Gelir idaresi başkanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun (s.s.861)

CHP GRUBU ADINA MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Trabzon)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarının 4 üncü maddesine ilişkin olarak, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz aldım; sözlerime başlarken, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

4 üncü madde, görev olarak birçok konuyu düzenlemektedir; bunlardan, çok temel bir iki konuda görüşlerimi size sunmak istiyorum.

Daha önce ifade ettim; tasarı, güçlü gelir idaresi kavramından yola çıkıyor; ama, maalesef, böyle bir idareyi yaratamıyor.

Bunu kuran ülkelerde, ister özerk gelir idaresi olsun isterse yarı özerk gelir idaresi olsun, bunların özelliğine baktığımızda, iki temel prensibin olduğunu görüyoruz; bir, bağımsızlık; iki, birleşiklik. Nedir bunlar; bağımsızlığı ifade etmiştim, yine, çok kısaca ifade etmek istiyorum; vergi uygulamalarında, Maliye Bakanlığının, Bakan dahil, hiçbir şekilde bir söz sahibi olmamasıdır, bir görevinin olmamasıdır. Aksi takdirde, uygulamanın içerisinde Maliye Bakanlığı olursa, uygulamalar, doğru olana göre değil, politik durumlara göre olabilir, böyle bir risk olabilir, uygulamaya politika karışabilir. Bu, bağımsızlığın temelidir; Maliye Bakanlığının uygulama içerisinde yer almaması, bağımsızlığın temel şartlarından biridir. Yoksa, idarenin harcamalarında belli esnekliğinin olması, insan kaynakları politikalarında belli esnekliklerinin olması, hatta, kamu tüzelkişiliğinin olması, tek başına bağımsızlık için yeterli değildir. Onlar da önemlidir; ama, onlardan daha önemlisi, bu, biraz önce belirttiğim konudur.

Birleşiklik prensibi nedir; birleşiklik prensibi, mükellef denetimi ve incelemeleri dahil, uygulamaya yönelik bütün işlemlerin tek bir idare tarafından yürütülmesidir. Denetim ve inceleme dahil, uygulamaya yönelik bütün işlemler, vergi tahsilinden yoklamaya kadar, düzeltmeye kadar bütün işlemleri, tek bir idare, bu birleşik idare dediğimiz idare yapacaktır.

Tasarıda böyle bir yaklaşım var mı; yok. Tasarının bu maddesinin (j) bendine baktığımızda, denetime ilişkin politika ve stratejilerin belirlenmesi görevinin Maliye Bakanlığına bırakılmış olduğunu görüyoruz. Peki, nerede o zaman, güçlü gelir idaresi; uygulamayı, Maliye Bakanlığı dışında yönlendirecek güçlü gelir idaresi nerede?!