Temel ceza kanunlarına uyum amacıyla çeşitli kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.: 56)

HASİP KAPLAN (Şırnak)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; cep telefonlarına istenmeyen reklamların gelmesi öyle telekomünikasyonun işi değil. Anayasa’da, çok açık olarak 172’nci madde, devlet tüketiciyi koruyucu önlemleri alır diyor. Tüketiciler Yasası’nın 1’inci maddesinde de, ekonomik haklarını korur diyor; çok açık. Bu, zaten, uzun mücadeleler sonucu verilmiş ve Türkiye’deki tüketici dernekleri de bu konuda firmaların cep telefonlarına istenmeyen reklam ve tanıtım mesajı göndermesinin tüketici haklarına aykırı olduğunu belirlemişler; kamuoyuna da bunu açıklamışlar.

İstem dışı gelen cep mesajları konusunda da çok şikâyet aldıklarını söylüyorlar. Biz de şikâyetçiyiz, biz de alıyoruz. O hâlde, henüz bu konuda bir önlem, bir müeyyide alınmamış. Ulaştırma Bakanlığına topu atarsanız, derseniz ki, bu Ulaştırma’nın işidir, servis sağlayıcılarıyla Ulaştırma Bakanlığı arasındaki sözleşmeyi bilmiyoruz. Topu Sanayi Bakanlığına atarsanız, servislerle Sanayi Bakanlığında ne tür bir sınai haklar sözleşmesi yapıldı? Onu da atarsanız, bu konuda hiçbir önlem alamazsınız. Çünkü, burada bakıyorsunuz, bu servis sağlayıcılarının reklamları sadece firmaların “Ucuzluk başladı gel, ucuz gömlek al” reklamları değil. İnternet’ten de, servislerden de geliyor. Giriyorsunuz, bilgisayarınızda yasakladığınız programlar olabiliyor, mümkündür İnternet’te, evde bu sistemi kurabiliyorsunuz ama 20 milyon cep telefonu ve bu 20 milyon cep telefonunun ilköğretim çağındaki çocukların, lise talebelerinin, 18 yaşından küçük olanların cebinde olduğu zaman nasıl kontrol edeceksiniz? Cep telefonlarında artık şey devrini yaşıyoruz; İnternet, fotoğraf, video oynatıcılar… Bunlar şey noktasında artık, günlük kullanılıyor ve çocuklar özellikle bu alanda çok meraklı.

Peki, istemediğiniz, cep telefonunuza gelen reklamları nasıl keseceksiniz? Çok basit. Size bir firma göndermek istiyorsa sizinle sözleşme imzalar “gönderilmesini istiyor musunuz” diye, alır imzanızı gönderir size, siz de itiraz etmezsiniz. O zaman denetlersiniz.

Diğer boyutu da, yurt dışındasınız, size reklam geliyor bol miktarda. Kapıkule’den sonra da size yazılıyor. Direkt üstünüze para yazılıyor, faturanıza para ekleniyor. Ekonomik olarak zarar görüyorsunuz. Faturanıza eklenen bu reklamların bir de yüzde 58’ini de vergisini ödüyorsunuz, zamlı olarak ödüyorsunuz.

Şimdi, tüketici haklarını koruyacaksanız… Bu servis sağlayıcılarıyla bir firma görüşmeden 1 milyon kişinin, 2 milyon kişinin cep telefonunu alabilir mi? 2 milyon telefonu nasıl sağlayabilir bir basit konfeksiyon dükkânı veya gıda marketi? Ancak gider o SMS, GSM operatörlerine der ki “bana şunları ver” ve onu bilgisayara yükler, bir tıkla da herkese gönderir. Gönderirken de televizyona reklam parası ödemez, gazeteye de reklam parası ödemez. Sizi de bolca rahatsız eder. Şimdi, bu ciddi bir sorundur. E, bunu gidermek için hiçbir şey yapılamazsa, belki bizim önergemizde istediğimiz cezalar caydırıcı olsun diye ağır olabilir ama arkadaşlarımız şunu diyebilir: Hapis cezası olmasın da 5 bin lira para cezası olsun. Onu anlarım ama Telekomünikasyona havale ederseniz başka bahara havale etmiş olursunuz. Bunu gerçekten havale etmiş olursunuz 30 Şubat tarihine, bir daha bu yasa çıkmaz.

Burada bizim söylemek istediğimiz hepimizin çıkarına bir durum. Nedir çıkarımıza olan durum? Tüketici derneklerinin de söylediği, kitlesel reklamlar yerine teknolojiyi kullanan firmaların, sizin özgür iradenizin dışında elini sizin cebinize koymaması, sizi rahatsız etmesinin önlenmesidir. Bu, hepinizin sağlığı için de iyidir, sizin çocuklarınız için de iyidir, aileniz için de iyidir. O zaman bu önergeyi… Yani, bu 509’uncu maddeye bir fıkra eklenecek. Bugün burada, bu akşam, makul olan bir ölçüde, sadece para cezası olarak getirsek, bu topluma, halka hizmet etsek, 20 milyon tüketiciye bir hizmet etsek olmaz mı? Olabilir, ama kaçınıyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)