Sınır ticareti konusunda

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI HAYATİ YAZICI (İstanbul)Değerli Başkan, değerli milletvekilleri; evet, sınır ticareti ticaretimizin bir parçası ama takdir edersiniz ki Türkiye'nin bütün kara hudut kapılarında, kara sınırlarında sınır ticaretinin yapılmasına imkân vermek çok doğru bir davranış değildir. İşte bu sebepledir ki Hükûmetimiz 2003 yılında 5408 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla on iki ilimizde sınır ticareti yapılmasını öngörmüş ve daha sonra mücavir yedi ilimiz -ki bunlar Erzurum, Muş, Bitlis, Siirt, Batman, Diyarbakır ve Adıyaman illerini kapsamakta- bu alanları da kapsamına almak suretiyle genişletilmiştir.

Değerli milletvekilleri, uygulamada, hâlihazırda, fiilen sadece İran ile Van-Kapıköy, Hakkâri-Esendere ve Ağrı-Sarısu’da kurulu sınır ticaret merkezleri üzerinden sınır ticareti yapılmaktadır. Bu adı geçen sınır illerimizde yerleşik esnaf ve tacire, sınır ticaret merkezlerinde mağaza kiralama, ayrıca ithal edilen malı satın almak suretiyle uygulamadan yararlanma imkânı sağlanmaktadır ve gene bu bölgelerde, serbest ticaret bölgelerimizde ticareti yapılacak ürünlerin neler olacağına ilişkin belirlemeler yani kota uygulamaları -gene bilginiz dâhilinde olmalı- Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Tarım Bakanlığının çalışmalarıyla belirlenmektedir. İşte, bu çerçevede yapılan çalışmalarda tahsis edilen başlıca tarım ürünleri -çok ilginç, herhâlde yöresel yetiştirmeye, ürün türüne bağlı olarak- tarım ürünleri olarak: İşte, armut, ayva, havuç, hurma, karpuz, kavun, kiraz, kivi, mandalina, nar, portakal, şeftali, bezelye, buğday, domates, ıspanak, lahana, marul, mercimek, nohut, kuru soğan ve yeşilbiber, başlıca tarım ürünleri kota kapsamında. Sanayi ürünlerinde ise inşaat alçısı, boya, çimento, çivi, demir, deterjan, gübre, jeneratör, hasır izolasyon maddesi, kereste, sabun, su depoları, vernik, taş kömürü ve yün satışı yapılmaktadır.

Bu çerçevede sürdürülen ve demin de ifade ettiğim fiilî uygulama dikkate alındığında, 2008 yılında tahsis edilen 120 üründen sadece 9 ürünün ithalatı gerçekleşmiştir. Bu ürünler: Karpuz, kivi, darı, hurma, sanayi tuzu, pekmez, nar, patlıcan ve su deposu.

Değerli milletvekilleri, elbette ki amacımız, sınır ticaretinde bulunan illerimizin, yerleşik merkezlerimizde yer alan vatandaşlarımızın sosyal ve ekonomik hayat standartlarını yükseltmek hedeflerimiz arasındadır. Ama, bununla paralel olarak -yine takdir edeceksiniz ki- kaçakçılık da önemli sorunlardan birisidir. Elbette ki biz sınır ticaret merkezlerini bir taraftan oluşturacağız ama kontrollü bir şekilde bunu gerçekleştireceğiz çünkü vergisini ödeyerek bu ülkeye katma değer sağlayan vatandaşımız karşısında haksız kazanımların da önüne geçmek yönetici olarak bizim görevimiz.

Bu çerçevede, Ardahan’ı da değerlendirme kapsamımıza aldığımızı beyan ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)