Van gölünün kirlenmesiyle ilgili olarak

KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Van Gölü kirliliğiyle ilgili gündem dışı söz almış bulunmaktayım. Yüce heyeti saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, hepimizin bildiği gibi, dünya mirası olan, bize Asurlardan, Perslerden, Urartulardan, Selçuklulardan, Osmanlılardan miras kalan Van Gölü’mün önemli bir şekilde kirlilikle karşı karşıya kaldığını ifade etmek istiyorum ve Van Gölü’nü beş dakika içerisinde size anlatmaya çalışacağım.

Dünya mirası Van Gölü, özellikle soda anlamında, Türkiye'nin en büyük gölü olması münasebetiyle, aynı zamanda sodalı göller içerisinde de dünyanın en büyük gölüdür. Deniz seviyesinden 1.700 metre yükseklikte, yanı başında bulunan Nemrut Krater Gölü’nün patlaması sonucu Muş Ovası’nın önünü kesen lavlarla birlikte, orada volkanik bir lav set gölü meydana gelmiştir.

Van Gölü, ülkemizin meselesi olması hasebiyle dünya meselesidir. Van Gölü tarihtir, Van Gölü doğa güzelliğidir, Van Gölü önemli bir gölümüzdür.

Van Gölü, 371.700 kilometrekare alana sahip, ülkemizin en büyük gölü olması münasebetiyle, en geniş ekseni 130 kilometre, en dar ekseni 38 kilometredir. Derinliği 450 metreye kadar varan bir güzelliktir.

Değerli milletvekilleri, Van Gölü araştırılmalıdır. Niçin araştırılmalıdır? Van Gölü’nün yer altında uranyum yatakları vardır.

Değerli milletvekilleri, Van Gölü araştırılmalıdır. Van Gölü’nün altında petrol yatakları vardır.

Van Gölü araştırılmalıdır. Van Gölü, on yılda bir 2,5 metre düşen ve on yılda 2,5 metre yükselen enteresan, gizemli bir göldür.

Van Gölü’nün, bir rivayete göre, Hazar Denizi’yle birleşmesi söz konusudur. Bunun için Van Gölü’nü önemsiyoruz.

Değerli milletvekilleri, şu anda dünyada tuzluluk oranı en düşük olan bir göldür.

Şairimizin dediği gibi, yazarımızın dediği gibi, dünyada hiçbir göl, hiçbir deniz, hiçbir akarsu Van Gölü’nün maviliğinde ve güzelliğinde değildir.

Tuzluluk oranı 0,19; soda oranı 09,8’dir. Bu, insan sağlığına zarar vermeyecek kadar güzel maviliğe sahip bir gölümüzdür.

Bu gölümüz ciddi anlamda katı ve evsel atıklarla karşı karşıyadır. Etrafında bulunmuş olan 1 milyona yakın insan kitlesi, tamamıyla katı atık ve evsel atığın deşarj edilmeden göle akıtılması sonucu, Van Gölü önümüzdeki yirmi beş yıl içerisinde yok olup gitme tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Değerli milletvekilleri, koli basili oranı, normal seyirde baktığınızda 100 ile 700 olması gereken bu gölde, en son ölçümlere göre koli basili oranı Van Gölü sahillerinde 2.100, Tatvan sahillerinde de 4.100 mililitreyi bulmaktadır. Bu da şu demektir: Yirmi beş yıl sonra bu gölü kimse kurtaramaz değerli hemşehrilerim.

Değerli milletvekilleri, Van Gölü Havzası’yla ilgili geçmiş dönemlerde birçok araştırmacı arkadaşımız çeşitli araştırmalar yapmışlardır. 1946’da, 1978’de, 1998’de, 1991’li yıllarda Van Gölü’nün kirliliğiyle ilgili birçok araştırma yapılmış, ama bugüne kadar bir netice alınmamıştır. 58’inci ve 59’uncu Hükûmet dönemlerimizde -hepimizin de bu kürsüden defalarca ifade ettiği bir şey vardır- cumhuriyet tarihinde yapılmayan, Hükûmetlerimiz döneminde, yapılmıştır ve hayata geçmiştir. Ben şuna inanıyorum ki: İlgili bakanlıklarımızdan, ilgili müdürlüklerimizden ve bu konuda ilgili milletvekillerimizden bu gölün kirliliği ve araştırılması konusunda duyarlılık gösterilecektir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)