İl özel idarelerine ve belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden pay verilmesi hakkında kanun teklifi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:248)

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Trabzon)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; önerge, maddenin yazımında küçük bir düzeltmeyi öneriyor. Önerge vesilesiyle sizlerin dikkatine birkaç konuyu sunmak istiyorum.

Sayın Bakan biraz önce yaptığı açıklamada, her zaman doğru ve dürüst cevap verdiğini ifade ettiler. Bu cevabı verirken samimi olarak ifade ettiğine katılıyorum ancak Sayın Bakanın Türkiye Büyük Millet Meclisine vermiş olduğu bazı rakamlar gerçeği yansıtmamaktadır değerli arkadaşlar. Yine iktidar partisi grubu adına konuşan arkadaşımızın Genel Kurula vermiş olduğu rakamlar da gerçeği yansıtmamaktadır. Sayın Bakan ve iktidar partisi grubu adına konuşan arkadaşlarımızın vermiş olduğu rakamlar şunlardı: Bu teklif ile il özel idarelerinin payları yüzde 56 oranında, belediyelerin payları yüzde 42 oranında, büyükşehir belediye sınırları içerisindeki belediyelerin payları yine yüzde 42 oranında, büyükşehir belediyelerinin payları da yüzde 36 oranında artırılmaktadır.

Şimdi, bu rakamların hesabında şöyle bir yanlışlık var: 2008 yılı bütçesiyle 2007 yılı bütçesinin toplam vergi gelirleri arasında bir fark vardır; 2007 yılı bütçesinin vergi geliri toplamı 152,8 milyar YTL’dir, 2008 bütçesinin vergi geliri toplamı da 171,2 milyar YTL’dir. Vergi gelirinde yüzde 12’lik bir artış vardır yani bu teklif hiç gündemde olmasaydı da belediyelerin, özel idarelerin payları zaten artacaktı. Şimdi, kendiliğinden artacak olan bir artışı getirip bu teklife mal etmek siyasi olarak doğru olmamıştır, etik olarak doğru olmamıştır.

Doğru oranlar şunlardır arkadaşlar: Yapılması gereken kıyaslama, eğer bu teklif 2007 yılında yasalaşmış olsaydı belediyelerin 2007 yılında aldığı paya kıyasla, teklifin yasalaşmış olması hâlinde alacağı payın arasındaki fark nedir? Artış oranı budur değerli arkadaşlar. Hesabını yaptım, İçişleri Bakanlığının bize vermiş olduğu tablolardan hareket ettim. Belediyelere, özel idarelere verilen payların toplamı bu teklif ile -2007 yılı rakamlarını esas alırsak- yüzde 28,5 oranında artırılmaktadır. Yüzde 42’ler, 50’ler… Böyle bir oran yok, bunu bilelim. Bu artış büyükşehir belediyelerinde yüzde 30’lar civarında, diğer belediyelerde yüzde 25’ler civarındadır. Büyükşehir belediyeleriyle ilgili olarak verilecek olan bir önergeyle onların artış oranının azalacağını Sayın Bakanın açıklamalarından anlıyoruz. Şimdi gerçek bu, bunu bilelim.

HALİL AYDOĞAN (Afyonkarahisar)Artıyor…

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Devamla)Efendim, artış olduğunu ifade etmiştik zaten ama artışın oranını samimi olarak Genel Kurula ifade etmek gerekir.

Şimdi, bu kaynak nereden? Bir kere şunu tespit edelim: Yani “Böyle bir kaynak bugüne kadar vardı da Hükûmet niye vermiyordu?” diye sormak gerekir. Bu kaynak, merkezî yönetim bütçesi gelirlerinin bir bölümünün başka harcamalarda veya faiz ödemelerinde kullanılmasından vazgeçilerek belediyelere aktarılmasından sağlanmaktadır yani bir sihirli değnekle bir ilave kaynak bulunmuş değil. Bunun 2008 bütçesine maliyeti, altı aylık uygulanacak olması nedeniyle 2 milyar YTL düzeyindedir. 2009 için, her şey aynı kalırsa, 4 milyar YTL düzeyinde ilave bir kaynak vardır. Mali disiplin kavramı konusunda bir değerlendirmeye girmek istemiyorum; kaynak yok, olmayan kaynağı bir şekilde paylaşıyoruz. Bu, işin bir başka boyutu.

Değerli arkadaşlar, denkleştirme ödeneğini ifade etmiştim. Denkleştirme ödeneği, nüfusu 10 binin altındaki belediyeler için kullanılacaktı ancak nüfusu 10 binin altındaki belediyelerin eski nüfus sayımına göre, 2000 nüfus sayımına göre nüfusları, nüfus toplamı 9,5 milyon iken yeni nüfus sayımıyla onların nüfusu 7,4 milyona inmiştir yani nüfusu yüzde 29 oranında azalmıştır. Bu kapsamda 2.600 belediye vardır, bunun 863’ü önümüzdeki yerel seçim sonrasında kapanacaktır. Nüfusu yüzde 29 oranında azalan 2.600 belediye için denkleştirme ödeneğiyle sağlanacak olan ilave kaynak, bugün aldığı kaynağın üzerine ilave bir artış getirmemektedir. Yani bu belediyelerimizin sorunu çözülmemektedir, bunu bilelim. Teklif bu noktada eksiktir.

Değerli arkadaşlar, büyükşehir belediyelerinin havuz sisteminin yanlış olduğunu ifade etmiştim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)