İstanbul Milletvekili Nurettin Alan ve Tokat Milletvekili Mustafa Arslan ile 106 Milletvekilinin Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3737)

İDRİS ŞAHİN (Ankara)Teşekkür ediyorum Başkanım.

Şimdi, arkadaşlarımızın yapmış olduğu tespitte, 14'üncü maddesinde "...genetik inceleme sonucunda elde edilen bilgilerin kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilip kesinleşmesi hâllerinde verilerinin derhâl yok edilmesi öngörülmektedir." diyor. Buna karşılık, bu 15'inci maddede bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerindeki arama, kopyalama ve el koyma tedbiriyle elde edilen dijital veriler bakımından karar türleri arasında hiçbir ayrım yapılmaksızın kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren on beş yıllık genel saklama süresi getirilmektedir. Bu 2 madde arasındaki farkın nedeni nedir? Bu yaklaşım kabul edilebilir değildir. KYOK, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı gibi kişinin mahkûmiyetle sonuçlanmayan dosyalarında özel hayatına ve kişisel verilerine ilişkin çok geniş dijital verilerin uzun yıllar saklanması ölçülülük ilkesiyle bağdaşmaz. Genetik veri bakımından kabul edilen derhâl imha güvencesinin dijital veriler bakımından tamamen dışlanması, teklifin kendi içerisinde tutarsız olduğu izlenimi yaratmaktadır diyorum. Bu konudaki söyleyeceğiniz söz nedir? 14'te derhâl imha ediyoruz, 15'te niçin on beş yıl süreyle saklıyoruz? Buradaki temel gerekçenizi bilmek isteriz.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSELEvet, buyurun.

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMENSayın Başkanım, bir önceki maddede, maddenin mevcut kurgusunda takipsizlikten itibaren bir süre konuldu ve derhâl orada, mahkûmiyet kararından itibaren de yirmi yıllık bir süre... Burada, tabii, bilgisayar kütüklerinde, bilgisayarlarda el konulan veriler bakımından elde edilen delillerin çok olması, birçok şirketin, paravan şirketin vergi kaçırması ya da suçta kullanılması gibi birçok ihtimale binaen burada on beş yıllık süreyi tüm kararlardan sonra... Çünkü takipsizlikten sonra kanun yararına bozma olağanüstü kanun yolu var. Dolayısıyla bu kararların kesinleşmesinden itibaren on beş yıl tutmanın delil saklanması bakımından ihtiyaç olduğunu değerlendiriyoruz.

Tabii ki takdir heyetin.

NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak)Dünya örneklerinde ne kadar?

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMENOn beş yıl.

İDRİS ŞAHİN (Ankara)Ama birinde derhâl siliyorsunuz, 14'te derhâl siliniyor, diğerinde on beş yıl süreyle. Aşağı yukarı aynı şeyler.

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMENDoğrudur. Delillerin geniş bir yelpazede olması nedeniyle hani burada bir hak kaybı... Olağanüstü kanun yolları kullanıldığında ileriki tarihlerde, herhangi bir delil kaybolmaması bakımından böyle bir tercih yapıldı Başkanım.

İDRİS ŞAHİN (Ankara)Ama arkadaşlar, on beş yıl süreyle vatandaşın bilgisayarlarına el koyup da hiçbir işlem yapmaksızın... "Takipsizlik var." diyorsunuz, "Karar kesinleşti." diyorsunuz; bunlar kesinleştikten sonra adamın malını niye on beş yıl süreyle uhdenizde tutacaksınız?

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMENBaşkanım, ama her zaman silinme talep edebilecek.

İDRİS ŞAHİN (Ankara)"Takipsizlik var." diyorsunuz, "Karar kesinleşti." diyorsunuz; bunlar kesinleştikten sonra adamın malını niye on beş yıl süreyle uhdenizde tutacaksınız?

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMENDelil efendim; malını tutmuyoruz, delilleri tutuyoruz.

İDRİS ŞAHİN (Ankara)Yani çok anlamlı gelmiyor bana.

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMENŞey bakımından her zaman silme yetkisi de verildi, Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçelerinden biri buydu. Her zaman silinmesini talep edebilir. Mahkeme ihtiyaç görmezse o delile ya da oradaki verilere, her zaman silinmesi yönünde de karar verilecek.

NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak)Ama orada da hâkim "Lazım olabilir, yeni bir şey gelebilir, yeni veri çıkabilir." deyip son gününe kadar sonuçta o delili tutabilir.

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMENEfendim, suçla alakası olmayan bir veriyse siler mahkemeler.

İDRİS ŞAHİN (Ankara)Mehmet Bey, Nurettin Bey, bu konuda da şöyle bir soru işareti alın da Genel Kurula kadar; yani biraz orantısız bir saklama süresi gibi geliyor bana. Bunu değerlendirirseniz uygun olur.