Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

MAHMUT DİNDAR (Van)Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Ben de hazırunu saygıyla selamlıyorum. Sayın Genel Müdürü ve ekibine başarılar diliyorum, kolaylıklar diliyorum.

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü denizlerde can ve mal güvenliği, arama kurtarma, kılavuzluk ve römorkörcülük gibi doğrudan kamu yararını ilgilendiren stratejik hizmetler yürütmektedir. Bu nedenle, burada yalnızca bilançoyu değil, kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığını ve deniz güvenliği hizmetlerinin kadar etkin yürütüldüğünü de konuşmalıyız.

Önce mali tabloya bakalım: Kuruluş, 2023 yılında 67 milyar TL dönem net kârı elde etmiş, 2024 yılında bu rakam 11,21 TL'ye yükselmiştir. 2024 üyeli net satış hasılatı ise 17,9 milyar TL'dir. Yani, karşımızda mali açıdan güçlü faaliyet alanında, tekel konumunda bir kamu kuruluşu var. Buna rağmen, Sayıştay raporları yönetim, denetim ve kamu kaynaklarının kullanımı bakımından ciddi soru işaretleri ortaya koyuyor. 2023 raporunda, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün Marmara ve Boğazlar bölgesinde kılavuzluk ve römorkörcülük hizmetlerini yürütebilecek kapasitesi olmasına rağmen aynı hizmetlerin bazı etaplarının BOTAŞ tarafından yürütüldüğünü hatta BOTAŞ'ın römorkör yetersizliği nedeniyle Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünden destek istediği belirtiliyor. İGAPORT'ta kılavuzluk hizmetini Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, römorkörcülük hizmetini ise BOTAŞ yürütüyor. Sayıştay, hizmetlerin tek elden yürütülmesini öneriyor. Sorumuz şu: Kamu kaynaklarında kapasite ve sorumluluk neden parçalanıyor? Mükerrer yatırımların ve dışarıdan hizmet alımlarının kamuya maliyeti nedir? İhale denetiminde de tablo kaygı verici; 2023 raporunda ihalelerde yasaklılık sorgulamasının şirket ortakları ile vekil temsilcileri bakımından yapılmadığını, 2024 raporunda ise hizmet alımlarının muayene ve kabul komisyonlarında işin uzmanı olmayan personelin görevlendirildiğini tespit ediyor. İşin hem ihale aşamasında hem de teslim ve kabul aşamasında bu denli denetim eksiklikleri varsa kamu kaynaklarının doğru kullanıldığından nasıl emin olacağız? Taşınmazlar konusunda iki raporda tekrarlanan bir sorun var: 2010 tarihli Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla Paşa Limanı İskelesi, Kuruçeşme Rıhtımı ve İzmir'deki bazı taşınmazların Kıyı Emniyet Genel Müdürlüğüne bedelsiz devri öngörülmüştür ancak 2023 ve 2024 raporlarında bu devrin sağlanması için gerekli işlemlerin yapılmadığı yeniden kayda geçiyor. Üstelik 2024 raporunda Türkiye Denizcilik İşletmelerinden devralınan 138 taşınmazın gerçek değerinin belirlenmediği ve muhasebe kayıtlarında iz bedeli üzerinden enflasyon düzeltmesiyle takip edildiği belirtiliyor. Bu nedenle Sayıştay, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı bakımından denetim görüşüne istisna koyuyor. Bu devir işlemleri neden hâlâ tamamlanmadı? Taşınmazların gerçek değerlerinin belirlenmesi için hangi adımlar atıldı?

Son olarak, 2024 raporunda uzun süreli taşınmaz kiralamalarında ihale karar damga vergisinin toplam sözleşme bedeli yerine yalnızca bir yıllık kira bedeli üzerinden hesaplandığı tespit ediliyor. Bu uygulama nedeniyle ne kadar kamu geliri eksik tahsil edilmiştir? Beklentimiz, bu sorulara somut tarihler, tutarlar ve sorumlular üzerinden yanıt verilmesi ve Sayıştay bulgularının gereğinin yerine getirilmesidir. Kıyı Emniyeti gibi stratejik bir kamu kuruluşunun yüksek kârlılık, şeffaf, hesap verebilir ve etkin yönetimi yerine getirmesini diliyor, teşekkürler ediyorum Sayın Başkanım.