Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van)Sayın Başkanım, değerli Komisyon üyeleri, Denizcilik İşletmemizin Genel Müdürü; hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Bugün, Türkiye Denizcilik İşletmeleri kesin hesaplarını görüştüğümüz toplantıda Müdürümüze, yönetimine, çalışanlarına başarılar diliyorum.

Şirketin tarihine baktığımızda, tabii, Mustafa Kemal Paşa'nın Millî Mücadele'yi başlatmak için Samsun'a gittiği Bandırma Vapuru Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresine ait idi. Bu denizcilik mirası deniz yolları ve Denizcilik Bankasından geçerek 1984 yılında Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü adını aldı yani Türkiye Denizcilik İşletmeleri yalnızca bir şirket değil, bu ülkenin denizcilik hafızasının bir taşıyıcısıdır. Bugün şirkette kamu payı yüzde 50'nin üzerinde olduğu için KİT dengesi içinde izleniyor, özelleştirme programında yer alıyor. Tekirdağ'daki Çeşme Limanı için kırk beş yıllık işletme hakkı devri yöntemiyle yürütülen ihale özelleştirmede kamu yararının, çalışanların haklarının, stratejik varlıkların korunmasının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi.

Şimdi, niye söz aldım? Türkiye'nin üç etrafı denizlerle çevrili ama denizden 1.700 metre yükseklikte bir deniz daha var. Onun adı yukarı deniz; yukarı deniz Van Gölü. Van Gölü'nde Türkiye Denizcilik İşletmelerinin işlettiği bir hat, bir liman veya bir marina bulunmuyor, TDİ'nin içerisinde bulunmuyor. Feribot işletmeciliğini Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları yürütüyor; limanları ise Ulaştırma Altyapı Genel Müdürlüğü düzenliyor ama bunu bir kopukluk olarak değil, bunu bir fırsat olarak görüyoruz çünkü Van Gölü işletmesi 1984'ten 1988'e kadar Denizcilik İşletmelerinin çatısı altında hizmet vermiş. Van Gölü ile TDİ'nin tarihî bir bağ olduğunu ve bu bağı yeniden kurmanın mümkün olacağını ifade etmek istiyorum.

Bizler Van Gölü'ne "göl" demiyoruz, biz ona "deniz" diyoruz. Yaklaşık 4 bin kilometrekarelik yüz ölçümüyle Van Gölü birçok ilin, hatta bazı ülkelerin yüz ölçümüne yakındır. Karşı kıyıyı görmediğiniz, dalgası, fırtınası olan bir suyun içindeyiz. Bu suda limanlar var, kuralları var. Van Gölü'nün Tatvan, Van, Reşadiye, Ahlat'ta yanaşma, bağlama yerleri bulunuyor. Bu alanları Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı Tatvan Liman Başkanlığı düzenliyor. Bu başkanlık bünyesinde açılan Gemiadamları Sınav Merkezi başta Van Gölü havzası olmak üzere bölgedeki denizcilere hizmet veriyor. Van Gölü'nde Sahil Güvenlik Grup Komutanlığı var. Biliyorsunuz, Sahil Güvenlik Grubu hep denizlerde olur ama Van Gölü'nde de sahil güvenlik birimimiz var. Turizmimiz var, Edremit'te marinada her gün yerli, yabancı ziyaretçiler için tekneler düzenleniyor, Edremit'te bir yat limanı da hizmete alınmıştır. Van'da Piri Reis Denizcilik Teknik Anadolu Lisesi kuruldu; içinde simülasyonları olan bir okuldan bahsediyoruz. Van'da Denizcilik Fakültesi binasının da temeli atıldı; inşallah, önümüzdeki yıl faaliyete geçecek. İnci kefali de dünyada yalnızca Van Gölü havzasında yaşayan endemik bir türdür. Bununla ilgili 15 bin kişi geçimini bu işten sağlıyor. Yıllık Türkiye'de iç sularda avlanan ortalama 33 bin ton balığın 10 bin tonu inci kefaldir yani Türkiye'deki iç su avcılığının yaklaşık yüzde 30'u Van Gölü'nden karşılanıyor. Üreme döneminde ise av yasağı için deniz polisleri inci kefalinin koruyor; göl polisleri değil, deniz polisleri. Tuşba'da Mollakasım Halk Plajı 2018 yılında Türkiye'de mavi bayrak almaya hak kazanmış, Türkiye'nin tek mavi bayraklı plajı olarak ziyaretçilerini ağırlıyor. Limanı, sahil güvenliği, marinası, balıkçısı, mavi bayraklı plajı, denizcilik lisesi ve fakültesi olan bir suya biz "göl" demiyoruz. Van artık sadece bir göl şehri değil, Türkiye'nin yükselen denizcilik merkezlerinden biridir.

Hâliyle Türkiye Denizcilik İşletmesinden de bu hususta 3 tane talebimiz var. Bir, denizcilik lisesi ve fakültesinde okuyacak gençlerimiz için Türkiye Denizcilik İşletmesinin gemi, liman ve tesislerinde staj ve uygulama ve istihdam imkânlarımızın sağlanmasını istiyoruz.

İki, Türkiye Denizcilik İşletmesi liman, marina ve iskele işletmeciliği birikiminin Devlet Demiryollarıyla ilgili kurumlarla iş birliği içerisinde Van Gölü'nde hizmete sunulması, balıkçılarımızın kullandığı barınak ve iskelelerin de bu çalışmalara dâhil edilmesini istiyoruz.

Üç, Van Gölü kıyılarının ve plajlarının korunması için atık kabul ve çevre yapısının güçlendirilmesi; bu konuda TDİ'nin liman ve iskele işletmecilik tecrübesini ilgili kurumlarla Van'da birleştirmesi.

Üç talebimizi anlattım, bunu direkt de anlatabilirdim ama Van Gölü'nü anlatmam lazım. Burada birçok arkadaşımız Van Gölü'nü belki görmemiş, Van'ı da görmemiş.

MEVLÜT KARAKAYA (Ankara)Van denizi...

KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van)Şimdi, Van Gölü'nün bir Van denizi olduğunu da vurgulamak için yaptım bunu.

MEHMET TAHTASIZ (Çorum)Destekliyoruz.

KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van)Bundan dolayı artık Van denizine bütün arkadaşlarımızı, inşallah, hepsini gelmeyenleri de ben davet edeceğim.

MEHMET DEMİR (Kütahya)KİT Komisyonu olarak gitmemiz gerekiyor.

KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van)Başüstüne.

Özellikle Sayın Tahtasız...

MEHMET TAHTASIZ (Çorum)Ama iktidarda tanıdığınız milletvekili yoksa ben konuyu kendilerine bu...

ORHAN SÜMER (Adana)Sayın Kayhan...

KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van)Orhan Ağabey, seni de davet ediyorum.

ORHAN SÜMER (Adana)Ben Van'ı iyi biliyorum, en az 7-8 defa gittim. Sen Genel Müdüre talebini aç, biz de tüm muhalefet olarak imzamızı atalım arkadaşlar.

KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van)Allah senden razı olsun. Çok teşekkür ediyorum.

Genel Müdürüm, bu sizin tecrübeleriniz...

MEVLÜT KARAKAYA (Ankara)Yalnız bu muhalefet olarak imza atalım diyor, başka türlü imza atmıyorlar muhalefet olarak; kelime oyunu olmasın.

ORHAN SÜMER (Adana)Siz açacaksınız, iktidar olarak siz açacaksınız.

KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van)O bizim kardeşimiz, onlar bizim kardeşimiz.

Genel Müdürüm, tecrübelerinizi bizimle paylaşın. Türkiye'de Denizcilik İşletmesi önemli, köklü bir kurumumuzdur. Bu hususta Van'ın gençleri denizci olmaya hazırlanıyor, TDİ'nin bu hikâyede yeniden yer almasını talep ediyorum.

Saygılar sunuyorum, başarılar diliyorum.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞTeşekkür ediyorum Sayın Türkmenoğlu.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde)Sayın Vekilim, Denizcilik İşletmesi özelleştirmeye, oysa Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları 1927'den liman işletmeciliğinde önemli bir kuruluş olarak duruyor. Gelirler orayı da özelleştirmeye kalkarlar.

KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van)Yok, yok; bizim oraya gelmesin, biz burada tecrübesini kullanalım.