Bursa mv. onur öymen'in, ab limanlarındaki türk gemilerinin eksikliklerinin tamamlanması için ne gibi önlemler alındığına ilişkin (6/719)

DEVLET BAKANI KÜRŞAD TÜZMEN (Gaziantep)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İstanbul Milletvekili Sayın Onur Öymen'in sözlü soru önergesini cevaplandırmak üzere söz almış bulunuyorum.

Bilindiği üzere ülkemiz, başta IMO (International Maritime Organization-Uluslararası Denizcilik Örgütü) olmak üzere birçok uluslararası kuruluşa üye olmanın yanında, yine, IMO'nun tavsiye kararları doğrultusunda oluşturulan Karadeniz ve Akdeniz Memorandumları gibi birçok anlaşma ve önergelere imza atarak taraf olmuş ve bu organizasyonların aldığı kararlar doğrultusunda yükümlülükler altına girmiş bulunmaktadır. Temel olarak bu yükümlülükler, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde denizciliğin sektörel olarak sürekliliğinin teminini ve başta can, mal ve çevre emniyetinin sağlanması gibi konularda teknolojik gelişmelerin ve ilgili mevzuat düzenlemelerinin takibi ile uygulamasını içermektedir.

Bakanlığımın bağlı kuruluşu Denizcilik Müsteşarlığı tarafından, bayrak devleti sorumluluğu çerçevesinde, Türk Bayraklı gemilerimizin denetim ve sertifikalandırma işlemleri, liman devleti ve kıyı devleti sorumluluğu çerçevesinde de, ülkemiz limanlarına giriş çıkış yapan yabancı bayraklı gemilerin denetim işlemleri görevleri yerine getirilmektedir. Türk Bayraklı gemilerin, yabancı limanlarda yapılan liman devleti kontrollerinde tutulma oranlarının çok yüksek olması, yüksek riskli ülkeler arasında ve öncelikli denetim listesinde yer alması, ülkemiz itibarını olumsuz etkilediği gibi, ülke denizciliğimizin ekonomik kaybına da sebebiyet vermektedir.

Bu nedenle, Denizcilik Müsteşarlığımızca, Türk Bayraklı gemilerin kondisyonlarının iyileştirilerek, bayrak itibarının yükseltilmesi ve mümkün olan en kısa süre içerisinde gemilerimizin kara listeden ak listeye geçişinin hızlı ve etkili bir şekilde sağlanması amacıyla, bir denetim ve eğitim seferberliği başlatılmıştır. Bu seferberlik kapsamında, öncelikle, Denizcilik Müsteşarlığımızın merkez ve taşra teşkilatlarında denetim uzmanı olarak istihdam edilmek üzere, uzak yol kaptanı, uzak yol gemi makineleri mühendisi ve gemi inşa mühendisi yeterliliklerine sahip 80 uzman işe alınarak, personel ihtiyacı giderilmiştir.

Eylül 2003'ten itibaren, Avrupa Birliği Eşleşme Projesi, TAIEX ve Denizcilik Müsteşarlığı yetkililerince müştereken hazırlanan eğitim programı dahilinde kurs ve seminerler düzenlenmek suretiyle, eğitim uzmanları, PCS ve GSK konularıyla ilgili olarak son gelişme ve düzenlemeler, çalışma yöntemleri, uygulama birlikteliği ve bunlar gibi konularda teknik ve meslekî eğitime tabi tutulmuşlardır.

Bunlara ilave olarak, yurt dışından ülkemiz limanlarına gelen yabancı bayraklı gemileri denetlemekle görevli gemi denetim uzmanlarına, sörvey ve denetim eğitimi verilerek, gemi sörvey kurulu uzmanı olarak, Türk Bayraklı gemilerin sörvey ve denetiminde de görevlendirilmeleri sağlanmıştır.

Nitelikli personel ihtiyacının karşılanmasından sonra, denetim konusundaki faaliyetlere de ağırlık verilerek, yaşanan olumsuzlukların önlenmesi yönünde önemli adımlar atılmıştır.

Denizde Can Güvenliği Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS) ve Uluslararası Denizcilik Örgütü kararları gereğince, ülke bayrağını taşıyan gemilerin yabancı devlet limanlarından yapılan denetimler sonucunda eksiklikleri nedeniyle alıkonulması, tutulması durumunda, uğradıkları ilk Türk limanında, programdışı ileri sörvey uygulamasına, yani, genişletilmiş sörvey işlemine tabi tutulması sağlanmış olup, yapılan bu işlem hakkında, denetimi yapan liman devletinin denizcilik idaresine ve IMO'ya bilgi verilmektedir.

Ayrıca, limanlarımızdan yurtdışına çıkış yapacak Türk Bayraklı gemilere "yola elverişlilik belgesi" verilmeden önce, denet şefi/memuruyla birlikte bir gemi sörvey kurulu veya liman devleti kontrol uzmanınca gemiye gidilerek, geminin evrak bazında (gemi ve gemiadamlarının sertifikaları) ve yola elverişlilikle ilgili diğer hususlarda beraberce denetim yapmaları ve bu denetim sonucunda, uygun görülmesi halinde, yola elverişlilik belgesinin düzenlenip geminin yolculuğuna izin verilmesi uygulamasına, pilot olarak seçilen Mersin Bölge Müdürlüğüne bağlı Mersin, İstanbul Bölge Müdürlüğüne bağlı Ambarlı, İzmir Bölge Müdürlüğüne bağlı Aliağa Limanlarında 2.1.2004 tarihi itibariyle başlanılmıştır.

Bu uygulamaya paralel olarak, taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler ve ulusal mevzuatımız çerçevesinde, standartları düşük olduğu tespit edilen Türk Bayraklı gemilerin standartlarının yükseltilmesi ve bir sonraki liman devleti kontrolü denetimine hazır olarak girmesinin sağlanması amacıyla, uluslararası sefere çıkacak olan Türk Bayraklı gemilere, uygun zamanlarda, Denizcilik Müsteşarlığınca belirlenen 17 ana limanda (İstanbul, Ambarlı, İzmit, Karadeniz Ereğli, İzmir, Aliağa, Bodrum, Marmaris, Mersin, İskenderun, Trabzon, Samsun, Çanakkale, Bandırma, Gemlik, Antalya ve Tuzla) haziran 2004 itibariyle ön sörvey uygulamasına başlanılmıştır.

Başta deniz ticaret odaları olmak üzere, ülkemizde denizcilik sektöründe faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlar ile yurtdışı denizcilik kuruluşları, Denizcilik Müsteşarlığımızca belli aralıklarla düzenlenen toplantılarda, Türk Bayraklı gemilerin tutulmalarına yönelik gerçekleştirilen bütün bu çalışmalar ve yeni uygulamalar konusunda bilgilendirilmektedir. Gerçekleşen bu çalışmalar ve uygulamalar sonucunda, Türk Bayraklı gemilerin yurt dışındaki tutulmalarında diğer yıllara oranla ciddî azalma olduğu görülmektedir. Ülkemizin Avrupa Birliğine uyum sürecinde, 2005 yılı sonu itibariyle, 2001 yılına göre yüzde 40 oranında Türk Bayraklı gemilerin tutulmasında azalma sağlanacağı taahhüt edilmiştir.

Yüce Heyetinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)