2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2016 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesabı 5'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI JÜLİDE SARIEROĞLU (Ankara)Sırasıyla Sayın Özdemir’in sorusundan başlamak istiyorum ne eğitimde ne istihdamda olanlarla alakalı olarak. Şu anda tam da üzerinde en çok çalıştığımız konulardan birisi bu, tüm dünya ülkelerinin de üzerinde kafa yorduğu konulardan birisi. OECD geneli de 15-29 yaş olarak gruplandırdığımız genç kesimin şu anda ortalama NEET seviyesi yüzde 14,8. Ülkemizle ilgili verdiğiniz seviye 2005 yılına ait bir oran, yüzde 43,6. Allah’a çok şükür ki hayata geçirdiğimiz politikalarımızla şu anda bu oranı yüzde 28,2’ye düşürmüş durumdayız.

Kadınlarda bu şu anda bu oranı yüzde 28,2’ye düşürmüş durumdayız. Kadınlarda bu oran birazcık daha yüksek, belirttiğiniz gibi. Önümüzdeki dönemde ortaya koyacağımız bir Gençlik İstihdam Planı’mız var. Bakanlığa geldikten sonra sosyal paydaşlarımızla yaptığımız ortak akıl toplantılarında bu planın revizyonuna ilişkin adımlarımızı attık. Aktifleştirme programlarımızı devreye sokacağız. İŞKUR’umuzun da bundan sonra gençlere daha çok hizmet verecek bir vizyona gelecek şekilde faaliyet alanlarının yenilenmesiyle ilgili konuşmamda da noktaları ifade etmiştim. Özellikle Sayın Cumhurbaşkanımızın bu hafta açıkladığı istihdam seferberliği kapsamında devreye soktuğumuz işbaşı eğitim programlarımız, geleceğin meslekleriyle ilgili ve daha çok gençlerimizin ilgi göstereceği programlar, diğer taraftan iş hayatına girdikten sonra işte yeşil pasaport gibi, yetim aylığı gibi kesintilerin birazcık bu istihdama girişte engel olduğuyla ilgili tespitlerimiz olmuştu. Bunları yeni istihdam paketimizde devreye soktuk. İnşallah uygulayacağımız aktifleştirme programlarımızla, mesleki eğitim tabii ki bu anlamda çok önemli. Okul-özel sektör iş birliğini, üniversite-sanayi iş birliğini geliştirecek programlarımızla birlikte bu oranlarda daha da geriye gidişi sağlayacağımıza inanıyoruz. Bununla ilgili hedeflerimizi ortaya koyduk.

Kadın istihdamı konusu on beş yılda gerçekleştirdiğimiz politikalarla en büyük başarı hikâyemizin ortaya konduğu alanlardan biri. Bununla ilgili şu anda geldiğimiz seviyelere yine konuşmamda değinmiştim: Toplam son on sene içerisinde 7,5 milyonluk bir istihdamımız var, bunun 3 milyonunu kadınlar oluşturuyor. Şu anda yüzde 34 oranını geçen bir iş gücüne katılım oranına sahibiz. Özellikle biz kadınların iş gücüne katılım oranlarında bu kadar artış yaşanmasından dolayı -1 puanı aşan- çok büyük memnuniyet duyuyoruz. Bu alanla ilgili kadın güçlü olursa Türkiye'nin güçlü olacağına inanıyoruz, kalkınmanın da temel unsurunun içinden geçtiğimiz dönemde kadınlar ve gençlerin sinerjisine bağlı olarak güçlü bir unsur olduğuna inanıyoruz, politikalarımızı bu temelde belirliyoruz.

Yine göreve geldikten sonra, Sayın Cumhurbaşkanımızın Başbakanlığı döneminde kadın istihdamının geliştirilmesiyle ilgili bir eylem planımız vardı. Kadın İstihdamı İzleme Kurulumuz var. Bu kurulun hemen aktif şekilde çalışmasıyla ilgili olarak adımlarımızı attık, ilgili bütün sivil toplum örgütlerimiz, akademisyenlerimiz, paydaşlarımızla toplantılarımızı gerçekleştirdik ve bu Başbakanlık genelgemizin revizyonuyla ilgili çalışmalarımızı başlattık.

Diğer taraftan, çok uzun süredir, on yıldır uygulanan çok ciddi teşviklerimiz var. Bunları tek tek sayabilirim ama sayarsam diğer konulara giremem. Mesleki yeterlilik belgesi olan kadınlarımızın kırk sekiz ay süreyle, diğer taraftan mesleki eğitim almış kadınlarımızın Türkiye İş Kurumunda yaptığımız faaliyetleri, işbaşı eğitim programları ve mesleki eğitim kurslarımız -Şenal Hanım’ın da sorusuna cevaptır genç ve kadınlarla alakalı- bunların hepsi istihdam garantili olarak düzenlenen kurslardır. Minimum yüzde 50 istihdam garantisi isteyerek biz bu kurslarımızı düzenliyoruz ve bu kurslardan da ciddi şekilde olumlu sonuçlar elde ettiğimizi ifade etmem lazım. Bunların da rakamlara yansıması net. Bizim, İŞKUR tarafından özellikle gerçekleştirdiğimiz faaliyetlere kadınlarımızın ilgi ve alakasının çok yüksek olduğunu ifade etmem gerekiyor. Mesleki eğitim kurslarımızdan son on iki yıldır 753 bin kadın faydalanmış, toplamda 1 milyon 405 bin; yarısı kadınlardan oluşuyor. Yine, işbaşı eğitim programlarımızdan faydalanan kadın sayımız 408 bin; yine, toplamın yarısına, yüzde 50’ye denk gelen bir biçimde. Şimdi, bu oranlarımızı daha da artırmak için, yine, Cumhurbaşkanımızın açıklamış olduğu istihdam seferberliği programımızda, işbaşı eğitim programlarımıza ve mesleki eğitim kurslarımıza giden 2-5 yaş arası çocuk bakma yükümlülüğü olan kadınlarımıza ilk defa 400 TL’lik bir destek imkânı da, çocuk bakım desteği de vereceğiz. Bu oranlarla birlikte inşallah, bizim faaliyetlerimizden kadınların daha çok faydalanmış olacağını ve istihdama katılımlarının, iş gücü piyasasına girişlerle ilgili engellerin ortadan kalkacağını düşünüyoruz.

Güvenceli esnek çalışma modelleriyle ilgili paydaşlar arasında çok görüş farklılıkları var ama güvenceli esnek çalışma modellerini de, özellikle kadınlar ve gençlerle ilgili olarak, güçlü bir alternatif olarak, sosyal devletten bahsediyorsak, çalışmayla ilgili her alanı düzenlemek Bakanlık olarak sorumluluğumuzdaysa, bu alternatifi kurallı olarak, güçlü olarak kadınların ve gençlerin önüne bir tercih olarak sunma zorunluluğumuz var. Bundan sonrası, biz kuralları belirledikten sonra, bu uygulamaları ortaya koyduktan sonra tercihin kadınlara ve gençlere bağlı olduğunu düşünüyoruz. Bu anlamda da güvenceli esnek çalışma modelleri tüm dünyada uygulanan modellerdir; geçiş dönemlerinde geçici olarak, hayatlarındaki yaşanan süreçlerle bağlantılı olarak, dönemsel olarak tercih edilebilir. Bu dönemselliğe bağlı olarak emeklilik ve alacakları aylıklarla ilgili durumlar zaten sonuçlanır.

Diğer taraftan, çocuk işçiliği ve mevsimlik tarım işçileri sizin üzerinde durduğunuz bir konu oldu. Çocuk işçiliği konusu göreve geldiğimiz andan itibaren Türkiye'nin en önemli başarı hikâyelerinden birinin olduğu alanlardan biri.