Diyanet işleri başkanlığı kuruluş ve görevleri hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; 633 sayılı diyanet işleri başkanlığı kuruluş ve görevleri hakkında kanunun bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkında kanun hükmünde kararname ve kastamonu milletvekili mehmet serdaroğlu'nun; 657 sayılı devlet memurları kanununa bir madde eklenmesi hakkında kanun teklifi (s.s.:507)

KEREM ALTUN (Van)Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri; 507 sıra sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Teşkilat Yasa Tasarısı üzerine şahsım adına söz aldım. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, Osmanlı Devleti’nde din işleri Meşihat makamlığınca, şeyhülislam eliyle yürütülürken, 1920 yılında Meclisimizde Şeriye ve Evkaf Vekâleti adıyla bakanlık olarak yer almıştır, 1924 yılına kadar bu statüyle devam etmiştir. Bu tarihte, 429 sayılı Kanun’la bu bakanlık kaldırılarak, Başbakanlığa bağlı Diyanet İşleri Reisliği, bugünkü adıyla Diyanet İşleri Başkanlığı kurulmuştur.

Diyanet İşleri Başkanlığının yurt dışında da teşkilatlanmasını sağlayan geniş kapsamlı değişiklik, 1979 yılında 633 sayılı Kanun’da değişiklik yapan 1982 sayılı Kanun Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiştir.

Değerli milletvekilleri, kısaca teşkilat yapısının tarihçesini arz etmeye çalıştığım Diyanet İşleri Başkanlığı, 100 bini bulan kadrosuyla devasa bir anayasal kurum hâline gelmiştir. Dünyada ve Türkiye’de meydana gelen toplumsal gelişme ve değişmeler 2000’li yıllarda Diyanet İşleri Başkanlığının yürüttüğü hizmetlerin önem, değer ve fonksiyonunu daha da artırmıştır.

Avrupa Birliğiyle müzakerelerin yürütüldüğü günümüzde, Başkanın hizmet alanı yurt dışında Orta Asya’dan Avustralya’ya, Amerika Birleşik Devletleri’nden Afrika’ya kadar genişlemiş, yurt içinde hizmet çeşitliliği ve yoğunluğu artmış, hac ve umre ziyaretleri yanında, toplumun her kesimine yönelik dinî yayın ve irşat faaliyetleri fevkalade gelişme göstermiştir.

Değerli milletvekilleri, Diyanet İşleri Başkanlığımız Türkiye ve dünyada İslam dinine ilişkin her hususta referans alınan en etkin ve saygın kurumumuzdur. Diyanet İşleri Başkanlığımızın toplumun dinî ihtiyaç ve beklentilerine cevap verirken birlik ve beraberliğimize, toplumsal dayanışmaya katkı sağlamak ve ibadet yerlerini yönetmek gibi bir misyonu da vardır. Başkanlık, toplumu din konusunda aydınlatırken dinin temel kaynağı olan Kur’an ve sünnete dayalı sağlam bilgiyi esas alır. Müslümanların on dört asırlık dinî tecrübesini göz önünde bulundururken, modern hayatı ve insanlığın ortak birikimini ve evrensel değerleri de göz önünde bulundurmaktadır.

Bütün bu görevleri yapacak bir teşkilata ve aydın din adamlarına ihtiyaç olduğu da genel toplumsal bir taleptir. İslam’ın itikadî ve amelî ilkelerini özümsemiş, eğitim ve kültür seviyeleri yüksek, kendisiyle ve toplumla, toplumun değerleriyle barışık, beşerî ilişkilerde topluma öncü, muhatabını anlayan ve dinî sorunlara pratik çözümler üretebilen, dinî ve ilmî verileri birlikte kullanabilen, söz ve davranışlarıyla örnek bir hayat sergileyebilen din görevlilerine her zaman ihtiyaç duyulmaktadır.

Bugün görüştüğümüz bu kanun tasarısı; ihtiyaca cevaz vermeyen Diyanet İşleri Başkanlığı Teşkilat Yasası, Diyanet İşleri Başkanlığının anayasal bir kurum olarak Anayasa’nın 136’ncı maddesinde özel olarak düzenlendiği laiklik ilkesi doğrultusunda bütün siyasi ve düşünüşlerin dışında kalarak ve milletçe dayanışma ve bütünleşmeyi amaç edinerek görevini yerine getirdiği, merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile birlikte 100 bini aşan personeli ile birçok bakanlıktan büyük bir kurum olduğu hassaten dikkate alınmıştır.

Yurt içi ve yurt dışı teşkilatı ve fedakâr personeli ile ülkemiz için umut ve mutluluk kaynağı olan Diyanet İşleri teşkilatı maddi hayat endişesi taşımayacak bir düzeye ulaştırılmalıdır. Diyanet İşleri teşkilatı, dinî irşat ve hizmetleri arzu edilen düzeyde yapabilmesi için bütçe, personel, donanım, yazılı ve görsel eğitim araçları bakımından güçlendirilmelidir. İlmî muhtariyeti Anayasa’nın ve yasaların teminatı altında olmalıdır. Eğriye eğri, doğruya doğru diyebilen, ilmin ve dinin temel kaynaklara dayalı gerçeklerini her türlü mülahazanın ötesinde açıklayan ve topluma duyuran bir kurum olma vasfını devam ettirmelidir. Kahir ekseriyeti Müslüman olan milletimizin dinî irşat ve hizmetleri, İslam inanç ve düşüncesinin farklı tezahürleri olan İslam içi inanç gruplarını birleştiren, kaynaştıran, kardeşleştiren İslam’ın engin hoşgörüsü ve ilmin aydınlığıyla tanımlanmalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)