Devlet yardımlarının izlenmesi ve denetlenmesi hakkında kanun (s.s.:523)

BDP GRUBU ADINA M. NURİ YAMAN (Muş)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 523 sıra sayılı Devlet Yardımlarının İzlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı’nın ikinci bölümü üzerine Barış ve Demokrasi Partisi adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle hepinizi en içten duygularımla selamlarım.

Bu yasanın geçen hafta görüşülmesi sırasında birinci bölümle ilgili söylenmesi gereken konuları net ve açık bir şekilde söyledik. Hem komisyonlardaki görüşmelerde ilgili arkadaşlarımızın eleştirileri kapsamında hem de bizim o günkü konuşmamızda değindiğimiz gibi, bu genelde bir aç-kapama yapacak şekilde Avrupa uyum yasalarına benzetme ve uyumu sağlamanın ötesinde doğru dürüst bir amaç taşımadığını ve içindeki çelişkilere de yine o bölümde net olarak değindik. Ancak, Türkiye’de, ülkemizde yıllardan beri devletin yapmış olduğu bu yardımlar, sadece bu sanayi yatırımlarının gelişmesine ilişkin yapılan yardımlar değil, bir de devletin ve hükûmetlerin yatırım programları ve bunların bir bakıma sosyal amaçlı birtakım hizmetlerin ve projelerin gerçekleşmesi amacıyla dünyadaki çeşitli örgütlerden, kuruluşlardan sağladıkları fonlar ve yardımlar, hibe yardımlarıyla yürüttüğü devlet yardımları da var. Bunların başında -hepimiz kendi bölgelerimizde- bilhassa Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından her ilde ve her ilçede kurulan bu vakıfların eliyle yürütülen ve içler acısı olup aynı zamanda siyasi iktidarın bir rant yolu olarak, seçimlerde bir noktada, bir rüşvet kapısı olarak yürüttüğü devlet yardımları vardır. Bunlar zaman zaman medyada da çok komik durumlara düşecek birtakım uygulamalarla hepimizin bilgisi dâhilinde.

Bu yardımları yürüten değerli meslektaşlarımın büyük bir çoğunluğu da vali ve kaymakamlar. Ne yazık ki AKP İktidarı döneminde o, devletin, halkın hizmetinde olan, yasaların uygulanmasından sorumlu olan, o meslektaşlarımın zaman zaman nasıl komik durumlara düşürülmeye çalışıldığını ve bizzat Sayın Başbakanın ağzından “Valiyi o aile yardımlarında, kömür yardımını yaparken ben o kamyonun başında görmek istiyorum. O kaymakamın o gece eğer bir sağlık yardımı, bir giyecek veya barındırma yardımı verecekse o mahalledeki yoksul vatandaşın evinde olmasını isterim.” demesini fırsat bilen bazı meslektaşlarım ne yazık ki bunu çok hoş da olmayan görüntülerle de uyguladılar ve seçimlerin arifesinde İçişleri Bakanlığı tarihinde belki ilk kez olan, bir sayın valinin, benim de yakından tanıdığım bir arkadaşımın, elektriği olmayan köye nasıl buzdolabı ve suyu olmayan köye çamaşır makinesi dağıttığı karikatürize edilecek şekilde medyaya konu oldu. Bu arkadaşımız ne yazık ki yaptığı bu yardımları da sırf iktidarın sanki bu konuda bir hizmetiymiş gibi değerlendirerek de belki İçişleri Bakanlığı tarihinde de ilk defa Yargıtayda yargılanıp ceza alma durumuyla da karşı karşıya kaldı.

O nedenle bilhassa Avrupa Birliği fonlarından ve yatırım…

İÇİŞLERİ BAKANI BEŞİR ATALAY (Ankara)Hiç anlamamışsın ya, onunla ilgisi yok bunun kardeşim!

M. NURİ YAMAN (Devamla)Tabii ki bunların ilgisi vardır yani devlet yardımı dediği zaman sadece sanayiyle ilgili yapılacak olan…

İÇİŞLERİ BAKANI BEŞİR ATALAY (Ankara)Hiç anlamadan konuşuyorsun! Bununla ilgisi yok onun.

M. NURİ YAMAN (Devamla)…sanayiyle olan yardımları değil, sizin…

İÇİŞLERİ BAKANI BEŞİR ATALAY (Ankara)Bir baksan, şunu bir okusan ve bununla ilgili konuşsan çok iyi olur.

M. NURİ YAMAN (Devamla)Sayın İçişleri Bakanı, sizin de başında bulunduğunuz o vali ve kaymakamlar birtakım fonlardan sağlanan paraları da bu halka yardım olarak götürüyorlar ama bu yardımları götürürken ne yazık ki bazıları sizin açtığınız bu yoldan dolayı o yüce mesleği böyle çok acıklı durumlara kadar düşürme durumlarını içimiz almadığı için bugün burada dile getiriyoruz.

İÇİŞLERİ BAKANI BEŞİR ATALAY (Ankara)Yazıklar olsun!

M. NURİ YAMAN (Devamla)Bir vali, bir kaymakam evvela halkının hizmetinde olacak, evvela kanunların uygulamasından sorumlu olacak. Onun beğendiği veya Hükûmete veya iktidara yaranmak için birtakım şeylerde bulunmayacak.

Şimdi, bu yardımların da bu dağınıklıklarının giderilmesi lazım, bir düzene bağlanması lazım.

Şartlı nakdî yardım transferleriyle ilgili olarak, AKP yapılan bu çocuk ve aile yardımlarını her seçimde istismar etmiştir. Ben kendi seçim bölgemde karşılaştığım insanların aynen şu şekilde bana hitap ettiklerini hatırlıyorum. Bakın, sanki bu yardım AKP’nin yardımıymış gibi, sanki Sayın Başbakanın bir lütfuymuş gibi, bir sadakasıymış gibi çocuklara yapılan yardım annelere verilmekte ve anneler de ilköğretimde olan erkek ve kız çocuklarına göre 20-25 lira, ortaöğretimdeki çocuklara da 30-35 liralık parayı alırken, bunu sanki o Hükûmetin bir sadakasıymış gibi değerlendirip, seçimlerde sizin gerçekten kamu görevlerinizi nasıl istismar ettiklerini ben bizzat yaşamış ve oradan gelen bir insanım. Bu nedenle, sadece bu yasayla göstermelik de olsa belki sanayi yardımlarıyla ilgili devletin bu yardımları bir düzene konmuş olacak, ama o düzenlemede de görüyoruz ki bunu denetleyecek olan ilgili genel müdür, aynı Hazine Müsteşarlığının bu fonlarının, bu yardımlarının izlenmesini ve denetlenmesini, kendi başında bulunan müsteşara rağmen onun yanlışlıklarını nasıl ortaya koyacak, nasıl rapor edecek, doğrusu merak ediyorum.

Bu nedenle, ta 1984’lerden bu yana devlet tarafından yürütülen yiyecek yardımı, yakacak yardımı ve okullarla ilgili yapılan, hem taşımalı eğitimde hem de SRAP projesi kapsamındaki sosyal riski azaltmaya yönelik şartlı nakit yardımlarının, buralardan, bu değerli meslektaşlarım tarafından bu yardımların devlet adına yapıldığını, devletin sosyal devlet olma ilkesinden, hukuk devleti olması ilkesinden dolayı bir partinin veya bir partinin siyasi düşüncesi kapsamında yapmadıklarını bundan sonra sağlamalarını diliyorum.

Yine bu Avrupa Birliği fonları kapsamında Tarım Bakanlığının yapacağı yardımlarla ilgili çok sayıda verilen yardımlar var. Bu yardımlardan önemli bulduğum bir kısmı da kırsal kalkınma projeleri kapsamında, kırsal kalkınmalarda hayvancılığın geliştirilmesine yönelik olarak verilen projelerdir.

Bu projelerle ilgili de yine bölgemde yaşanan çok olumsuz olayları bire bir yaşamış ve bunu da Sayın Tarım Bakanı burada olsaydı ismini de belirterek kendisine sunmak isterdim.

Bu projelerin, Dünya Bankasının bu hibe yardımlarının hayata geçirilmesinde sadece belki başvuruyla ilgili bir yasal düzenleme, bir yönetmelik hazırlanmıştır. Ancak, onun seçilmesinde ve o yardımın sağlanmasında, ne yazık ki, siyasi iktidarın başındaki Sayın Bakanın iki dudağı arasından çıkacak “Evet” veya “Hayır” ile Muş özelinde hangi projelerin hayata geçirildiğini, hangilerinin de göz ardı edildiğini biliyoruz. Ancak, zaman zaman Sayın Bakana da belirttik, gerçekten Doğu Anadolu’nun tarımsal kalkınması ve hayvancılığın temel bir motor olarak ele alınması için bilhassa kırsal kalkınma kooperatiflerinin -ki, her biri 30 kişiden aşağı değildir- behemehâl sayılarının artırılarak bu bölgede hayata geçirilmesi lazım. Şu anda geçmişten gelen ve hâlen de devam eden Muş’ta üç tane proje, bizim de zaman zaman kendilerine katkı sunmamız ve moral destek vermemizle hayata geçirilmek üzeredir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)