filmler, müzikler, diziler konusunda, bu konuda gerçekten hassas bir uygulama, bir kontrol sistemi getirmediğimiz zaman, sanatta ve kültürde özgürlükler alanına müdahale eder gibi bir yaklaşım içine girilmesi de bir sıkıntı yaratacaktır. Bu sıkıntıyı aşmanın da bir yönü, icranın, Hükûmetin, uygulamadaki göstereceği, bizim itiraz ve önerilerimizi dikkate alarak uygulamada bu mahzurları giderecek bir yaklaşım tarzı içine girmesinde yarar vardır.

Yine, özellikle öngörülmeyen birtakım sıkıntılar var, bunu, bu zaman dilimi içinde hepsini anlatmak mümkün değil. El koyma, müsadere konusunda, arkadaşlarımız dile getirdiler, grubumuz adına da bunu ifade ettik, bunun para yönü büyüktür. Örneğin, trophy’ler düzenleniyor, spor turnuvaları düzenleniyor, birtakım logolar, tütün mamulleri üreten firmaların farklı farklı alanlarda logolarını görürsünüz, yani bunların, bir kaymakamlığın, bir belediyenin bunları müsadere etmesi, bu büyük paralar, büyük transport, uluslararası şirketlerin hukukuyla aykırı uygulamalara gidildiği zaman, bir taraftan bu, kaş yapayım derken göz çıkartılır uygulamasına da dönüşebilir. Bu konuda da uygulama konusunda bir hassasiyetin geliştirilmesi gerektiğini düşünüyoruz, çünkü büyük paralar, haksız rekabetlerin odağı olan durumlarda, haklı yasalar, haksız bir şekilde de kötüye kullanılabilir diye düşünüyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)