Gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; harçlar kanununda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; ordu milletvekili rahmi güner'in; 3717 sayılı adli personel ile devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi ile 492 sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanun ve 657 sayılı kanunun 152 nci maddesinin "ıı-tazminatlar" kısmının (g) bölümünde değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; konya milletvekili kerim özkul ve 4 milletvekilinin; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak'ın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:536)

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Trabzon)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; aslında, bu önerge vesilesiyle huzurunuza geldim ama gerçekte konuşma isteğinde değildim. Ancak, biraz önce kabul edilen madde, Gelir İdaresinde, görünüşte iyi gibi gözüken ancak uygulamada olağanüstü sorunlara yol açabilecek olan, mükellefin talebinin karşılanmasını olağanüstü ölçüde uzun sürelere yayabilecek olan bir düzenlemeyi içeriyor.

Biraz önce kabul edilen madde şudur: Bir mükellef, vergi kanunlarının uygulanmasıyla ilgili olarak herhangi bir konuda tereddüde düşmüş ve Gelir İdaresinden görüş istemiş ise Gelir İdaresi oturacak, eğer o kanun maddesiyle ilgili olarak ilk defa talep edilen bir görüş ise bu, örneğin İstanbul Vergi Dairesinden talep edilen bir görüş ise bu, İstanbul Vergi Dairesi bu talebi merkeze intikal ettirecek. Merkezde, daire başkanlığı veya daha üstü görevlerde bulunan kişilerden oluşan, en az 3 kişiden oluşan bir komisyon kurulacak. Yani, daire başkanlarının altında grup başkanları var, onlar da değil, en az 3 daire başkanından oluşan bir komisyon olacak. Bu komisyon oturacak, konuyu değerlendirecek, bir görüş verecek, bu görüşü İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığına intikal ettirecek, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı da bu görüşü mükellefe bildirecek.

Değerli arkadaşlar, bu olağanüstü bir süreç. 80’li yıllardan itibaren, Gelir İdaresinde taşra teşkilatının güçlendirilmesi yönünde bir eğilim vardır. Çok nitelikli kadrolar vardır taşra teşkilatında. Ben o kadrolarda görev yaptım, o teşkilatta, taşrada görev yaptım. Buraya o kadar nitelikli elemanları koyup ondan sonra bu elemanlara çok basit bir konuda özelge veya mukteza vermek konusunda bir yetki tanımıyorsanız, her şeyi merkezîleştiriyorsanız bu idarenin çalışması mümkün değildir, süratli çalışması mümkün değildir. Bu maddenin arkasında taşradaki kadrolara güvensizlik vardır. Bunu doğru bulmuyorum. Gelir İdaresi geriye gidiyor.

Dün Sayın Maliye Bakanı bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı, başarılı olduğunu ifade ettiler. Oraya girmiyorum yani başarılıydı, değildi değil ama Gelir İdaresinin performansında iyi bir tablo olduğu gözüküyor ilk altı ayda. Yani bütçenin harcama tarafındaki bozulmayı belki bir nebze düzelten performans gelir tarafında. Gelir İdaresini gerçekten vergi performansı nedeniyle kutlamak gerekir. Uzun yıllardır Gelir İdaresi bu şekilde çalışır. Hükûmetlerin övündüğü bütün ekonomik program başarılarının gerisinde Gelir İdarelerinin başarıları vardır. Zaman tanımadan, mesai kavramı tanımadan, hiçbir tehdide, şantaja boyun eğmeden, fedakârca çalışan kadrolar, hükûmetlerin övündüğü o ekonomik başarıların arkasındaki gerçek başarıyı yaratan insanlardır. Bunlar nitelikli insanlardır aynı zamanda. Bu insanlardan çok basit konularda bile bir özelge verme yetkisini esirgeyip bunu merkeze çekerseniz, merkezde de daire başkanına güvenmeyip en az 3 kişiden oluşan bir komisyon kurarsanız bu çalışma anlayışını sorgulamak gerekir diye düşünüyorum. Yazıktır.

Maddede teknik problem de var. Şimdi, özelgeyi ne için ister mükellef? Madde yazıyor, diyor ki: “Vergi kanunlarının uygulanmasında tereddüt edilen hususlarda mükellefler özelge ister.” Açıklama istiyor, açıklama, “Bana açıkla.” diyor. Madde de ona göre düzenlenmiş ama daha sonra “Bunun adı ‘sirküler’ olur ise bu, uygulamaya yön vermek içindir.” diyor, uygulamaya yön veren yani düzenleyici bir idari işlem niteliğine büründürüyor onu. Her ikisi de açıklamadır aslında. Onu düzenleyici idari işlem seviyesine çıkarıyorsanız, o zaman özelgeyi de aynı kapsamda mütalaa etmeniz gerekir. Yani özelge verirseniz mükellefe, bunun adı “ona açıklama” ama “Birden çok kişide bu sorun olabilir, bunu bir kişiye yönelik özelgeye dönüştürmeyelim, sirkülere dönüştürelim, genel olsun.” derseniz bunun adı “düzenleyici idari işlem”, “açıklama” değil. Bu olmaz.

Ayrıca, mademki siz özelgeyi en az 3 kişiden, en az 3 daire başkanından oluşan bir komisyona verdiriyorsanız, geri dönüp 9’uncu maddede rapor değerlendirme komisyonlarının neden özelgelere uygun rapor yazılıp yazılmadığını aramak zorunda olmadığını açıklamalısınız.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Hamzaçebi.

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Devamla)O zaman, özelgeye aykırı rapor da yazılamamalı çünkü özelge artık taşrada sizin güvenmediğiniz İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığındaki Vergi Dairesi Başkanının veya Başkan Yardımcısının veya oradaki grup başkanının verdiği bir görüş değil, en az 3 daire başkanından oluşan bir komisyonun verdiği görüş. Genel tebliğde bile siz “en az 3 daire başkanı” demiyorsunuz. 3 daire başkanı değil, 1 grup başkanı, 1 daire başkanı. O silsile içinde Resmî Gazete’ye giden bir metin de istemiyorsunuz.

Yani o silsilede imzası olan herkes vergi konularına nüfuz edebiliyor mu? Nüfuz edecek arkadaşlar mı? Edemeyebilir. İhtisası vergi değildir -o arkadaşları herhangi bir şekilde eleştiri konusu yapmak için söylemiyorum- uzmanlığı değildir. Sayın Bakan özelgeyi imzalarken, genel tebliği Resmî Gazete’ye gönderirken vakti olmayabilir, giremeyebilir konuya.

Sistem yanlıştır, sistem taşraya güvensizlik taşımaktadır. Bu güvensizlik mükellefi süründürme sonucunu yaratacaktır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Devamla)Teşekkür ederim Sayın Başkan. Bitiriyorum.

Çok basit bir konuda, örneğin “Defterikebir Vergi Usul Kanunu’na göre tasdike tabi midir?” diye mükellef sordu. Bu sorunun cevabı çok basittir. Genellikle de bu sorulmaz. Tek tük sorar ama mükellefler. Belki sorabilir. Veya “Ücretler gelir vergisine tabi midir?” Evet, ilk defa verilecek bir görüş olduğu için, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı bunu Gelir İdaresi Başkanlığına intikal ettirecek, Başkan 3 tane daire başkanından oluşan bir komisyon kuracak, komisyon görüş verecek “Ücret gelirleri gelir vergisine tabidir.” diyecek. Bu görüş İstanbul’a gidecek, İstanbul da bunu mükelleflere duyuracak. Ondan sonra ücret gelirlerinin gelir vergisine tabi olması konusunda bir özerk alan edinmiş olacak. Kutluyorum sizi!

Sözlerimi burada bitiriyorum, saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

Başkan – Teşekkür ediyorum Sayın Hamzaçebi.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir.

Diğer önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan 536 Sıra Sayılı Kanun Tasarısının çerçeve 16 ncı maddesinde yer alan “31.12.2012” ibaresinin “31.12.2011” şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Erkan Akçay (Manisa) ve arkadaşları