Kooperatifler kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.496)

M. NURİ YAMAN (Muş)Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 12 Mayıs tarihinde Ağrı ili ve ilçelerinde meydana gelen, etkisiyle çevre illerden bilhassa Muş ilinin Bulanık ilçesinde ağır tahribatlara yol açan sel felaketiyle ilgili olarak gündem dışı söz almış bulunmaktayım. Konuşmama başlamadan önce bu felakette Doğubeyazıt ilçesinin Esnemez köyünde evi çökmesi sebebiyle hayatını kaybeden on üç yaşındaki Gamze Gündüz ile Bulanık’ın Erentepe beldesinde yıkıntı altında kalan Abdulcebbar Demir’e Allah’tan rahmet, ailelerine ve tüm yakınlarına başsağlığı diliyorum.

Söz konusu sel felaketi nedeniyle Barış ve Demokrasi Partisi olarak oluşturduğumuz heyetle 14 Mayıs 2010 tarihinde başta Ağrı ili merkez olmak üzere Patnos, Doğubeyazıt, Diyadin ve Tutak ilçeleriyle Muş’un Bulanık ilçesinin Karaağıl ve Erentepe beldelerini ziyaret ederek meydana gelen tahribatı bizzat yerinde inceledik.

Tespitlerimizden ve yapmış olduğumuz görüşmelerden anlaşılıyor ki bu felaket 12 Mayısı 13’üne bağlayan gece yağan yağmur sonucu gerçekleşen sel nedeniyle meydana gelmemiştir. O gece yağan yağmur zincirin sadece son halkasını oluşturmuştur. Ağrı ili ve ilçeleriyle Muş’un Bulanık ilçesi yaklaşık yirmi gün süren şiddetli yağmurun etkisi altında kaldığı, elimizde Patnos ilçesinin değişik köy ve mahallelerinde ikamet eden çok sayıda vatandaşın mayıs ayının ilk haftası içinde Patnos ilçesi kaymakamına vermiş olduğu onlarca, yardım talebindeki dilekçelerinden anlaşılmaktadır.

Bütün bunlara rağmen, ilçede hem kaymakamlık hem de valilik meydana gelen hasarlar karşısında tamamen kayıtsız kalmış, sadece Patnos ilçesi çok zor koşullar altında elinden gelen çalışmaları yaparak bu felakette vatandaşın imdadına koşmuştur. Bilançonun bu kadar ağır olmasının bir nedeni de işte bu kayıtsızlıktır.

12 Mayıs felaketi adım adım geleceğini hissettirmiş ancak alınmayan önlemler, yetkililerin vurdumduymazlığı, ilgisizliği felaketin boyutlarını kat kat artırmıştır. Bilindiği üzere, sel felaketi gibi afetler karşısında ne tür önlemler alınacağı, nasıl mücadele edileceği, oluşan kriz ortamının yetkililer tarafından nasıl yönetileceği 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 18’inci maddesinde illerde valilere bağlı il afet ve acil durum müdürlüklerinin kurulacağı ve müdürlüğün sevk ve idaresinin valilerin sorumluluğu altında olacağı ifade edilmiştir. Oysa gelinen noktada yetkililerin acizliği ve ehliyetsizliği bir doğa olayının felakete dönüşmesinin altyapısını oluşturmuştur.

Tespitlerimize göre Ağrı ili merkezinde felaketten doğrudan etkilenen aile sayısı 300’ün üzerindedir. Doğubeyazıt ilçesinde hasarlı olan 510 binanın 191’i oturulamaz durumda olup 91 ev tamamen yıkılmıştır, 120 ahır ise kullanılamaz hâle gelmiştir. Diyadin ilçesinde inceleme yapılan 11 köyde hasarlı olan ve tehlike arz eden ev sayısı 640’ın üzerindedir, ancak diğer köylerde de durum bundan farklı değildir. Köylere sadece 40 civarında çadır, ilçe merkezine ise sadece 25-30 çadır verilmiş ve kaymakamlık tarafından oluşturulan hasar tespit komisyonu da istenilen düzeyde bir çalışmayı bugüne kadar yapamamıştır. Tutak ilçesinde sadece heyetimizce 55 hanede su baskını olduğu tespit edilmiş, Patnos ilçesinde vatandaşların gördüğü maddi hasar yaklaşık olarak 1 milyon 750 bin TL, belediyenin altyapı ve üstyapı olarak görmüş olduğu hasar ise 1 milyon 200 bin TL’nin üzerindedir. Yine, Doğubeyazıt ilçesinde yirmi gün boyunca devam eden aşırı yağmur sonucu belediyenin toplam hasar maliyeti 700 binlerin üzerine çıkmıştır.

Değerli arkadaşlar, bu rakamlar çok önemlidir çünkü felaket sonrası Sayın Başbakanın Ağrı ilinin geneline layık gördüğü yardım miktarı sadece 1 milyon TL’dir ki bizler bu paranın nasıl kullanıldığını, kimlere peşkeş çekildiğini, iktidara yakın olan çevrelere nasıl dağıtıldığını geçmiş örneklerinden çok iyi biliyoruz.

Üzülerek söyleyebilirim ki Ağrı Belediyesi halkın zararlarını tespit etmek yerine kendisi için daha fazla para talebinde bulunmak ve Belediyenin daha fazla pay elde edebilmesi adına daha çok kendi zararlarını tespitle meşgul olmuştur. Görünen o ki şu çokça bahsedilen devletin şefkatli elleri bu felaket sırasında Ağrılı kardeşlerimizin yüzünde bir tokat gibi patlamıştır.

Aynı sel felaketinin bir benzeri de Muş’un Bulanık ilçesinin Karaağıl ile Erentepe beldelerinde yaşanmıştır. Karaağıl beldesinde binlerce dönüm arazi sular altında kalmış, yetkililer felaketin hasar tespitini yapmak yerine, başvuran vatandaşlara “Neden tarım sigortası yapmadınız?” azarında bulunmuşlardır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)